Often we think how lucky people are who seem to have abundanant finacial resources and can enjoy all the latest gadgets, the finest cars and large beautiful homes in magnificent settings. As the old saying goes, "Beware of what you pray for." The life style that leads to an abundance of material wealth frequently involves much more anxiety and a greater focus on worldly matters, distracting you from spiritual matters which in the end are the most important.
Elder Paisios advises,
These days, I stress simplicity to lay people too, because of many things they do are not necessary and they end up being consumed by Anxiety... I constantly scold them, "If you want to get rid of anxiety, simplify your lives!" That is how most divorces start. People have to do too many things, too many obligations and they get dizzy. Both parents work and abandon the children. The result is fatigue and nervousness, which causes small issues to turn into large quarrels and then to automatic divorces; that's where they end up. But if they simplified their lives, they would find rest and joy. Stress is catastrophic.After this advice he tells the story of an very wealthy man who told him he lived in "Paradise." He replied to him, "You live in Hell." Then he follows with the following story of a simple man who was most cheerful, praising God, full of humility and simplicity. Even though he was very busy, this man came to see the Elder early in the morning to seek prayers for his family which consisted of his seven children and parents who all lived with him.
He spoke with great simplicity. "The room fits us all if we stand up, but if we lie down it is a bit tight. Thank God, now we are constructing a shed to use as a kitchen and we are doing fine. Father," he said "at least we have a roof over our head, while other people live in the open air."
The man was an ironer, He lived in Athens and had to leave everyday before dawn to arrive in Piraeus for work in a dry-cleaning shop. He was suffering from varicose veins as a result of having to stand up all that time and his legs bothered him a lot, but his love for his family made him forget his pain and discomfort. In fact, he pitied himself constantly for not having, as he said, an love in his heart, because he did not do any acts of Christian charity and praised his wife for being charitable. Apparently, besides taking care of her children and her parents in-law, she would wash clothes of some elderly men in the neighborhood, tidy up their homes and even cook a little something, like soup, for them. You could see divine grace depicted on the face of the good family man. He had Christ in his heart and was full of joy, just like his one-room house was filled with heavenly bliss. Compare this man with people who do not have Christ in their heart; they are filled with anxiety. Take two of them and try to fit them in a house large enough for eleven people; they will not find a way to fit.The key to simplicity in life is a Christian life where God is the focus of our life. When God is the center of life, no matter what circumstance we find ourselves in we will be thankful and have joy in our heart. But, this requires humility which usually goes in hand in hand with a simple life.
Resource: With Pain and Love for Contemporary Man, p 184
Πρωτ. Γεωργίου Δορμπαράκη
Σταμάτησαν σ᾽ ἕνα ξέφωτο νά ξαποστάσουν. Προσπάθησαν νά βροῦν λίγη σκιά, κάτω ἀπό τά ἀραιά φύλλα κάποιων μικρῶν δέντρων. ῾Ο ἥλιος φαινόταν νά τούς εἶχε τσακίσει. ῾Ο ἱδρώτας ἔτρεχε ποτάμι ἀπό τό μέτωπό τους, ἐνῶ οἱ μανδύες τους κολλοῦσαν πάνω στά κουρασμένα κορμιά τους. Καί οἱ τρεῖς ἔκαναν τήν ἴδια κίνηση: ἔβγαλαν γρήγορα τό φλασκί ἀπό τό ταγάρι τους καί τό σήκωσαν στά διψασμένα χείλη τους. ᾽Ανασήκωσαν λίγο ἀπό τό κεφάλι τους καί τόν μαῦρο σκοῦφο τους.
῾Δόξα Σοι, ὁ Θεός᾽, ἀκούστηκε ψιθυριστή ἡ φωνή τους.
῾Σέ λίγο φτάνουμε στόν προορισμό μας᾽, εἶπε μέ ἀνακούφιση ὁ μεγαλύτερος, ὁ π. ᾽Αββακούμ, ἕνας λιοκαμένος καλόγερος μεσαίου ἀναστήματος πού τώρα ἔπαιρναν τά γένια του λίγο ν᾽ ἀσπρίζουν.
῾᾽Ελπίζουμε νά βροῦμε καί πάλι τόν Γέροντα, ὅπως καί πέρσι᾽, συμπλήρωσε ὁ νεώτερος, ὁ π. ᾽Ιωάννης, ψηλός καί ἀρκετά ἀδύνατος αὐτός, μέ ἀραιά λεπτά μαῦρα γένια.
῾῾Ο Γέροντας δέν φεύγει ἀπό τήν καλύβη του ποτέ, ἐκτός κι ἄν συντρέξει πολύ μεγάλη ἀνάγκη᾽, πῆρε τόν λόγο ὁ τρίτος, ὁ π. Βαρνάβας, ὁ πιό εὔσωμος ἀπό τούς ἄλλους καστανογένης καλόγερος, μέ ρόζους στά χέρια ἀπό τίς πολλές χειρωνακτικές ἐργασίες.
῾Νά, σάν τήν περίπτωση πρίν λίγα χρόνια, πού ἔμαθε γιά τούς χριστιανούς πού διώκονταν λόγω τῆς πίστης τους στήν ᾽Αλεξάνδρεια. ῎Ενιωσε τήν ἀνάγκη, εἶπε, νά πάει νά τούς δεῖ, νά τούς παρασταθεῖ, νά προσευχηθεῖ γιά τήν καλή ὁμολογία τους. Κι ἀκόμη νά τούς ἐνισχύσει μέ τήν δική του παρουσία. ῞Ολοι δά ξέρουν τήν μεγάλη φήμη του ὡς ἁγίου. Καί μόνο ἡ ἐμφάνισή του στήν δίκη τους – ἄς τήν ποῦμε δίκη βέβαια – ἔκανε τούς ὑποψήφιους μάρτυρες νά πάρουν μεγάλο θάρρος. ῎Ακουσα μάλιστα ὅτι καί ὁ ἴδιος ὁ κριτής σάν νά φοβήθηκε πού τόν εἶδε μπροστά του. Θά ἐπέτρεψε φαίνεται ὁ Κύριός μας τό φῶς τῆς ἁγιότητάς του νά τό δεῖ κι ἐκεῖνος. Σάν φωτιά πού κατακαίει βεβαίως᾽, ἔσπευσε ἀμέσως νά συμπληρώσει.
῎Επεσε σιωπή γιά λίγο. ῾Η ἀνάσα τους ὅλο καί γινόταν καί πιό ἥσυχη καί κανονική. ῾Η ἀνάπαυση καί τό νερό ἀνανέωναν τίς δυνάμεις τους. Βυθίστηκε ὁ καθένας στίς σκέψεις του.
῏Ηταν γνωστοί μεταξύ τους. ᾽Ασκήτευαν καί οἱ τρεῖς σέ κοντινές ἀποστάσεις, ἀλλά ἐκεῖνο πού τούς ἕνωσε περισσότερο ἦταν ὅταν πρίν μερικά χρόνια ἀποφάσισαν νά πᾶνε νά ἐπισκεφτοῦν μαζί τόν μεγάλο Γέροντα, τόν ᾽Αντώνιο. ῾Ο καθένας εἶχε τούς δικούς του ξεχωριστούς λόγους, ἀλλά καί οἱ τρεῖς ἑνώνονταν κάτω ἀπό τόν κοινό παρανομαστή: ἡ χάρη τοῦ ἁγίου νά τούς καθοδηγήσει στά δύσκολα μονοπάτια τῆς ζωῆς πού εἶχαν διαλέξει νά ἀκολουθήσουν.
Εἶχαν ξεκινήσει μέ ἐνθουσιασμό. Κάποιοι λιγοστοί ἀσκητές στά περίχωρα τῶν χωριῶν τους τούς γοήτευσαν στήν ἐπιλογή τῆς ἀφιερωμένης ζωῆς. ῎Εβλεπαν ἔντονα τήν διαφορά πού εἶχαν αὐτοί ἀπό τούς ἄλλους χριστιανούς τοῦ κόσμου. Οἱ κοσμικοί χριστιανοί μέ τούς ὁποίους ζοῦσαν, ὅπως ἄλλωστε καί οἱ ἴδιοι, χριστιανοί ἦταν βεβαίως, ἀλλά σάν νά τούς ἔλειπε κάτι: δέν ὑπῆρχε ἐκείνη ἡ μυστική χαρά πού φαίνεται νά βγαίνει μέσα ἀπό τήν καρδιά, γιά τήν ὁποία διάβαζαν στά εὐαγγέλια καί τίς ἐπιστολές τῶν ἀποστόλων. Στούς πολλούς ἦταν ἔντονη ἡ στροφή στά πράγματα τοῦ κόσμου. Οἱ δουλειές τους τούς ἀπορροφοῦσαν. Τά προβλήματα τῆς οἰκογένειάς τους τούς κατέβαλλαν. Μιά μελαγχολία καί μιά κατήφεια γυρόφερνε τήν μίζερη ζωή τους. Κι ὅταν συνάντησαν αὐτούς τούς ἀσκητές, πού ἀπομακρύνθηκαν ἀπ᾽ τούς ἄλλους σάν μιά ἀντίδραση στόν ἀποχρωματισμένο χριστιανισμό τους, κι εἶδαν τήν χαρά πού ἀνέβλυζε ἀπό τά μάτια τους, ἔνιωσαν σάν νά τούς καλοῦσε ὁ Θεός νά γίνουν σάν κι αὐτούς. Ναί, ποθοῦσαν μιά ζωή ἀφιερωμένη στόν Κύριο.
Τό ἔκαναν, ἀλλά μετά ἀπό κάποιο διάστημα ἄρχισαν τά προβλήματα. Λογισμοί ἄρχισαν νά τούς τυραννοῦν μέ ἀποτέλεσμα νά τούς ὁδηγοῦν σέ σύγχυση. Τό ξεκάθαρο προηγουμένως τοπίο γινόταν τώρα θολό μέσα στήν ψυχή τους. ῾Η ἀπελπισία ἄρχισε νά ἐμφανίζεται δειλά στήν ἀρχή, πιό ἔντονα ἔπειτα, στήν ζωή τους, χωρίς νά ξέρουν ἀκριβῶς τί γίνεται. ῾Η ἀπειρία στήν πνευματική ζωή ἔδειχνε φανερά τά σημάδια της. Κατέφυγαν γι᾽ αὐτό στούς ἀσκητές τῆς περιοχῆς τους. ᾽Αλλά οἱ ἀπαντήσεις τους δέν γέμισαν τήν καρδιά. Δέν τούς πληροφόρησαν ὅσο ἤθελαν. Τότε ἦταν πού σκέφτηκαν τόν μεγάλο ἅγιο. ῾Ο ἀββᾶς ᾽Αντώνιος φάνταζε σάν ἡ μόνη λύση. ῾Θεοφιλή᾽ τόν ὀνόμαζαν ὅλοι. ῏Ηταν βεβαιωμένο ὅτι αὐτός ἤξερε τά μυστικά τῆς καρδιᾶς, καί μάλιστα δοσμένα ἀπό τόν ἴδιο τόν Χριστό. Καί τό ἀποφάσισαν. ῾Ετοιμάστηκαν νά πᾶνε νά τόν δοῦν, νά τόν συναντήσουν, νά τόν ρωτήσουν. Καί τό ἔκαναν μιά φορά, δυό φορές, τρεῖς φορές. Γιατί στόν ἅγιο βρῆκαν αὐτό πού ἔψαχναν: ὁ ἀββᾶς ᾽Αντώνιος τούς ἔδινε κάθε φορά ὅ,τι διψοῦσε ἡ καρδιά τους. Καί τό συγκλονιστικότερο: χωρίς κάποιες φορές κἄν νά τόν ρωτήσουν. ῾Ο φωτισμένος ἀπό τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ νοῦς του διέβλεπε τά μύχια τῆς ψυχῆς τους.
Κάθε φορά ὅμως ρωτοῦσαν οἱ δύο μεγαλύτεροι. ῾Ο π. ᾽Αββακούμ καί ὁ π. Βαρνάβας. Αὐτοί, ἴσως λόγω καί τοῦ μεγαλύτερου θάρρους ἀπό τήν ἡλικία τους ἔθεταν τά ζητήματα τῆς πνευματικῆς ζωῆς τους. Τό τί τούς ἀπασχολοῦσε κάθε φορά μέ τούς λογισμούς τους. Τούς πειρασμούς πού ἀντιμετώπιζαν ἀπό τίς δαιμονικές ἐπιθέσεις. Τίς τρικλοποδιές πού τούς ἔβαζε ὁ πονηρός μέ τά ἐκ δεξιῶν ὅπλα. ῾Ο νεώτερος, ὁ π. ᾽Ιωάννης, ἄκουγε καί δέν ρωτοῦσε τίποτε. ῾Ο μεγάλος ἀββάς τό ἔβλεπε ἀλλά δέν ἔλεγε τίποτε. Ποτέ δέν στράφηκε στόν ᾽Ιωάννη νά τοῦ κάνει κάποια παρατήρηση. Νά ρωτήσει ἐκεῖνος γι᾽ αὐτόν.
Φέτος λοιπόν ἦταν ἡ τέταρτη φορά τῆς ἐπίσκεψής τους. Οἱ λογισμοί καί τά προβλήματα εἶχαν καί πάλι σωρευτεῖ. ῾Ο ἅγιος ἦταν ἡ λύση καί ἡ παρηγοριά τους.
῾Μήπως πρέπει νά φεύγουμε;᾽ ρώτησε σεμνά καί μέ συστολή ὁ ᾽Ιωάννης. ῾῎Αν ἀργήσουμε θά μᾶς πάρει τό βράδυ καί θά κινδυνέψουμε᾽.
Σηκώθηκαν. Μάζεψαν τά πράγματά τους πού τά εἶχαν ἀφήσει παράμερα καί μέ ζωντάνια κατευθύνθηκαν στόν προορισμό τους.
Κάποτε ἔφτασαν. ῾Ο ᾽Αντώνιος σάν νά τούς περίμενε καί ἦταν ἔξω ἀπό τό καλύβι του.
῾Καλῶς τούς ἅγιους πατέρες᾽, φώναξε εὐδιάθετα. ῾Εἴχατε καλή πορεία;᾽
῾Μέ τίς εὐχές σου, δόξα τῷ Θεῷ᾽, εἶπε ὁ π. ᾽Αββακούμ. ῾Γέροντα, παρακαλούσαμε τόν Κύριο νά σέ βροῦμε ἐδῶ καί ὑγιῆ᾽, ξανάπε. ῾Σοῦ φέραμε καί κάποια παξιμάδια καί χορταρικά, ἀπό αὐτά πού τρῶς᾽.
῾Εὐλογημένο τό ὄνομα τοῦ Θεοῦ᾽, εἶπε ὁ ἅγιος. ῾Καλοδεχούμενα, ἀφοῦ εἶναι προσφορά τῆς ἀγάπης καί τῆς καρδιᾶς σας. Νά᾽ στε εὐλογημένοι κι ἐσεῖς᾽.
Τούς ὑποδέχτηκε ὁ ἅγιος καί τούς φίλεψε ὅ,τι εἶχε στό φτωχό καλύβι του. ᾽Αφοῦ λίγο ξεκουράστηκαν ἦρθε κατευθεῖαν στό θέμα: ῾Τί εἶναι αὐτό πού σᾶς ἀπασχολεῖ αὐτήν τήν φορά, ἀδελφοί μου; Γιατί καί πάλι ὑποβληθήκατε σ᾽ αὐτόν τόν μεγάλο κόπο, νά ἐπισκεφθεῖτε τόν ἀχρεῖο δοῦλο τοῦ Θεοῦ ᾽Αντώνιο;᾽
῾᾽Αββᾶ, σέ εὐχαριστοῦμε γιά τήν ἀγάπη σου᾽, πῆρε τόν λόγο ὁ π. Βαρνάβας. ῾Κάθε φορά ὁ λόγος σου χύνεται σάν βάλσαμο στίς ψυχές μας καί φεύγουμε μέ μεγάλη παρηγοριά καί δύναμη. Νιώθουμε ἀπό τήν ἄλλη ὅτι οἱ προσευχές σου μᾶς συνοδεύουν ὅλη τήν χρονιά καί μᾶς ἀνοίγουν δρόμο ἐκεῖ πού ἄλλοτε ἤμασταν στό σκοτάδι. Μά, αὐτήν τήν φορά θέλω νά σέ ρωτήσω γιά κάτι πού μέ ταλαιπωρεῖ καί δέν μέ ἀφήνει νά ἡσυχάσω ὁλάκερες βραδιές. Σάν νά ἔχει κολλήσει ἡ σκέψη μου σ᾽ αὐτό καί μοῦ δημιουργεῖ μεγάλη ἀναταραχή᾽.
῾Γιά τί πράγμα πρόκειται;᾽ ρώτησε μέ μεγάλο ἐνδιαφέρον ὁ ᾽Αντώνιος καί τά μαῦρα μάτια του γεμάτα ἀπό ἀγάπη κοίταξαν ἴσια στά μάτια τοῦ π. Βαρνάβα.
῾Γέροντα, πῶς νά τό πῶ; Διαβάζω στόν λόγο τοῦ Θεοῦ γιά τά πονηρά πνεύματα πού μᾶς πολεμοῦν, ἐνῶ βλέπω τήν δική μου καθημερινά ἀδυναμία. Πῶς, πατέρα μου, θά μπορέσω νά ἀντιμετωπίσω τόν διάβολο καί τά ὄργανά του; Μέ πιάνει μιά λιποψυχία καί ἔχω ἀρχίσει νά πιστεύω ὅτι δέν θά μπορέσω νά περάσω ἀπό τά τελώνια, ὅταν θά φεύγει ἡ ψυχή μου ἀπό τό ρυπαρό σῶμα μου. ῾Η κόλαση μοῦ ἔχει γίνει ἐφιάλτης. Νιώθω ἤδη ὅτι βρίσκομαι ἐκεῖ καί βασανίζομαι χωρίς ἐπιστροφή καί διέξοδο. Γέροντα, εἶμαι φοβισμένος καί ἀπελπισμένος᾽. Σταμάτησε ὁ καλόγερος καί δάκρυα ἄρχισαν νά αὐλακώνουν τό πρόσωπό του, πού εἶχε γείρει κατάκοπο πρός τά κάτω.
Σάν φωνή ἀπό τόν οὐρανό ἀκούστηκε μετά ἀπό λίγο ἡ φωνή τοῦ ἁγίου: ῾Μήν ἀνησυχεῖς, παιδί μου. ῾Ο πειρασμός τοῦ πονηροῦ σοῦ δημιουργεῖ ὅλη αὐτήν τήν κατάσταση. Γιατί αὐτό μόνο μπορεῖ νά κάνει ὁ τρισκατάρατος: νά δημιουργεῖ φόβο. ῾Ο φόβος εἶναι τό κλίμα καί ἡ ἀτμόσφαιρά του. Καταβάλλεται ὁ ἄνθρωπος ἀπό αὐτόν, χάνει τήν ἀνδρειοσύνη του, εἶναι ἕτοιμος νά ὑποταχτεῖ. Τό ἴδιο δέν συμβαίνει καί στά ἀνθρώπινα; Τί κάνει ἕνας ἐχθρός γιά νά ὑποτάξει τόν ἀντίπαλο; Προσπαθεῖ νά τοῦ δημιουργήσει φόβο. Νά τόν κάνει νά πιστέψει ὅτι ὁ ἴδιος εἶναι μεγαλύτερος καί ἰσχυρότερος ἀπό αὐτόν. ῎Αν τοῦ δημιουργήσει κλίμα ἡττοπάθειας, ἤδη τόν ἔχει στό χέρι. ῾Η ὑποδούλωσή του εἶναι θέμα μικροῦ χρόνου. Αὐτή λοιπόν εἶναι καί ἡ τακτική τοῦ διαβόλου. Νά δημιουργήσει φόβο στήν ψυχή. Κι ὅταν δεῖ τόν φόβο σ᾽ αὐτήν, τότε εἶναι εὔκολο νά τήν ὁδηγήσει στά νύχια του.
᾽Εκτός ὅμως ἀπό φόβο δέν μπορεῖ νά προκαλέσει κάτι ἄλλο στόν ἄνθρωπο ὁ διάβολος. Γιατί δέν ἔχει τήν ἐξουσία. Καί μάλιστα σ᾽ ἐμᾶς τούς βαπτισμένους χριστιανούς. Μή ξεχνᾶς, ἀδελφέ μου, ὅτι ὁ διάβολος εἶναι ἕνας ἡττημένος, ἀφότου ἦλθε ὁ Χριστός μας. ῾Ο Χριστός τόν κατήργησε καί τόν ἐξαφάνισε. ῎Αν ἐξακολουθεῖ καί ὑπάρχει καί δρᾶ, εἶναι γιατί ᾽Εκεῖνος τόν ἀφήνει καί τόν ἀξιοποιεῖ γιά τό λυτρωτικό Του ἔργο. Ποτέ δηλαδή ὁ Θεός δέν καταστρέφει τά δημιουργήματά Του, ἔστω κι ἄν πρόκειται γιά τόν διάβολο, καί ποτέ βεβαίως δέν μᾶς ἀφήνει ἀπροστάτευτους. Λοιπόν, ὁ διάβολος δέν εἶναι ἀνεξέλεγκτος. ῞Ο,τι δράση παρουσιάζει εἶναι ἡ δράση πού τοῦ ἐπιτρέπει ὁ Κύριος, κι αὐτό γιά τό καλό μας. ῎Αν ἦταν στήν ἐξουσία τοῦ διαβόλου θά μᾶς εἶχε ἀφανίσει ὅλους, ὡς ἀνθρωποκτόνος ἀπαρχῆς. ᾽Αλλά δέν ἔχει, εἴπαμε, τήν ἐξουσία.
Εἶπα, ὅμως, ὅτι δέν ἔχει ἐξουσία ἰδίως σέ ἐμᾶς τούς βαπτισμένους. Καί ἐδῶ θέλω, ἀδελφοί μου᾽, στράφηκε καί στούς ἄλλους ὁ ἅγιος Γέροντας, ῾νά προσέξετε ἰδιαιτέρως. Γιατί ἄν καταλάβουμε αὐτό πού μᾶς ἔδωσε ὁ Θεός μέ τό ἅγιο βάπτισμά μας, θά δοῦμε ὅτι ἔχουμε τήν λύση ὅλων τῶν πνευματικῶν προβλημάτων μας στά χέρια μας. Θέλω νά πῶ᾽, ἀνασηκώθηκε λίγο ὁ Γέροντας καί ἄλλαξε λίγο στάση, ῾ὅτι μέ τό βάπτισμα γίναμε μέλη τοῦ Χριστοῦ. Κλαδιά στό δέντρο πού εἶναι ᾽Εκεῖνος. Ναός τοῦ ῾Αγίου Πνεύματός Του. ῾Η σχέση μας δηλαδή μέ τόν Χριστό εἶναι μιά σχέση ἄμεση καί οὐσιαστική. Εἴμαστε, θά λέγαμε, ἡ προέκτασή Του. Δέν εἶναι ἄλλο πιά ὁ Χριστός καί ἄλλο ἐμεῖς. Εἴδατε πῶς ὁ μεγάλος ἀπόστολος Παῦλος τό λέει; Τό σῶμα μας εἶναι ναός τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος καί γι᾽ αὐτό δέν ἀνήκουμε στόν ἑαυτό μας, ἀλλά στόν Θεό. Δέν ζῶ ἐγώ, σημειώνει ἀλλοῦ, ἀλλά ζεῖ μέσα μου ὁ Χριστός.
Αὐτό σημαίνει ὅτι ὁ λογισμός μας δέν πρέπει νά ἀποπροσανατολίζεται σέ λογισμούς τοῦ πονηροῦ. ῾Ο λογισμός μας πρέπει νά δένεται, νά εἶναι κολλημένος πράγματι, στήν ἀλήθεια πού ἀποκάλυψε γιά ἐμᾶς ὁ ῎Ιδιος: Τοῦ ἀνήκουμε καί εἴμαστε κομμάτι Του. Ποῦ νά σταθεῖ λοιπόν ὁ φόβος καί ἡ ἀπελπισία; Ποῦ νά ἀφεθοῦμε ἔτσι στήν κυριαρχία τῆς κόλασης ὡς ζωῆς πού μᾶς περιμένει; Τό μυαλό καί ἡ καρδιά μας στόν Χριστό καί μόνο σ᾽ Αὐτόν. Αὐτή εἶναι ἡ λύση καί ἡ διέξοδος σέ ὅλα. Καί τότε, κατά πόσο σκεφτόμαστε καί ἀγαπᾶμε τόν Κύριο καί κατά πόσο φανερώνουμε αὐτήν τήν ἀγάπη μας ἀπέναντι στόν συνάνθρωπό μας πού εἶναι μιά ἄλλη παρουσία δική Του, ἀρχίζουμε καί αἰσθανόμαστε σέ ὅλη τήν ὕπαρξή μας τήν χάρη Του, καί στήν ψυχή καί στό σῶμα μας. Τό μυστικό λοιπόν τῆς πνευματικῆς ζωῆς εἶναι νά εἴμαστε στραμμένοι πάντοτε μέ ἀγάπη πρός τόν Κύριο. Νά νιώθουμε τήν δωρεά πού μᾶς ἔκανε μέ τό βάπτισμά μας. Γι᾽ αὐτό καί μᾶς τρέφει ἔπειτα καί μέ τό σῶμα Του καί τό αἷμα Του᾽.
Εἶπε ὁ Γέροντας καί σκούπισε τά μάτια του πού εἶχαν πλημμυρίσει ἀπό δάκρυα ἀγάπης καί εὐγνωμοσύνης πρός τόν Κύριο.
῾Γέροντα, παρόμοιες σκέψεις ταλαιπωροῦν καί ἐμένα᾽, ψιθύρισε μέ συστολή καί βαθύ σεβασμό καί ὁ π. ᾽Αββακούμ. ῾Μέ τά λεγόμενά σου πῆρα ἀπάντηση καί στούς δικούς μου ταραγμένους λογισμούς καί προβληματισμούς. Καταλαβαίνω ὅτι πράγματι εἶναι πειρασμός τοῦ Πονηροῦ νά μήν μένουμε στήν βασική ἐντολή τοῦ Θεοῦ μας, δηλαδή νά Τόν ἀγαπᾶμε μέ ὅλη τήν καρδιά καί τήν ψυχή μας, ὅπως τό ἴδιο καί τόν συνάνθρωπό μας. Τώρα συνειδητοποιῶ ὅτι δίνοντας ὤθηση στήν σκέψη καί τήν καρδιά μου νά βρίσκομαι ἐκεῖ πού εἶναι ἡ ἐντολή Του, δέν ὑπάρχουν περιθώρια γιά ἄλλους λογισμούς πειρασμικούς. Γέροντα, σέ εὐχαριστῶ καί σέ παρακαλῶ νά συνεχίσεις νά προσεύχεσαι γιά ἐμᾶς. Εἴμαστε τόσο ἀδύναμοι᾽, ἀναστέναξε μέ πόνο.
῾Ο νεώτερος καλόγερος, ὁ π. ᾽Ιωάννης, δέν ἔλεγε καί πάλι τίποτε. Φαινόταν κατανυγμένος κι ἦταν ἀλλοιωμένη ἡ ὄψη του, σάν νά ἀντίκρυζε ἕνα ὑπερκόσμιο φῶς. Τό βλέμμα του κοιτοῦσε πότε στό χῶμα, ἐκεῖ πού καθόταν, καί πότε τό ὕψωνε μέ λαχτάρα στό πρόσωπο τοῦ ᾽Αντωνίου. Τό στόμα του ὅμως τό κρατοῦσε κλειστό.
῾Ο ἅγιος δέν ἄντεξε αὐτήν τήν φορά. ῾Παιδί μου᾽, τοῦ εἶπε, ῾οἱ ἄλλοι ὅλα τά προηγούμενα χρόνια, ὅπως καί φέτος, ἔρχονται καί κάθε φορά κάτι μέ ρωτᾶνε. ᾽Εσύ ἔρχεσαι καί ποτέ δέν μοῦ θέτεις κάποιον προβληματισμό σου. Δέν θέλεις κάτι νά μέ ρωτήσεις; Κάνεις πού κάνεις τόν κόπο, γιατί δέν ἐκμεταλλεύεσαι τήν εὐκαιρία; Δέν εἶναι κόπος γιά ἐμένα νά ἀπαντῶ σέ ὅ,τι ταλαιπωρεῖ τόν ἀδελφό μου. Γιά μένα, ὁ καθένας ἀπό ἐσᾶς εἶναι καί ἕνας Χριστός. ῞Οπως τό εἴπαμε καί προηγουμένως γιά τό βάπτισμά μας. Τό ἀναφέρει ὅμως καί ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ ἤδη ἀπό τήν Παλαιά Διαθήκη: Εἶδες τόν ἀδελφό σου, εἶδες Κύριον τόν Θεόν σου. Μή φοβᾶσαι λοιπόν ὅτι θά μέ κουράσεις. Χαρά μου εἶναι ἡ βοήθεια, ὅταν μπορῶ νά τήν προσφέρω. Πές λοιπόν καί σύ τόν προβληματισμό σου᾽.
῾᾽Αββᾶ᾽, ψιθύρισε ὁ π. ᾽Ιωάννης. ῾Βεβαίως ἔχω καί ἐγώ λογισμούς μέ τούς ὁποίους παλεύω. Βεβαίως ἀντιμετωπίζω κινδύνους στήν πνευματική μου ζωή. ᾽Αλλά ἀπό τήν μιά ἔχω τούς καλούς ἐδῶ ἀδελφούς μου, οἱ ὁποῖοι μέ τά δικά τους ἐρωτήματα ἐκφράζουν καί τούς δικούς μου προβληματισμούς, ὁπότε οἱ ἀπαντήσεις πού παίρνουν ἰσχύουν καί γιά ἐμένα. ᾽Αλλά ἀπό τήν ἄλλη…᾽. Κοντοστάθηκε ὁ καλόγερος. ῾᾽Από τήν ἄλλη…᾽ ξανάπε, χωρίς νά ὁλοκληρώσει.
῾᾽Από τήν ἄλλη;᾽ ρώτησε ὁ μέγας ῞Ηλιος καί τό βλέμμα του καί πάλι σάν ἀκτίνα ἱλαροῦ φωτός χάϊδεψε τό ταπεινό πλάσμα τοῦ Θεοῦ.
῾᾽Από τήν ἄλλη, ἀρκεῖ μοι τό βλέπειν σε, Πάτερ. Μοῦ ἀρκεῖ νά σέ βλέπω, Πατέρα. Μέ μόνη τήν θωριά σου σβήνονται ὅλες οἱ ἀπορίες μου καί οἱ προβληματισμοί μου. Σάν νά βλέπω τόν ἴδιο τόν Θεό καί τήν ἀγάπη Του. Καί νιώθω ὅτι δέν ὑπάρχουν πιά ἐρωτήματα. Μπροστά σου τά καταλαβαίνω ὅλα᾽.
῞Εν᾽ ἀεράκι φάνηκε νά φυσάει ἁπαλά ἐκείνη τήν ὥρα καί μιά γλυκιά αὔρα δροσιᾶς τύλιξε τούς πνευματοφόρους συνομιλητές, φέρνοντας μιάν ἀπόκοσμη εὐωδία σάν ἀπό πανάκριβο μύρο. ῎Αν κανείς τούς ἔβλεπε ἀπό κάποια ἀπόσταση, θά ἔβλεπε ὅτι καί οἱ τρεῖς μέ τόν μεγάλο ἀββᾶ ἀνάμεσά τους ἦταν μέσα σ᾽ ἕνα γαλαζόλευκο φῶς πού ὅμοιό του στήν γῆ δέν μπορεῖ κανείς νά ἀντικρύσει.
http://iliaxtida.wordpress.com/2013/07/04/tk-2/#more-13245
I once visited Father Paisios with a student of theology who was at a critical stage. He asked him about his studies. The student naively told him about a work of his dealing with the creation of man. At one point he told Father Paisios: "At one point God didn't know what to do, so He formed Adam and Eve, to pass His time." I saw Father Paisios with lightning speed raise his hand and gave him a heavy smack. The student lost it, became dizzy, he stood briefly with bulging eyes trying to realize what happened, and then he began to cry, sobbing like a small child.
Father Paisios was looking at him, not saying anything, and let him cry. After much weeping, he said: "Blessed one, what is this that you said? Come with me." He took him by the hand, like a mother with a young child, and brought him to the sink and said: "Wash your face." Then he gave him a towel to wipe his face of the tears and brought him back to his seat. He then began with humor, tenderness and much love to indicate his error, and to say that we should not speak about God and His work with indecency. Moreover, he even wrote a graceful dedication in one of his books and gave it to him. Needless to say, I followed this entire scene speechless and ecstatic.
When I would visit him, after asking his advice on issues dealing with my personal life, I would ask him about issues I was facing with my spiritual children. I told him about a child who was very lively and reactive and asked for an opinion on how to treat him. He replied disarmingly: "Do what a mule driver does with the animal. Hold him securely by the reins and sit far away so you don't get kicked."
When I recall my memories of that holy figure, I am moved, I shed tears and I pray. May we have his holy prayers.
Metropolitan Hierotheos of Nafpaktos
In our day, you usually hear these words from parents: "We want to secure the life of our child." That is why they work very hard to amass wealth, often unjustly, to educate their child in the calling [vocation] which brings the greatest physical security and material benefit. This is done by so-called Christians! They do this because their concept of a real life and the real security of life is erroneous. See, how a true Christian mother prepares her son for a real life. At the time of her death, Blessed Euphrosyne spoke to her son Clement of Ancyra (Jan. 23):
"Do me the honor, O my son, and bravely stand up for Christ and confess Him strongly and without hesitation! I hope, in my heart, that the crown of martyrdom will blossom on you in my honor and for the salvation of many. Do not be afraid of threats, nor swords, nor pains, nor wounds, nor fire. Let nothing separate you from Christ, but look up to heaven and from there await your great, eternal and rich reward from God. Fear God's majesty; be afraid of His awesome judgment, tremble at His all-seeing Eye, for all those who deny Him will receive the punishment of unquenchable fire and eternally vigilant worm. Let this be my reward from you, my sweet son, for my pain in child-bearing and effort surrounding your education that I may be called a mother of a martyr. The blood that you received from me, do not spare but shed it that, from that, I can also receive honor. Submit your body to torture that I, too, may rejoice at that before our Lord as though I myself had suffered for Him."
St. Nikolai Velimirovich
By Vladimir Berzonsky
This is the weakness of this generation: Christ is not in command. The whim of the individual is the absolute authority. How fragile our bonds of union must be when they are held together by arbitrariness and whim. Nothing but individual fancy is accepted as supreme. Reason itself has fallen by the wayside, not that it has been killed, it has merely died of atrophy! We have in modern times "no-fault" divorces, which means that no reason is needed to divide a family any more, only the caprice of our partner.
Is it not amazing, this culture we live in, with its "no-fault" divorces and "no-fault" automobile insurance, suggesting a do-as-you-please lifestyle that never requires an explanation? What shall we make of the petition in every Orthodox prayer service that implores from God "A good defense before the dread judgment seat of Christ"? Term is obsolete, a vestige of another day when people feared for their place in heaven, assuming that the Sacred Scriptures are to be taken literally when they speak of heaven, hell, and a final judgment based on our deeds and misdeeds here on earth. What defense shall we give when called upon to account for our lives? Perhaps we ought to shop around for a faith that condones everything a person does, where worship is not so much praise to the Lord as a form of testimonial to good people who come together once a week to celebrate their goodness.
Maybe we might plead innocent by reason of insanity, basing our case on the evidence that the last decades of the twentieth century were dominated by the conviction that this generation believed itself exempt from the rules of right and wrong that had been the governing dynamic of every preceding generation. We might say that we were a people above laws and discipline, taught even in our schools that we can do as we please as long as we are "sincere" and "true to ourselves". Will that hold, I wonder, in the ultimate Supreme Court?
Not likely. From the evidence of the Gospels we must believe instead that on that day Christ Jesus, with all due tenderness and compassion, will listen carefully to such arguments, and then declare: "You know better than that. Surely you understand at the center of your heart that my love is more than merely self-love. My command was not to love yourself, but to 'love one another'. That you failed in your sufficient time on earth. Punish you? No, I have no intention of inflicting any punishment upon you ... It is enough punishment to leave you to the self you love so much. Go now. Love yourself for all eternity. That is the punishment and the 'reward' you have earned."
From The Gift of Love, pp. 177-178.
Unfortunately, we make a split between the grace-bearers, between monks and missionaries. Some think that the monks by their praying do not achieve any work in society, and others undervalue the missionary effort which other Christians make.
However, things are not so simple. Many are the gifts which the Holy Spirit gives for the building up of the Body of Christ. We must value and accept the gifts which are given by the Holy Spirit. To undervalue one gift is blasphemy, according to St. Symeon the New Theologian.
At another point in his teaching St. Symeon the New Theologian says that many people regarded the desert life as blessed, some the coenobitic life, and for others blessedness was to govern the people, to legislate, teach and establish Churches: "But I would not wish to give preference to any of these states or exalt one type of life and discredit another. In all walks of life, whatever our work and activities, blessed is the life lived for God and according to God".
It is not a matter of the work we do in the Church, but of whether we do it by the inspiration of the Holy Spirit, whether we perform it in the fear of God and whether we are aiming at the glory of God. Then, whatever this work is, it is blessed and will have eternal results. Otherwise our work will be burned (1 Cor. 3:12-15).
Metropolitan Hierotheos of Nafpaktos
Δια τούτο βέβαια σου έδωσεν ο Θεός το στόμα, δια να ευχαριστής αυτόν, δια να οικοδομής τον πλησίον, διότι εάν κρημνίζης την οικοδομήν, είναι καλύτερον να σιγάς και ποτέ να μη ομιλής. Διότι και τα χέρια του τεχνίτου, όταν μάθουν να κατεδαφίζουν αντί να αποτελειώνουν τους τοί
χους, θα ήτο δίκαιον να αποκόπτωνται. Καθ' όσον και ο ψαλμωδός αυτό λέγει: «Θα αποκόψη ο Κύριος όλα τα δόλια χείλη». Αυτό είναι η αιτία όλων των κακών, το στόμα, μάλλον δε όχι το στόμα, άλλ' αυτοί που κάνουν κακήν χρήσιν αυτού.
Απ' αυτό προέρχονται αι ύβρεις, αι κακολογίαι, αι βλασφημίαι, η φλόγα των ηδονών, οι φόνοι, αι μοιχείαι, αι κλοπαί, όλα απ' αυτό γεννώνται. Και πως γεννώνται οι φόνοι; θα ειπή κάποιος.
Από την ύβριν έφθασες εις την οργήν, από την οργήν εις τα τραύματα, από τα τραύματα εις τον φόνον. Πως αι μοιχείαι; Η τάδε σε αγαπά, λέγει, είπε κάτι δια σε το καλόν, εχάλασε την διάθεσίν σου, έπειτα και εις σε ανάπτεται η επιθυμία.
Δια τούτο ο Παύλος έλεγεν: «Εάν υπάρχη κάποιος καλός λόγος». Επειδή λοιπόν τα αμέτρητα λόγια είναι πολλά, ορθώς ωμίλησεν ακαθόριστα, παραγγείλας να είναι εκείνοι οι λόγοι μας και δίδων τύπον ομιλίας.
Ποίον δηλαδή τύπον; Ειπών: «Εάν υπάρχη κάποιος λόγος που οικοδομεί». Ή λέγει τούτο, δια να σου οφείλη χάριν ο ακούων. Παραδείγματος χάριν: επόρνευσεν ο αδελφός σου, μη διαπομπεύης την ύβριν.
Ούτε να τον περιφρονής, δεν ωφέλησες καθόλου τον ακούοντα, αλλά και τον έβλαψες, όπως είναι φυσικόν, πήξας μέσα του το καρφί.
Αν όμως τον συμβουλεύης τι πρέπει να πράττη, του παρέχεις μεγάλην χάριν, αν τον διδάξης να έχη εύφημον στόμα, αν τον διδάξης να μη κακολογή κανένα, τότε κυρίως τον εσωφρόνισες και έχεις προσφέρει χάριν εις αυτόν, αν ομιλήσης εις αυτόν περί κατανύξεως, περί ευλάβειας, περί ελεημοσύνης, όλα αυτά καταπραΰνουν την ψυχήν του.
Δι' όλα αυτά θα σου χρεωστά χάριν. Αν όμως προκαλέσης τον γέλωτα, αν ειπής αισχρόν λόγον, περισσότερον τον ηρέθισες, αν επαινέσης την πονηρίαν, τον κατέβαλες και τον κατέστρεψες. Αυτό λοιπόν ημπορούμεν να ειπούμεν, ή δια να κάμη αυτούς κεχαριτωμένους, είπεν έτσι. Διότι όπως ακριβώς το μύρον μεταδίδει χάριν εις τους μεταλαμβάνοντας, έτσι και ο καλός λόγος.
Δια τούτο και κάποιος έλεγε: «Το όνομά σου είναι εκκενωθέν μύρον». Έκαμεν αυτούς να αποπνέουν από την ευωδίαν εκείνην. Βλέπεις ότι εκείνο που συμβουλεύει πάντοτε, αυτό και τώρα λέγει, προτρέπων εις τον καθένα να οικοδομή τον πλησίον του σύμφωνα με την δύναμίν του;
Αγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος
Άνθρωπέ μου, ονομάζεις Πατέρα τον Θεό; Καλά τον ονομάζεις.
Διότι είναι Πατέρας όλων. Αλλά φρόντιζε να πράττεις τα έργα που αρέσουν στον Πατέρα σου. Εάν όμως πράττεις κακά έργα είναι φανερό ότι ονομάζεις πατέρα τον διάβολο. Διότι αυτός είναι που εποπτεύει τα κακά. Γι΄ αυτό φρόντιζε να ξεφεύγεις από αυτόν και να αρέσεις στον αγαθό Πατέρα και δημιουργό σου.
«Αγιασθήτω το όνομά σου».
Τι λοιπόν; δεν είναι Άγιος ο Θεός; Ναι είναι άγιος, αλλά αυτό λες στην προσευχή: Σε μένα να αγιασθεί το όνομά σου, για να δουν οι άνθρωποι τα καλά έργα μου και να δοξάσουν τον Πατέρα και δημιουργό μου.
«Ελθέτω η βασιλεία σου». Τι λοιπόν; δεν είναι ο Θεός βασιλιάς και πρόκειται να έλθει η βασιλεία του; Ναι είναι βασιλιάς όλων, αλλά όπως ακριβώς μια πόλη που περικυκλώθηκε από εχθρούς, ζητά να έλθει ο στρατός του βασιλιά και να την ελευθερώσει, έτσι λοιπόν και εμείς που περικυκλωθήκαμε από τις εχθρικές δυνάμεις και από τις αμαρτίες μας και από τους πονηρούς λογισμούς, ζητάμε να έλθει η βασιλεία του Θεού, να μας ελευθερώσει. Και εξηγώντας με άλλο τρόπο: Επειδή ο προφήτης λέει: «εβασίλεψε ο Θεός στα έθνη» (Ψαλμ. μστ΄ 9) χρησιμοποιώντας τον παρελθόντα χρόνο σαν μέλλοντα, γι΄ αυτό κραυγάζουμε: Ας έλθει η βασιλεία σου, Κύριε, δηλαδή ας έλθουν τα ελέη Σου σε μας.
«Γενηθήτω το θελημά σου ως εν ουρανώ και επί της γης».
Λέει λοιπόν τα εξής: Κύριε, όπως ακριβώς έγινε το θέλημά σου στον ουρανό, και ζουν όλοι οι άγγελοι με ειρήνη, και δεν υπάρχει ανάμεσά τους κάποιος να σπρώχνει και ο άλλος να του ανταποδίδει σπρώξιμο, ούτε κάποιος να χτυπά κι άλλος να δέχεται το χτύπημα, αλλά όλοι βρίσκονται σε απέραντη ειρήνη, έτσι και σε μας τους ανθρώπους που είμαστε στη γη να γίνει το θέλημά σου. Ώστε όλα τα έθνη με ένα στόμα και με μια καρδιά να δοξάσουμε τον δημιουργό και Σωτήρα μας.
«Τον άρτον ημών τον επιούσιον δος ημίν σήμερον».
Ζητούμε να λάβουμε τον επιούσιον άρτο. Άρτος όμως της ψυχής είναι ο λόγος του Θεού, όπως είπε κάποιος από τους Αγίους: Παιδί μου, «άνοιγε το στόμα σου για να πεις λόγο Θεού» (Παροιμ. κδ΄ 76 ή λα΄ 8). Και γι΄ αυτό είναι καλό συχνά να μνημονεύουμε τον Θεό παρά να αναπνέουμε.
«Και άφες ημίν τα οφειλήματα ημών, ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών».
Λέει λοιπόν, το εξής: Και χάρισε τα χρέη μας, δηλαδή, τις αμαρτίες μας και τα φταιξίματά μας, όπως κι εμείς συγχωρούμε όσους από τους αδελφούς μας μας φταίνε κι αμαρτάνουν σ΄ εμάς, και ελεύθερους και δούλους, και όλους όσοι βρίσκονται στην εξουσία μας. Λέγοντας αυτά, άνθρωπέ μου, εάν λοιπόν πράττεις έτσι, κατανόησε ότι είναι φοβερό να πέσουμε ως ένοχοι στα χέρια του ζωντανού Θεού. Και αφού διορθωθείς επέστρεψε προς τον δημιουργό και Κύριο.
«Και μη εισενέγκης ημάς εις πειρασμόν, αλλά ρύσαι ημάς από του πονηρού».
Εάν ζητήσει ο Σατανάς να μας κοσκινίσει όπως το σιτάρι, όπως ακριβώς ζήτησε να κοσκινίσει και τους αποστόλους, και όπως ήταν φυσικό απέτυχε, και όπως και την παλιά εποχή και τον Ιώβ, μη δώσεις σ΄ αυτόν εξουσία εναντίον μας. Αλλά, εάν και πονηρός άνθρωπος θελήσει να μας βάλει σε πειρασμό η να μας αδικήσει, μη μας δώσεις στο θέλημά του αλλά σκέπασέ μας κάτω από την σκέπη των φτερών σου.
«Ότι σου εστίν η βασιλεία και η δύναμις».
Κύριε, επειδή είναι δική σου η βασιλεία, μη μας αφήσεις να φοβηθούμε άλλη βασιλεία, ούτε άλλη κυριαρχία, αν και είμαστε άξιοι της κολάσεως, για τις αμαρτίες μας. Εσύ, τιμώρησέ μας με όποιον τρόπο θέλεις, και μη μας παραδώσεις στα χέρια ανθρώπων. Αλλά ας πέσουμε για τιμωρία στα χέρια σου, διότι όπως είναι η μεγαλοσύνη σου, έτσι είναι και το έλεός σου, Πατέρα παντοκράτορα στους αιώνες. Αμήν.
Αγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος
Δεν μπορώ να κλείσω μάτι! Δεν με πιάνει ο ύπνος με τίποτε! Τι φοβερό μαρτύριο! Να νυστάζεις και να μην μπορείς να κοιμηθείς. Να πέφτεις κατάκοπος στο κρεβάτι και να μην μπορείς να κλείσεις μάτι. Να υποφέρεις αμέτρητες νύχτες περιμένοντας μέσα στο σκοτάδι πότε να ξημερώσει.
Στην εποχή μας το πράγμα έχει παραγίνει. Αμέτρητοι άνθρωποι υποφέρουν από το φοβερό μαρτύριο της αϋπνίας. Κι όταν το πρωί σηκώνονται, κουβαλούν μαζί τους σώμα κουρασμένο, μυαλό θολωμένο και ψυχή ταλαιπωρημένη από την αϋπνία.
Δεν είναι μικρό το μαρτύριο της αϋπνίας. Ο ύπνος αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες ανάγκες του ανθρώπου. Όπως λέει χαρακτηριστικά ο ιερός Χρυσόστομος, «ο ύπνος είναι γλυκύτερος και αναγκαιότερος από κάθε άλλη απόλαυση και χρησιμότερος από κάθε τροφή... Δεν είναι τόσο σπουδαίο να κοιμάσαι πάνω σε απαλό στρώμα, όσο το να κοιμάσαι επειδή νυστάζεις» (PG 54, 674). «Ο ύπνος της νύχτας είναι ένα από τα καλύτερα φάρμακα.
Θεραπεύει αρρώστιες και μας απαλλάσσει από μύριους πόνους και κόπους. Δεν αποτελεί φάρμακο μόνο για το σώμα μας αλλά και για την ψυχή, γιατί αναπαύει τις πονεμένες ψυχές (PG 49, 98).Τι φταίει όμως και δεν μας πιάνει ο ύπνος, δεν μπορούμε να κλείσουμε τα βλέφαρά μας, να κοιμηθούμε;
Ένας λόγος είναι τα καθημερινά προβλήματα της ζωής μας. Είναι διάφορα θέματα που φαντάζουν άλυτα και μας δημιουργούν ένταση και νευρικότητα, που δεν μπορούμε να ξεπεράσουμε τη νύχτα. Αυτά μας κάνουν να ασχολούμαστε στο κρεβάτι με λογαριασμούς η να προγραμματίζουμε τα σχέδια της άλλης ημέρας. Κατ’ ανάγκην κατόπιν στριφογυρίζουμε στο κρεβάτι, πάσχουμε, υποφέρουμε, γινόμαστε κουρέλι.
Όταν μάλιστα όλα αυτά συνδυάζονται με το στρές, το άγχος και την αγωνία που κυριαρχεί στην ψυχή μας όλη την ημέρα, τότε τα πράγματα δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο. Αν την ημέρα έχουμε αγωνία για το πως θα προλάβουμε τις δουλειές, πως θα πληρώσουμε τους λογαριασμούς, πως θα τα βγάλουμε πέρα, τότε παραλύουμε τελείως. Η υπερκόπωση, σωματική και ψυχική, δεν οδηγεί σε βαθύτερο ύπνο αλλά σε αϋπνία.
Υπάρχουν βέβαια και περιπτώσεις που οι άνθρωποι χρειάζονται ιατρική βοήθεια και φαρμακευτική υποστήριξη. Όταν όμως δεν υπάρχουν παθολογικά αίτια, πως μπορούμε να λύσουμε το πρόβλημα της αϋπνίας;
Αυτό που πρέπει κυρίως να καταλάβουμε είναι ότι όλη μας η ζωή είναι στα χέρια του Θεού. Γι’ αυτό και η αγία μας Εκκλησία μας ζητά καθημερινά να την εναποθέτουμε στα χέρια του Θεού! «Πάσαν την ζωήν ημών Χριστώ τω Θεώ παραθώμεθα», μας λέει. Ολάκερη τη ζωή μας να την παραθέτουμε με εμπιστοσύνη στον Κύριό μας.
Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα του βασιλιά Δαβίδ, ο οποίος ενώ περνούσε φοβερή δοκιμασία, όπου κινδύνευε να θανατωθεί, εμπιστευόταν απόλυτα τη ζωή του στον Θεό κι έγραφε στον 3ο Ψαλμό: «Εγώ εκοιμήθην και ύπνωσα· εξηγέρθην, ότι Κύριος αντιλήψεταί μου» (γ΄ 6-7). Στις δύσκολες δηλαδή στιγμές που περνώ δεν έχασα το θάρρος μου και την ειρήνη μου, αλλά μολονότι με έχουν κυκλώσει τόσοι εχθροί, κοιμήθηκα τη νύχτα ήσυχος με ήρεμο και βαθύ ύπνο. Καί το πρωί σηκώθηκα γεμάτος θάρρος και ελπίδα, διότι είμαι βέβαιος ότι ο Κύριος θα με βοηθήσει και θα με προστατεύσει.
Αλλά και το παράδειγμα του αποστόλου Πέτρου είναι πολύ διδακτικό. Εκείνος, ενώ ήταν επί μέρες φυλακισμένος στα δεσμωτήρια του Ηρώδη, την τελευταία νύχτα πριν από την ορισμένη ημέρα της θανατικής του εκτελέσεως, κοιμόταν ατάραχος. «Τη νυκτί εκείνη ην ο Πέτρος κοιμώμενος». Καί ερμηνεύει ο ιερός Χρυσόστομος το γεγονός λέγοντας: «Δες τον Πέτρο πως κοιμάται και δεν βρίσκεται σε αγωνία και φόβο. Ακριβώς εκείνη τη νύχτα που την επομένη επρόκειτο να οδηγηθεί στον θάνατο, κοιμόταν. Διότι είχε αφήσει τα πάντα στον Θεό». Ένα μόνο βήμα τον χώριζε από τον θάνατο, αυτός όμως ήταν ειρηνικός. Γι’ αυτό και μετά από χρόνια θα γράψει προς τους πιστούς: «Πάσαν την μέριμναν υμών επιρρίψαντες επ’ αυτόν, ότι αυτώ μέλει περί υμών» (Α΄ Πετρ. ε΄ 7). Όλες δηλαδή τις αγωνίες σας αφήστε τες με εμπιστοσύνη στον Κύριο, διότι Αυτός νοιάζεται για σας.
Θα μπορούσαμε εμείς άραγε να μοιάσουμε έστω και λίγο στον απόστολο Πέτρο η στον βασιλιά Δαβίδ; Να εμπιστευθούμε τα βάσανά μας και τα προβλήματα της κάθε ημέρας στον Κύριό μας; Ας το κάνουμε. Καί με θερμή προσευχή να Τον παρακαλούμε να πάρει από πάνω μας το μαρτύριο της αϋπνίας η τουλάχιστον να μας κρατά ειρηνικούς κατά τις δύσκολες ώρες της αϋπνίας μας.
Η Εκκλησία μας στο ιερό Ευχολόγιο έχει ειδική ευχή για τον ύπνο. Αλλά και στο ιερό Απόδειπνο προσευχόμαστε καθημερινά στον Κύριο να χαρίσει σε μας που ετοιμαζόμαστε να κοιμηθούμε,«ανάπαυσιν σώματος και ψυχής» και «ύπνον ελαφρόν».
Με πίστη λοιπόν και προσευχή να πέφτουμε κάθε βράδυ να πλαγιάσουμε. Καί ο άγιος Θεός θα ειρηνεύει την καρδιά μας, θα έρχεται να μας συντροφεύει στοργικά στις τυχόν ώρες της αϋπνίας μας και θα μας χαρίζει ύπνο γλυκύ και ειρηνικό.
Οι Πατέρες της Εκκλησίας μας λένε ότι άλλος βασικός λόγος που μπορεί να προκαλέσει αϋπνία, είναι τα αμαρτωλά πάθη. Υπάρχουν ασφαλώς και πολλοί άλλοι λόγοι που μπορεί να μας προκαλούν αϋπνία και για τους οποίους μπορεί να μην έχουμε καμιά ευθύνη.
Τα πάθη όμως είναι η πιο σοβαρή αιτία που μπορεί να απομακρύνει την ειρήνη από την ψυχή μας και τον ύπνο από το σώμα μας. Λέει σχετικά ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος ότι «τα πάθη καταστρέφουν ακόμη και την ανάπαυση που δίνει η φύση μας, και αφαιρούν τελείως τον ύπνο μας.
Αντίθετα όσοι είναι απαλλαγμένοι από τα πάθη έχουν ειρηνική ζωή και τη μέρα και τη νύχτα». Γι’ αυτό και ο προφήτης Δαβίδ απολαμβάνοντας τέτοια ειρήνη έλεγε: «Εν ειρήνη επί το αυτό κοιμηθήσομαι και υπνώσω, ότι συ, Κύριε, κατά μόνας επ᾿ ελπίδι κατώκισάς με» (Ψαλ. δ΄ [4] 9). «Θα κοιμηθώ δηλαδή ήσυχος και ειρηνικός, με την ελπίδα μου ακλόνητη σε Σένα, και θα χορτάσω ύπνο, διότι Εσύ, Κύριε, μου προσφέρεις την προστασία Σου».
Αλλά και οι Παροιμίες του Σολομώντος αναφέρουν ότι ο ειρηνικός άνθρωπος, που τηρεί τις εντολές του Θεού, όταν πέφτει να κοιμηθεί, θα κοιμάται ευχάριστα: «Εάν καθεύδη, ηδέως υπνώ σει» (γ΄ 24). Αντίθετα οι ασεβείς δεν μπορούν να κλείσουν μάτι, διότι «αφήρηται ο ύπνος αυτών, και ου κοιμών ται» (δ΄ 16).
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι αυτό του βασιλιά Δαρείου, τον οποίο εκβίασαν και αναγκάστηκε να ρίξει τον προφήτη Δανιήλ στο λάκκο των λεόντων· κατόπιν, αναστατωμένος από τις τύψεις του, «απήλθεν εις τον οίκον αυτού και εκοιμήθη άδειπνος... και ο ύπνος απέστη απ’ αυτού» (Δαν. ς΄ 18). Επέστρεψε στο ανάκτορό του και από τη βαθιά του λύπη και τον έλεγχο της συνειδήσεώς του έπεσε να κοιμηθεί χωρίς να φάει τίποτε, και ο ύπνος τον εγκατέλειψε. Έμεινε όλη τη νύχτα άϋπνος μέσα στην αγωνία και την αναστάτωση.
Στο βιβλίο της Σοφίας Σειράχ πάλι διαβάζουμε ότι ο άνθρωπος που είναι κυριευμένος από τα πάθη του δεν μπορεί να κοιμηθεί, διότι κυριαρχούν στην καρδιά του η παραφορά, η ζήλεια, η ταραχή και η αναστάτωση, οι αντιπάθειες και οι φιλονικίες· τελευταίος δε νυκτερινός επισκέπτης του αμαρτωλού ανθρώπου έρχεται ο φόβος του θανάτου, που δεν τον αφήνει να αναπαυθεί καθόλου ούτε τη μέρα ούτε τη νύχτα. Αλλά κι όταν καταφέρει να κοιμηθεί έστω και για λίγο, δεν έχει ήσυχο ύπνο, διότι ταράζεται από τους εφιάλτες του» (μ΄ 5-6). Κι αλήθεια πως να κλείσει μάτι ο φθονερός, όταν όλη τη νύχτα σκέφτεται πως θα βλάψει αυτόν που φθονεί; Πως να κλείσει μάτι ο πλεονέκτης όταν όλη τη νύχτα σαν τον άφρονα πλούσιο σκέφτεται πως θα μεγαλώσει τις επιχειρήσεις του και θα αυξήσει τα κέρδη του; Πως να κλείσει μάτι ο εγκληματίας, όταν όλη τη νύχτα τον βασανίζουν οι τύψεις της συνειδήσεώς του;
«Οι άνθρωποι», λέει ο ιερός Χρυσόστομος, «που είναι αιχμάλωτοι των παθών τους, όπως οι φθονεροί, οι ζηλιάρηδες, οι πλεονέκτες, πουθενά δεν μπορούν να ειρηνεύσουν· ακόμη και στο κρεβάτι τους υποφέρουν από τα βέλη των παθών τους· και γι’ αυτό αισθάνονται μέσα τους και γύρω τους διαρκώς θορύβους, κραυγές, θρήνους και άλλα πολλά. Ενώ οι άνθρωποι που αγωνίζονται να καταπολεμούν τα πάθη τους, κι όταν είναι ξύπνιοι χαίρονται τη ζωή τους, αλλά και τη νύχτα απολαμβάνουν τον ύπνο με μεγάλη ευχαρίστηση». Διότι ο Κύριος χαρίζει «τοις αγαπητοίς αυτού ύπνον» (Ψαλ. ρκς΄ [126] 2).
Φυσικά δεν είναι μόνο τα πάθη του εγωισμού η της σαρκολατρίας που μας κάνουν να χάνουμε τον ύπνο μας. Οι σημερινοί άνθρωποι δυστυχώς έχουμε μάθει στις καταχρήσεις, στην πολυφαγία, στους πολλούς καφέδες, στην άστατη ζωή, και υποφέρουμε. Ιδιαιτέρως η βραδινή πολυφαγία και η μέθη μπορούν να μας κρατήσουν άγρυπνους και ανειρήνευτους όλη τη νύχτα. Γι’ αυτό και οι ιερoι Πατέρες μας συνιστούν να μην είμαστε κοιλιόδουλοι. Ιδιαιτέρως δε το βράδυ να τρώμε λίγο για να έχουμε καλό ύπνο. «Ο καλός ύπνος έρχεται με μισογεμισμένο στομάχι», γρα φει ο ιερός Χρυσόστομος (PG 60, 133). Καί στη Σοφία Σειράχ διαβάζουμε ότι ο άνθρωπος που τρώει λίγο το βράδυ «επί της κοίτης αυτού ουκ ασθμαίνει» (λα΄ 19).
Καθώς λοιπόν όλοι θέλουμε να έχουμε ύπνο γλυκό, ειρηνικό, ξεκούραστο, ας καταλάβουμε πρώτα απ’ όλα ότι χάνουμε κυρίως τον ύπνο μας, όταν είμαστε αιχμάλωτοι των παθών μας, αφού έχουμε έτσι ανάστατη την ψυχή μας. Καί βέβαια, όταν έχουμε αϋπνίες, ακόμη κι όταν δεν φταίμε γι’ αυτές, αντί να στριφογυρίζουμε στο κρεβάτι, να καταφεύγουμε στη χάρη του Θεού. Ο καλύτερος τρόπος για να κοιμηθούμε είναι να στραφούμε μέσα στη νύχτα στον Θεό. Καί να Τον παρακαλούμε εκείνη την ώρα που δεν μπορούμε να κλείσουμε μάτι, να μας φέρει Εκείνος «ανάπαυσιν σώματος και ψυχής», «ύπνον ελαφρόν και πάσης σατανικής φαντασίας απηλλαγμένον». Καί ο παντοδύναμος Θεός θα γίνει ίλεως και στη δική μας ταλαιπωρία. Καί θα έρχεται να μας συντροφεύει στοργικά τις ώρες της αϋπνίας και να μας χαρίζει ύπνο γλυκύ και ειρηνικό.
Repent before death closes the door of your life and opens the door of judgement.
Repent before death and since you do not know the hour of death, repent today, even now, and cease to repeat your sin.
Thus, St. Ephraim the Syrian prays:
Before the wheel of time stops in my life, have mercy on me;
Before the wind of death blows and diseases, the heralds of death, appear on my body, have mercy on me;
Before the majestic sun in the heights becomes darkened for me, Have mercy on me; and may Your light shine for me from on high and disperse the dreadful darkness of my mind;
Before the earth returns to earth and becomes decay and before the destruction of all the features of its beauty, have mercy;
Before my sins deceive me at the judgment and shame me before The Judge, have mercy O Lord, filled with gentleness;
Before the hosts come forth, preceding the Son of the King to assemble our miserable race before the throne of the Judge, have mercy,
Before the voice of the trumpet sounds before Your coming, spare Your servants and have mercy, O Lord our Jesus;
Before You lock Your door before me, O Son of God, and before I become food for the unquenchable fires of Gehenna, have mercy on me.
St. Nikolai Velimirovich
When a man once truly repents, he need not think any more about the sins he committed so that he will not sin again.
St. Anthony counsels: "Be careful that your mind not be defiled with the remembrance of former sins and that the remembrance of those sins not be renewed in you."
Again, in another place, St. Anthony says: "Do not establish your previously committed sins in your soul by thinking about them so that they not be repeated in you. Be assured that they are forgiven you from the time that you gave yourself to God and repentance. In that, do not doubt."
It is said of St. Ammon that he attained such perfection that from much goodness he was not aware that evil exists anymore. When they asked him what is that "narrow and difficult path" (Matthew 7:14), he replied: "That it is the restraining of one's thoughts and severing of one's desires in order to fulfill the will of God."
Whoever restrains sinful thoughts, does not think of his own sins or the sins of others neither of anything corruptible nor of anything earthly. The mind of such a man is continually in heaven where there is no evil. Thus, in him, sin gradually ceases to be, even in his thoughts.
St. Nikolai Velimirovich
Το καλοκαίρι καταγράφονται τα περισσότερα τσιμπήματα από μέλισσες, σφήκες, μπούμπουρες, σκορπιούς, σαρανταποδαρούσες, ακόμη και από φίδια.
Και αυτό γιατί λίγο η εξοχή, λίγο η χαλαρότητα των διακοπών μας καθιστούν ευάλωτους σε τέτοιου είδους περιπέτειες. Τι πρέπει να κάνουμε όταν μας τσιμπήσει ένα έντομο ή κάποιο φίδι; Κινδυνεύουμε και αν ναι πόσο πολύ; Διαβάστε ένα χρήσιμο οδηγό... επιβίωσης και μην ξεχνάτε, πάνω από όλα χρειάζεται ψυχραιμία.
Σφήκα- μέλισσα: Τα τσιμπήματα της σφήκας ή της μέλισσας δεν είναι θανατηφόρα και σε γενικές γραμμές μπορεί να πονάμε, αλλά δεν κινδυνεύουμε. Κινδυνεύουν μόνο όσοι είναι αλλεργικοί και δεν το ξέρουν. Εκείνοι που είναι αλλεργικοί και το γνωρίζουν και πιο προσεκτικοί είναι αλλά και εφοδιασμένοι με τα κατάλληλα φάρμακα είναι (πχ ένεση αδρεναλίνης). Επίσης είναι επικίνδυνο για όλους μας να δεχτούμε πολλαπλά και απανωτά τσιμπήματα, κάτι που συμβαίνει εάν “πέσουμε” σε κυψέλη και ταράξουμε τα έντομα.
Όταν μας τσιμπήσει μια μέλισσα ή σφήκα το δέρμα πρήζεται και κοκκινίζει σαν τοπική φλεγμονώδη αντίδραση στο δηλητήριο του κεντριού. Ο πόνος είναι αρκετά έντονος και μπορεί να διαρκέσει από κάποιες ώρες, μέχρι λίγες ημέρες. Το πρήξιμο στην περιοχή εντείνει τον πόνο αυτό. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δείξουμε εάν η σφήκα ή η μέλισσα μας τσιμπήσει στον λαιμό ή μέσα στο στόμα και αυτό γιατί το πρήξιμο μπορεί να φράξει τον αέρα και να δυσκολέψει την αναπνοή μας.
Μόλις μας τσιμπήσει μια μέλισσα/σφήκα, το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνουμε είναι να βγάλουμε το κεντρί, προσεκτικά με ένα τσιμπιδάκι. Προσοχή μην πιέσετε το κεντρί για να το βγάλετε γιατί μπορεί να εισχωρήσει βαθύτερα, ή ακόμη με την πίεση να χυθεί περισσότερο δηλητήριο μέσα μας.
Μόλις το αφαιρέσουμε πρέπει να τοποθετήσουμε πάγο, ή κάποια κορτιζονούχα αλοιφή. Εάν έχουμε την δυνατότητα μπορούμε να πάρουμε και ένα αντισταμινικό χάπι που θα μας ανακουφίσει από τα συμπτώματα.
Αν ύστερα από λίγη ώρα νιώσουμε δυσκολία στην αναπνοή, ζαλάδα, ιδρώνουμε, ή μελανιάσουμε, τότε είμαστε αλλεργικοί και δεν το ξέρουμε και έχουμε πάθει σοκ. Σε τέτοια περίπτωση, πρέπει ΑΜΕΣΩΣ να πάμε στο νοσοκομείο δίχως άλλη καθυστέρηση.
Οι αλλεργικοί θα πρέπει να είναι εφοδιασμένοι με ειδική ταυτότητα, περασμένη στον λαιμό ή στο χέρι, που θα αναφέρει την αλλεργία τους, γιατί μπορεί να χάσουν τις αισθήσεις τους από το τσίμπημα και κανείς να μην γνωρίζει τι έχουν πάθει.
Σκορπιοί-Φίδια: Ευτυχώς στην Ελλάδα τόσο τα φίδια, όσο και οι σκορπιοί δεν είναι τόσο επικίνδυνοι για θάνατο, όσο στην Αφρική, ή την Αυστραλία. Σε κάθε περίπτωση όμως το τσίμπημα, ή το δάγκωμα τους και επώδυνο είναι και εάν δεν αντιμετωπιστεί μπορεί να σκοτώσει.
Και σε αυτές τις περιπτώσεις το δέρμα κοκκινίζει και πρήζεται. Ό πόνος όμως είναι ασύγκριτα δυνατότερος σε σχέση με το τσίμπημα της μέλισσας.
Αμέσως πρέπει να τοποθετήσουμε πάγο ενώ απαραίτητη είναι η χορήγηση αντισταμινικού χαπιού, μαζί με ισχυρό παυσίπονο, γιατί πραγματικά ο πόνος δεν αντέχεται. Η μεταφορά στο νοσοκομείο πρέπει να είναι ΑΜΕΣΗ. Εκεί θα χορηγηθεί κορτιζόνη (εάν έχουμε χάπι κορτιζόνης μαζί μας το λαμβάνουμε αμέσως) και οροί.
ΠΡΟΣΟΧΗ: παλιά έλεγαν ότι πρέπει να χαράξουμε με ξυράφι την πληγή και να πιέσουμε για να βγει το μολυσμένο αίμα. Αυτό δεν ισχύει. ΜΗΝ το κάνετε. Το μόνο που θα καταφέρετε θα είναι να χυθεί περισσότερο και πιο γοργά το δηλητήριο στον οργανισμό. Επίσης το ρούφηγμα της πληγής θα πρέπει να γίνει με προσοχή και όχι από άτομα που στο στόμα τους έχουν ανοιχτές πληγές (πχ ουλίτιδα).
Σε κάθε περίπτωση η ψυχραιμία σώζει. Ενώ και το θύμα δεν πρέπει να πανικοβληθεί και να βρεθεί σε κατάσταση σοκ.
“LORD Jesus Christ, have mercy upon me.”
“If you haven’t heard this, then listen now.
If you have never done this, begin now.”
(St Theophan the Recluse)
In this Beatitude we have reached the peak of our quest. Our reward of our efforts is to become worthy of the Kingdom of Heaven.
St Gregory says,
No longer do we go astray, pinning our hope on what is unstable and subject to change. For earth is the place of variation and flux; but in the things that appear moving in heaven we observe nothing like that, because they do not behave in such a way; but all heavenly things move in their own courses in series of orderly sequence.
The examples we have for this final step are the martyrs of the Church.
Gregory says
It seems that in the last words He holds out to them the highest Beatitude like a crown. For it is truly blessed to suffer persecution for the sake of the Lord. And why? Because being chased by evil becomes the cause of attaining to the good, since separation from the wicked one is made the occasion for drawing near to the Good, that Good that is above every good, the Lord Himself, to whom runs the man who is persecuted. Therefore he is truly blessed, because he uses the enemy to help him attain the Good…
Hence the immediate aspect of the persecution which tyrants unleash against the martyrs is indeed painful to the senses; but the outcome of it exceeds all beatitude.
We all know how difficult it is to deal with those who scheme against us and who do not show their love for us. Gregory uses the story of Joseph as an example. His brothers plotted against him, sold him, yet by this action he became a king over those who had plotted against him. But the persecution in the days of the early Church (which still continues to this days in parts of the world) horrible and was something known by all. Many of Saint Gregory's peers had horrific scars to show this (This is the reason the veiled headgear that monks wear to this day was initiated.). To become blessed because someone has plotted against you, or worse physically harmed you, is not a logical thought. We do not normally see the outcome of inflicted pain as something that is good.
Gregory says,
The fact that the persecution the tyrants inflict on the faithful brings much sensible pain, makes it difficult for the more carnally minded to accept the hope of the Kingdom that is to be realized through these pains. But the Lord, who looks down upon the infirmity of our nature, tells the weak beforehand what is to be the goal of the struggle, so that they may more easily overcome the transitory feelings of pain.
The first martyr Stephen who willingly received the stones that killed him is another example he uses. As Stephen confessed his faith he saw the glory of the Lord shine down on him from heaven. Who else could be more blessed?
Now it is really difficult to prefer what is invisible versus the good things of this world, like the martyrs were able to do.
Gregory says,
Now the soul is in some way attached to the pleasant things of life through the senses of the body. Through the eyes it delights in material beauty, through the ears it inclines to melodious sounds, and so it is also affected by smell, taste, and touch, as nature has disposed to be proper to each. Hence, as it is attached to the pleasant things of life through the sensible faculty as if by a nail, it is hard to turn away from them. It has grown up together with these attachments much in the same way as the shellfish and snails are bound to their covering of clay; and so it is slow to make such movements, since it drags along the whole burden of a lifetime. As such is its condition, the soul is easily captured by its persecutors with the threat of confiscation of property or loss of sonic other things that are coveted in this life; and so it gives in easily, and yields to the power of its persecutor.
But when we God’s grace penetrates our being it is transformed. As Paul says, “For the word of God is living and powerful, and sharper than any two-edged sword…” (Heb 4:12)
Gregory says,
It cuts through the things that have badly grown together, and disrupts the fetters of habit… He is not pained by the loss of earthly things, but gladdened by the gain of heavenly ones. Therefore he will readily accept every form of torture as a means that will help him to attain to the joy before him: the fire, as a purification from matter; the sword, as disrupting the union of the mind with what is material and carnal. Every device for inflicting pain he will receive eagerly as an antidote against the dangerous poison of pleasure.
Gregory conclude with this:
Therefore affliction is the flower that will yield the hoped-for fruits. Hence let us pick the flower for the sake of the fruit. Let us be persecuted so that we may run, but if we run, let us not run in vain. Let us race towards the prize of our supernal vocation; so let us run that we may obtain. What is it that we shall obtain? What is the prize, what the crown? It seems to me that what we hope is nothing else but the Lord Himself. For He Himself is the Judge of those who fight, and the crown of those who win. He it is who distributes the inheritance, He Himself is the goodly inheritance. He is the portion and the giver of the portion, He makes rich and is Himself the riches. He shows you the treasure and is Himself your treasure. He draws you to desire the beautiful pearl; He offers it to you as it were for sale, if you will trade fairly. In order to gain it, therefore, as if in the market, let us compare the things we have not with those we have. Let us not be sorrowful, then, if we are persecuted, but rather let us rejoice, because by being chased away from earthly honors, we are driven towards the heavenly Good. For this He has promised, that those who have been persecuted for His sake shall be blessed, for theirs is the Kingdom of Heaven, by the grace of Our Lord Jesus Christ, to whom be glory and power for ever and ever.
St Gregory of Nyssa
Once the Elder was invited on board a frigate that had come from St. Petersburg. The captain of the frigate was a man quite learned, highly educated; he had been sent to America by Imperial command to inspect all the colonies. With the captain were some 25 officers, likewise educated men. In this company there sat a desert-dwelling monk of small stature, in an old garment, who by his wise conversation brought all his listeners to such a state that they did not know how to answer him. The captain himself related: "We were speechless fools before him!"
Father Herman gave them all one common question: "What do you, gentlemen, love above all, and what would each of you wish for his happiness?" Diverse answers followed. One desired wealth, one glory, one a beautiful wife, one a fine ship which he should command, and so on in this fashion. "Is it not true," said Father Herman at this, "that all your various desires can be reduced to one - that each of you desires that which, in his understanding, he considers best and most worthy of love?" "Yes, it is so," they all replied. "Well, then, tell me," he continued, "can there be anything better, higher above everything, more surpassing everything and in general more worthy of love, than our Lord Jesus Christ Himself, who created us, perfectly adorned us, gave life to all, supports all, nourishes and loves all, who Himself is love and more excellent than all men? Should not a person then love God high above all and desire and seek Him more than all else?" All began to say: "Well, yes! That is understood! That speaks for itself!"
"And do you love God?" the Elder then asked. All replied: "Of course, we love God. How can one not love God?" "And I, sinful one, for more than forty years have been striving to love God, and cannot say that I perfectly love Him," answered Father Herman; then he began to show how a person should love God. "If we love someone," he said, "we always think of him, strive to please him, day and night our heart is occupied with this subject. Is it thus that you, gentlemen, love God? Do you often turn to Him, do you always think of Him, do you always pray to Him, and fulfill His holy commandments?" It had to be acknowledged that they did not! "For our good, for our happiness," concluded the Elder, "at least let us make a promise to ourselves, that from this day, from this hour, from this very moment we shall strive to love God above all, and fulfill His holy will!"
Behold what an intelligent, superb conversation Father Herman conducted in society; without doubt this conversation must have imprinted itself on the hearts of his listeners for their whole life!
Saint Herman of Alaska
Ο ΔΙΚΑΙΟΣ ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ Ο ΚΥΠΡΙΟΣ .
Βρισκόμαστε στη Σκήτη της Αγίας Άννας, τη μεγαλύτερη Σκήτη τού Αγίου Όρους. Τα βήματα μας, μας έφεραν στην καλύβα «Είσόδια της Θεοτόκου». Γέροντας εδώ είναι ό πατήρ Άνθιμος, ό Πνευματικός. Γέρων στην ηλικία, είχε ζήσει την εποχή πού ό μοναχός Νικόδημος ό Κύπριος ασκήτευε κι αυτός στη Σκήτη της Αγίας Άννας. Πολλά θα γνώριζε να μας πει για το συμπατριώτη και μοναχό, γι' αυτό τον πλησιάζομαι και τον παρακαλούμε να ξαναφέρει στη μνήμη του εκείνες τις ευλογημένες μέρες πού έζησε, εν όσο χρόνο βρισκόταν στην επίγειο ζωή ό μακαριστός γέροντας Νικόδημος. Ό πατήρ Άνθιμος με πολλή καλοσύνη κι ευγένεια μας δέχθηκε και προθυμότατα υπάκουσε στις παρακλήσεις μας (να μας διηγηθεί ότι θυμάται από τη ζωή τού Κυπρίου μοναχού). Ή γλώσσα του απλή, σε ύφος αγιορείτικο και σε καθαρεύουσα γλώσσα προς αρχαιοπρεπή πού την αφήνουμε αυτούσια, για να μη χάσει από το χαριτωμένο της διηγήσεως.
«Ό γέρο - Νικόδημος», άρχισε να διηγείται, «καταγόταν από την Κύπρο. Εκεί στην πατρίδα του ήταν μάγειρος στον Άγγλο αρμοστή της Κύπρου. Ήταν πολύ καλός. Τον συμπαθούσε πολύ ό αρμοστής και ήταν επιθυμία τού γέρο-Νικόδημου να έλθει στο Αγιον Όρος. Τον εφοδίασε με διαβατήριο και συστατικά από τον Τούρκο διοικητή (καϊμακάμη). ' Αφού ήλθε στο Αγιον Όρος, περίπου στα 1895, περιήλθε το Αγιον Όρος, τα διάφορα μοναστήρια, σκήτες κλπ, και τού άρεσε πιο πολύ ή Σκήτη της ' Αγίας Αννης. Εκεί κοινοβίασε στην Καλύβι της θείας Αναλήψεως, κάτωθεν τού Κυριακού εις τον γέροντα Ιωάννη. Εις αυτήν την καλύβι είχε ασκηθεί και προετοιμαστεί για το μαρτύριο ό Άγιος όσιομάρτυς Νικόδημος, καταγόμενος από το Έλβασάν της Αλβανίας εις το όποιον και μαρτύρησε κατά το 1720. Ή μνήμη αυτού είναι εις τας 10 Ιουλίου όπως βλέπετε εις το συναξάρια. Γι' αυτό και προς μνήμην τού μάρτυρος ό Γέροντας του τον ονόμασε Νικόδημο.
Ήταν φύσις άκρως αγαθή, Φιλάδελφος, ελεήμων εις όλους όσους διέβαιναν διά της οδού πού διέρχεται διά της καλύβης του. Ασκητικός το έπακρον, τακτικός εις τας ιεράς ακολουθίας, κανόνας, νηστείας, αγρυπνίας, προσευχάς, όπως χαρακτηρίζεται ό αληθής, φιλόθεος μοναχός, υπήκοος εις τον γέροντα του στο έπακρον. Διά τούτο και ο θεός τον είχε χαριτώσει με πολλή χάριν, ώστε κι ή απλή ομιλία του να παρήγορη τον άκούοντα και να βοηθή τον κάθε ζητούντα λίγη παρηγοριά. Μιλούσε με τόση βεβαιότητα με την δύναμιν της πίστεως, ώστε οποίος τον άκουε, απορούσε για το σταθερό της γνώμης του. Επί παραδείγματι: Εις την Γερμανική κατοχή , όπου υπέφερε όλος ό Ελληνισμός και ιδιαιτέρως το Άγιο Όρος, επειδή δεν είχε παραγωγή, έλεγε: «Ολίγην υπομονή και ό Θεός θα βοηθήσει και θα μας φέρουν όλα τα αγαθά, ως και ζεστό ψωμί», τα όποια και ήξιώθη και τα είδε και τα απόλαυσε, «οι δέ Γερμανοί θα καταστραφούν», έλεγε.
Ή φιλοξενία προς τούς αδελφούς του ξεπέρασε και αυτήν τού Πατριάρχη Αβραάμ. Δεν υπήρχε διαβάτης πού να κτύπησε την πόρτα του και να μην ευεργετήθηκε, πεινασμένος πού να μη χόρτασε. Ήταν ό καλύτερος μάγειρος της Σκήτης και μοναδικός όλων των πανηγύρεων τού ' Αγίου Όρους. Ένα περιστατικό έκ παραδόσεως αναφέρει τα εξής: Άνωθεν της Αγίας Αννης προς την Κερασιάν, υπάρχει κελίον με την επωνυμία «Άγιος Αρτέμιος». Γενομένης αγρυπνίας εις τον Άγιο 'Αρτέμιο, ό γέρο - Νικόδημος ήτανε ό μάγειρας στην αγρυπνία και από την υπερβολική κόπωση, ενώ μαγείρευε, τον πήρε ό ύπνος. Μόλις ξύπνησε, νομίζοντας πώς είχε καεί το φαγητό, ξαφνιασμένος καθώς ήταν, κοιτάζει και βλέπει ένα στρατιώτη ντυμένο, ν' ανακατεύει το φαγητό και_ τού λέει: «Γέρο, μη στενοχωριέσαι, εγώ είμαι εδώ», και αμέσως έγινε άφαντος. Ήτανε ό ίδιος ό Άγιος Αρτέμιος, πού διά της παρουσίας του ευλογούσε την αγρυπνία.
Μια φράση πού έλεγε συχνά καθώς φιλοξενούσε κάποιον αδελφό ήτανε: «Έλα, ψυχή μου!».
Έκαμε μοναχούς και εκοιμήθη εις βαθύ γήρας, περίπου εκατονταετής. Ή καλύβι συνεχίζει την πορεία της και είναι εκεί τώρα άλλος γέροντας, Ματθαίος λεγόμενος, και δεύτερος Νικόδημος, φέρων την επωνυμία τού μακαριστού γέροντος Νικόδημου.
Ό, τι καλόν φαντασθεί κανείς και αγαθόν έργον εποίησε. Θερμός στην πίστη. Ευλαβής και επιμελής εις όλα τα αγαθά έργα και τώρα ευρίσκεται εις τούς ουρανούς, στην θριαμβεύουσαν Εκκλησία κακείθεν να πρεσβεύει προς τον Θεόν, να εύλογη την Σκήτη και να ελευθέρωση την γενέτειρα του μεγαλόνησο Κύπρο από των κατεχόντων αυτήν δεινών και να βοηθήσει τούς υποφέροντας αδελφούς Ελληνορθόδοξους Χριστιανούς.
Ας επικαλεσθούμε τας εύχάς του, να διέλθωμεν τον δόλιχον της ζωής και να καταντήσωμεν εις την αιώνιον μακαριότητα. Αμήν».
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΔΟΥ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑ. ΤΕΥΧΟΣ 100.
http://apantaortodoxias.blogspot.ca/2013/07/blog-post_7249.html
Πέρασε τὸ χθές, πέρασε καὶ ἡ σημερινὴ ἡμέρα, πέρασε κι αὐτὴ ἡ ἑβδομάδα κι αὐτὸς ὁ μήνας, κι αὐτὸς ὁ χρόνος. Πόσο εὔκολα περνᾶ τὸ χθὲς κι ἔρχεται τ' αὔριο! Πότε πέρασαν τὰ χρόνια τῆς ζωῆς μας! Ἄλλαξαν πολλὰ πράγματα στὸ πέρασμα τοῦ χρόνου. Χωρὶς νὰ τὸ καταλάβουμε φθάνουμε στὸ τέλος τῆς ζωῆς μας.
Ὁ ἄπ. Ἰάκωβος γράφει: «ποὶα γὰρ ἡ ζωὴ ὑμῶν; ἀτμὶς γὰρ ἔσται ἡ πρὸς ὀλίγον φαινομένη, ἔπειτα δὲ καὶ ἀφανιζομένη» . Ἡ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου φεύγει τόσο γρήγορα, ὅπως ὁ ἀτμός.
Πολλοὶ ἀπό μᾶς δὲν ἀξιοποιήσαμε σωστὰ τὸ χρόνο τῆς ζωῆς μας. Τὸν ξοδεύσαμε ἱκανοποιώντας τὶς σαρκικὲς καὶ ὑλικές μας μόνο ἐπιθυμίες. Ἡ παρουσία τοῦ Θεοῦ μᾶς ἄφησε ἀδιάφορους. Βέβαια, θὰ πεῖ κανείς, ζήσαμε τὴν ζωὴ ὅπως ἐμεῖς θέλαμε, χωρὶς φραγμοὺς καὶ ἐμπόδια. Ναί, ἀλλὰ τὸ χθὲς πέρασε καὶ τώρα βρισκόμαστε στὸ σήμερα. Γνωρίζεις τί σημαίνει αὐτό; Εἶναι ἡ τελευταία ἴσως εὐκαιρία ποὺ μᾶς δίνει ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ γιὰ νὰ σωθοῦμε. Ξέρεις πόσοι ἄνθρωποι σήμερα, αὐτὴν τὴν στιγμὴ φεύγουν ἀπὸ τὴ ζωή, καὶ πόσοι ἄλλοι ἑτοιμάζονται νὰ φύγουν τὴν ἑπόμενη ἡμέρα;
Ὁ Κύριος γεμάτος ἔλεος καὶ ἀγάπη μᾶς προτρέπει: «Σήμερον ἐὰν τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσητε, μὴ σκληρύνητε τὰς καρδίας ὑμῶν» . Μὴν ξεχνοῦμε ὅτι τὸ χθὲς ἀνήκει στὸ παρελθόν. Τὸ σήμερα εἶναι δικό μας, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ φεύγει σύντομα. Ὁ Κύριος μᾶς ἀγαπᾶ καὶ θέλει νὰ μᾶς σώσει. Ἂς ἐκμεταλλευθοῦμε τὸ παρόν, τὸ σήμερα.
Ἃς μὴν προφασιζόμαστε ὅτι ἔχουμε καιρὸ μπροστά μας. Αὐτὴ ἡ σκέψη εἶναι ἀπατηλή. Ὁ διάβολος ποὺ μᾶς ἔκλεψε τὸ χθὲς θέλει νὰ μᾶς κλέψει καὶ τὸ σήμερα. Εἶναι καιρὸς νὰ ἐνδιαφερθοῦμε καὶ γιὰ τὴν ψυχή μας. Ὁ Θεός μᾶς δίνει τὴν εὐκαιρία σήμερα νὰ ἐπιστρέψουμε σ' αὐτόν.
Μὴν ξεχνοῦμε ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι πλασμένος γιὰ τὴν αἰωνιότητα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖο φθείρεται καὶ πεθαίνει εἶναι ἡ σάρκα. Ἡ ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ἀθάνατη. Γι' αὐτὴν τὴν ψυχὴ πέθανε καὶ ἀνέστη ὁ Κύριος.
Ἀδελφέ μου, χάσαμε τὸ χθές, ἂς μὴ χάσουμε καὶ τὸ σήμερα. Σήμερα μᾶς δίνεται ἡ εὐκαιρία γιὰ νὰ κερδίσουμε καὶ τὸ αὔριο καὶ τὸ αἰώνιο. Ὁ Κύριος μᾶς καλεῖ στὴ μετάνοια. Ἄνθρωποι εἴμαστε. Ἁμαρτήσαμε, παραβήκαμε τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ὁ Κύριος ὅμως μᾶς ἀνέχεται καὶ μᾶς χαρίζει τὸ σήμερα γιὰ νὰ μετανοήσουμε, νὰ ἀλλάξουμε ζωὴ καὶ πορεία, νὰ ζήσουμε τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ.
Πάρε τὴν ἀπόφαση! Πήγαινε σ' ἕναν καλὸ πνευματικό.
Ἄνοιξε τὴν καρδιά σου, ἀδείασε τὸ περιεχομενό της καὶ πάρε τὴν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν ποὺ σοῦ δίνει ὁ Κύριος. Νὰ εἶσαι βέβαιος ὅτι ὁ Κύριος θὰ σὲ δεχθεῖ, θὰ σὲ εὐλογήσει, θὰ σοῦ χαρίσει μία ζωὴ αἰώνια. Μὴν ξεχνᾶς πὼς τὸ σήμερα εἶναι δικό σου, τὸ αὔριο ἀνήκει στὸν Κύριο.
Through their prayers and alms for the deceased, Christians display the relationship between this world and the world to come. The Church in this world and the Church in the other world are one and the same - one body, one in being - as does the root of a tree beneath the earth comprise one organism with the trunk and the branches of the tree above the earth. It is clear from this how we who comprise the Church on earth can receive help from the saints and the righteous ones from the Heavenly Church as well as the deceased sinners in the other world can receive help from us on earth. St. Athanasius says: "As it happens with wine inside a barrel which, when the vineyard blooms in the field, senses it and the wine itself blossoms together with it, so it is with the souls of sinners. They receive some relief from the Bloodless Sacrifice offered for them and from charity" performed for their repose. St. Ephraim the Syrian cites that same example with wine and the vineyard and concludes: "And so, when there exists such mutual sensitivity even among plants, is not the prayer and sacrifice felt even more for the departed ones?"
St. Nikolai Velimirovich
The Holy Scriptures describe that the stones used to build the Temple of Solomon were first shewn
and chiseled outside of the Temple. Once the stones had been prepared and carved with utmost attention and diligence, they were then transported to the Temple and set in place gently, without being struck by a
hammer or other tool again: “And the house, when it was in building, was built of stone made ready before it was brought thither; so that there was neither hammer nor axe nor any tool of iron heard in the house, while it was in building” (3 Kings 6:7).
Similarly, it is necessary for the people who will be placed as precious stones within the framework of the
divine manor found in Jerusalem above to be struck here in this present world with the hammer and chisel
of discipline and sorrow. This is because in the heavenly manor on high, there is no sorrow, trouble, hunger, thirst, punishment, or pain, as St. John the Evangelist describes in the book of the Revelation(cf. Rev. 21:4)
. This is why God allows His friends to suffer and face various sorrows here in this present life. Thus,we
must be extremely happy when adversities appear: we should receive them as a gift, as a blessing, and as medicine, which our Heavenly Father sends to us with much love.
Our Lord censured the Apostle Peter when he attempted to prevent Him from being apprehended and led to
death: “Put thy sword into the sheath! The cup which My Father hath given Me, shall I not drink it?” (Jn.18:11). If the Lord referred to the imminent ridicules, torments, and death itself (that He would endure for our salvation) as a cup sent from His Father, why shouldn’t we repeat the same words, “Shall I not drink it?”
and believe that all the sorrows and difficulties that we encounter area therapeutic cup containing medicine sent to us by the Heavenly Physician with paternal love for our salvation?
Behold, dear reader, how every sorrow (whether it originates from the devil, people, or some other source) is in fact a therapeutic remedy sent to you by your Heavenly Father, in order to purify your soul. Do not become upset if the drink tastes bitter,because this bitterness will help you acquire your cherished health, just as bitter and unpalatable medications prescribed by physicians help us get better.
All the sorrows and difficulties we are faced with in this life are spiritual medications sent to us by the Heavenly Physician for the benefit of our soul. According to St. Gregory the Theologian, the gall that Tobit placed on his eyes,through which he regained his sight (cf. Tob. 11:8-14), signified this truth—that every sinful person is delivered from spiritual blindness through bitter sorrows. Indeed, eyes that have been blinded by sin are enlightened and recover their vision through suffering.
Πως συμβαίνει, όμως, Γέροντα, ένας μάγος να πη για τρεις κοπέλες ότι η μία θα αποκατασταθή, η άλλη θα ατυχήση και η άλλη θα μείνη ανύπανδρη, και να γίνη έτσι;
- Ο διάβολος έχει πείρα. Όπως, π.χ. ένας μηχανικός , όταν δη ένα σπίτι που κινδυνεύει να πέση, είναι σε θέση να πη πόσο θα κρατήση κ.λπ., έτσι και αυτός βλέπει κάποιον πώς βαδίζει και με την πείρα που έχει, λέει πώς θα καταλήξη.
Ο διάβολος δεν έχει εξυπνάδα είναι πολύ κουτός. Είναι όλος ένα μπέρδεμα, άκρη δεν του βρίσκεις. Κάνει και εξυπνάδες και χαζομάρες.
Τα τερτίπια του είναι χονδρά. Ο Θεός οικονόμησε έτσι, για να τον καταλαβαίνουμε. Πρέπει να είναι κανείς πολύ σκοτισμένος από υπερηφάνεια, για να μην το καταλαβαίνη.
Όταν έχουμε ταπείνωση, μπορούμε να καταλάβουμε τις παγίδες του διαβόλου, γιατί με την ταπείνωση φωτίζεται ο άνθρωπος και συγγενεύει με τον Θεό.
Η ταπείνωση είναι που σακατεύει τον διάβολο.
Από το βιβλίο: «ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ
- Γ έ ρ ο ν τ α ,την υπερηφάνεια συνήθως την καταλαβαίνω εκ των υστέρων,όταν πέσω.
- Σκοπός είναι να την καταλάβης πρίν πέσης.΄Οταν σου λέη κάποιος ότι έκανες κάτι καλό,να μην αισθάνεσαι ικανοποίηση.Να μην πιάνη,να μην κολλάη επάνω σου ο έπαινος.
- Τι θα με βοηθούσε σ΄αυτό ;
- Το να γνωρίσης τον εαυτό σου.Αν ο άνθρωπος γνωρίσει τον εαυτό του,τελείωσε.Οι έπαινοι είναι μετά ξένα σώματα΄δεν κολλάνε επάνω του.΄Οταν λ.χ. ένας ξέρη ότι είναι γύφτος,δεν μπορεί να του κολλήση ο λογισμός ότι είναι βασιλιάς.Κι εσύ,αν νομίζης ότι είσαι πριγκίπισσα,θα είσαι λειψή.
- ΄Αν είμαι έτοιμη εκ των προτέρων να μην δέχωμαι τον έπαινο,αυτό θα με βοηθούσε;
- Αυτό φυσικά πρέπει να γίνεται,αλλά άλλοτε θα είσαι έτοιμη άλλοτε όχι.Σκοπός είναι να γνωρίσης τον εαυτό σου.Αν δεν γνωρίση κανείς τον παλαιό του άνθρωπο,δεν ταπεινώνεται και δεν μπορεί να γίνη η πνευματική διάσπαση του ατόμου του,για να μπη στην πνευματική τροχιά,και παραμένει στην κοσμική τροχιά.
- Μπορεί,Γέροντα, να γνωρίζω τον εαυτό μου λανθασμένα ;
- Μα δεν μιλάμε για λανθασμένη κατάσταση.Αυτός που γνωρίζει σωστά τον εαυτό του έχει ταπείνωση.Και όταν ο άνθρωπος ταπεινωθή,θα έρθη οπωσδήποτε η Χάρις του Θεού.-
ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΊΣΙΟΥ
Not one passion is conquered without a great struggle. The Holy Fathers have referred to adulterous passion as death. When the adulterer is saved from an adulterous passion it is as though he resurrected from the dead. For those who live in the world the passion of adultery is inflamed principally by seeing and for those who live a life of asceticism in the wilderness that passion is inflamed by thoughts and by imagination.
Saint Sarah, a great female ascetic, was tortured by the insane passion of adultery for thirty years. She always defeated it by prayer and drove it away from her. At one time, the foul insanity of adultery came to her in bodily form and said to her: "Sarah, you have defeated me!" Sarah humbly answered: "I have not defeated you but the Lord Christ has defeated you." From that time on, the thought of adultery left her forever.
When Saint Pimen was asked how can a man struggle against the adulterous insanity, he replied: "If man surpresses his stomach and tongue then he will be able to rule over himself."
St. Anthony said that there exists three kinds of movements in the body: "First, the natural movement, second, unrestrained in food, and third, from the demons."
Again, others have said that the vice of adultery is strengthened by anger and pride. However, all agree that along with man's sobriety and effort the help of God is necessary in order that this repulsive passion be uprooted completely. And that it is possible for man to preserve himself in purity, witness, among many others, St. Moses of Urgin, who lived fifty years in the world and ten years in the monastery, altogether a total of sixty years in completely virginal purity.
St. Nikolai Velimirovich
By true repentance with tears, prayer and good works the most defiled soul can be completely cleansed and changed. Therefore be careful that you do not maliciously mention the sins of a repentant sinner but offer thanksgiving to God and be astonished how from darkness, light is made and from slime, pure water.
The Egyptian Pharaoh Amasis was of lowly birth and when he became king, men respected him very little, remembering his origin. In order to outwit the people and to gain their respect, he took a metal basin in which, according to custom, the feet of the visitors to the palace were washed. He ordered the basin to be melted down and from it to make a likeness of a certain idol. The pharaoh then placed this idol on the street. Seeing this idol, the people began to worship it and to render it divine honor. Then the pharaoh revealed what this idol was made of. The people then understood that, by this, the pharaoh wanted to show that they need not think anymore about what he once was but what he is now. Then the people began to render the pharaoh the respect due to royalty.
One needs to distinguish a sinner from a penitent. If you have taken upon yourself the role to rebuke the sinner, guard yourself well, that you do not rebuke the penitent also. How dear the repentant sinner is to God; call to mind the Parable of the Prodigal Son. Therefore, let it be very dear for you, he who has become dear to God.
At one time it happened that a monk succumbed to sin for which he was banished from the monastery. This monk went to St. Anthony, confessed his sin, repented and remained with Anthony for a period of time. Then Anthony sent him back again to the monastery but they did not receive him and, again, they banished him. Again, the penitent came to Anthony. Again, Anthony sent him back to the monastery with a message to the fathers of the monastery: "One boat experienced shipwreck and lost its cargo; with great difficulty did that boat arrive in the harbor and you wish to drown even that which was saved from drowning!" Hearing this wise message, the fathers received with joy the penitent brother into the monastery.
St. Nikolai Velimirovich
«Μόνο έτσι γεμίζει η ψυχή»
«Σήμερα οι άνθρωποι ζητούν να τους αγαπήσουν και γι’ αυτό αποτυγχάνουν.
Το σωστό είναι να μην ενδιαφέρεσαι αν σε αγαπούν, αλλά αν εσύ αγαπάς τον Χριστό και τους ανθρώπους.
Μόνο έτσι γεμίζει η ψυχή».
«Αγάπα όλους»
«Δεν πρέπει να κάνεις τον χριστιανικό σου αγώνα με κηρύγματα και αντιδικίες, αλλά με πραγματική μυστική αγάπη. Όταν αντιδικούμε, οι άλλοι αντιδρούν. Όταν τους αγαπάμε, συγκινούνται και τους κερδίζουμε.
Όταν αγαπάμε, νομίζουμε ότι προσφέρουμε στους άλλους, ενώ στην πραγματικότητα προσφέρουμε πρώτα στον εαυτό μας. Η αγάπη χρειάζεται θυσίες. Να θυσιάζουμε ταπεινά κάτι δικό μας, που στην πραγματικότητα είναι του Θεού»
«Όταν αγαπάς τον Χριστό, αγαπάς όλους»
«Ο Χριστός είναι η Εκκλησία και η Εκκλησία είναι ο Χριστός, που μας έχει προσλάβει όλους στον Εαυτό Του. Όταν αγαπάς τον Χριστό, αγαπάς συγχρόνως όλους τους ανθρώπους, χωρίς να ρωτάς αν οι άνθρωποι είναι άξιοι της αγάπης ή ακόμη αν την αποδεχθούν ή την απορρίψουν. Όταν θέλεις να συναντήσεις τον Χριστό, θα Τον βρεις στο χώρο της Εκκλησίας, γιατί εδώ είναι ενωμένη ολόκληρη η ανθρωπότητα με τον Θεό στο Πρόσωπο του Χριστού. Δεν μπορεί να επικοινωνείς με τον Χριστό και να μην τα έχεις καλά με τους άλλους ανθρώπους».
«Ο Θεός δεν τιμωρεί»
«Όχι, ο Θεός δεν τιμωρεί, ο άνθρωπος αυτοτιμωρείται, απομακρυνόμενος από τον Θεό.
Είναι, ας πούμε: Εδώ νερό, εκεί φωτιά.
Είμαι ελεύθερος να διαλέξω. Βάζω το χέρι μου στο νερό, δροσίζομαι, το βάζω στη φωτιά, καίγομαι».
«Η αγάπη προς το Θεό»
Μια άλλη μέρα ερωτώ το Γέροντα πώς πρέπει να είναι η αγάπη μας προς το Θεό και μου λέει:
«Η αγάπη μας προς το Θεό, παιδί μου, πρέπει να είναι πάρα πολύ μεγάλη και χωρίς να υπάρχει καμιά διάσπαση σε άλλα πράγματα. Σου φέρνω σαν παράδειγμα το εξής: Ο άνθρωπος μοιάζει να έχει εντός του μια μπαταρία με ορισμένη ενέργεια. Όταν αυτή την ενέργεια την ξοδεύει σε άλλα διάφορα πράγματα εκτός της αγάπης προς τον Θεό, η ενέργεια που απομένει μέσα του γι ́ Αυτόν είναι ελάχιστη και ίσως πολλές φορές μηδαμινή. Όταν όμως διαθέτουμε όλη μας την ενέργεια προς τον Θεό, τότε η αγάπη μας είναι μεγάλη προς Αυτόν».
«Σου λέω και τούτο το άλλο».
«Ήταν μια φορά μια κοπέλα που είχε ερωτευθεί πάρα πολύ ένα νέο, που τον έλεγαν Νίκο. Αυτή που λες, σηκωνόταν κάθε νύκτα και κρυφά από τους δικούς της, πηδούσε το παράθυρό της και πήγαινε ξυπόλητη μέσα απ ́ τα χωράφια που υπήρχαν αγκάθια για να συναντήσει τον αγαπημένο της ματώνοντας τα πόδια της. Όταν επίσης γύριζε στο σπίτι της και καθόταν μέσα, πάντοτε ο Νίκος της ήταν εδώ, και μου έδειχνε το μέτωπό του. Ό,τι δουλειές και να έκανε, ο Νίκος της εδώ, και μου ξανάδειχνε το μέτωπό του. Έτσι πρέπει και συ, παιδί μου, να δίνεις όλη σου τη δύναμη στο Θεό και ο νους σου να είναι πάντα σ ́ Αυτόν, γιατί έτσι του αρέσει».
«Αγάπη με απλότητα χωρίς φόβο»
Μου έλεγε ο παππούλης πολλές φορές:
«Αγάπη σου συνιστώ να έχεις πάντοτε. Πρώτα αγάπη και μετά όλα τα άλλα».
«Πρέπει ν ́ αγαπάμε εν απλότητι καρδίας, όπως το ίδιο πρέπει και να προσευχόμαστε».
«Δεν θέλω με το φόβο του θανάτου να πλησιάσεις το Θεό. Θέλω με την πολλή αγάπη προς Αυτόν να το κάνεις. Αυτό είναι το ανώτερο, παιδί μου».
«Ο Χριστός είναι το παν»
Ο γέροντας Πορφύριος είπε:
«Λοιπόν, ζωή χωρίς Χριστό δεν είναι ζωή. Πάει, τελείωσε.
Αν δε βλέπεις το Χριστό σε όλα σου τα έργα και τις σκέψεις, είσαι χωρίς Χριστό.
Πώς το κατάλαβες; Θυμάμαι κι ένα τραγούδι. «Σύν Χριστώ πανταχού, φόβος ουδαμού».
Το ’χετε ακούσει; Έ; Το λένε τα παιδιά, δε το θυμάμαι.
Λοιπόν, έτσι πράγματι πρέπει να βλέπομε το Χριστό. Είναι φίλος μας, είναι αδελφός μας, είναι ό,τι καλό και ωραίο.
Είναι το Παν. Αλλά είναι φίλος και το φωνάζει: «Σας έχω φίλους, βρέ, δεν το καταλαβαίνετε; Είμαστε αδέλφια.
Βρε εγώ δεν είμαι... δεν βαστάω την κόλαση στο χέρι, δεν σας φοβερίζω, σας αγαπάω.
Σας θέλω να χαίρεσθε μαζί μου τη ζωή». Κατάλαβες;
Έτσι είναι ο Χριστός. Δεν έχει κατήφεια, ούτε μελαγχολία, ούτε ενδοστρέφεια, που ο άνθρωπος σκέπτεται ή βασανίζεται από διάφορους λογισμούς και διάφορες πιέσεις, που κατά καιρούς στη ζωή του τον τραυμάτισαν.
Ο Χριστός είναι νέα ζωή. Πώς το λέω; Ο Χριστός είναι το Παν. Είναι η χαρά, είναι η ζωή, είναι το φως, το φως το αληθινόν, που κάνει τον άνθρωπο να χαίρεται, να πετάει, να βλέπει όλα, να βλέπει όλους, να πονάει για όλους, να θέλει όλους μαζί του, όλους κοντά στο Χριστό.
Όταν εμείς βρίσκουμε κάποιονε θησαυρό ή ό,τι άλλο, δεν θέλομε να το λέμε πουθενά.
Ο Χριστιανός όμως, όταν βρει το Χριστό, όταν γνωρίσει τον Χριστό, όταν ο Χριστός εγκύψει μέσα στην ψυχούλα του και τον αισθανθεί, θέλει να φωνάζει και να το λέει παντού, θέλει να λέει για το Χριστό, τι είναι ο Χριστός.
Αγαπήσατε το Χριστόν και μηδέν προτιμήστε της αγάπης Αυτού.
Ο Χριστός είναι το πάν, είναι η πηγή της ζωής, είναι το άκρον των εφετών, είναι το Πάν. Όλα στο Χριστό υπάρχουν τα ωραία. Και μακράν του Χριστού η θλίψις, η μελαγχολία, τα νεύρα, η στεναχώρια, οι αναμνήσεις των τραυμάτων της ζωής, των πιέσεων, των αγωνιωδών, έτσι, ωρών. Όλα, ζούμε εκείνα εκεί της ζωής μας. Και πάμε εδώ και πάμε εκεί, και τίποτα, και πουθενά δεν στεκόμαστε. Όπου βρούμε το Χριστό, ας είναι μια σπηλιά, καθόμαστε εκεί και φοβούμαστε να φύγουμε, να μη χάσουμε το Χριστό. Διαβάστε να ιδείτε. Ασκηταί, που εγνώρισαν το Χριστό, δεν ήθελαν να φύγουν από τη σπηλιά, ούτε βγαίναν έξω να κάνουνε πιο πέρα« θέλαν να είναι εκεί που αισθανόντουσαν το Χριστό μαζί τους. Ο Χριστός είναι το Πάν.
Ο Χριστός είναι η πηγή της ζωής, της χαράς. Το Πάν».
Ἀποσπάσματα ἀπό τούς λόγους τοῦ μακαριστοῦ Γέροντα Πορφυρίου Καυσοκαλυβίτη
Κοζάνη Μάρτιος 2006
Ιn examining the value which sorrow has for human life in our previous text, we had mentioned the temptations which cause it, and the tears which often accompany it. We therefore had an opportunity to see quite briefly the positive -or rather the beneficial- aspects of certain things in this world which, according to current logic, are initially considered as being negative and undesirable.
While we had said whatever was necessary concerning sorrow and temptation, we had intended to speak extensively about tears in a separate article. Not only because there is a great variety of tears, as we shall see below, but especially because the desert Fathers place tears at the peak of all "good things" in the present world. It is not by chance that during the most contrite time of prayer, they did not ask God for wisdom or endurance or courage, not even for holiness. Their chief request was always, invariably, "grant me tears, O God, tears of repentance". This alone would be enough to make us think more deeply about tears and lead us to examine two related questions. First of all, the nature and source of tears and, second, their value in spiritual life.
It is clear that both these questions are closely tied together, but not only because they both refer to tears. Their relationship is much more substantial. The latter is completely dependent on the former. This means that the vaIue of tears depends upon what kind of tears they are. We must therefore arrange tears in some order. To categorise them and rank them accordingly. We can speak about an "order of tears" just as we would say a system of tears. Is this not how we speak of systems and orders of angels, people, waters etc?
Of course, the most important feature of tears is not the liquid which comes from the eyes. This naturally has the same chemical synthesis in every case. Yet, according to the cause of them each time, we have a corresponding quality and category of tears. The main ones are perhaps the following:
Tears of repentance / Tears of fear of God / Tears of contrition
***
Tears of emotion / Tears of joy / Tears of pain and horror / Tears of indignation
***
Tears of hypocrisy
When the Fathers and the great ascetics speak about tears, they always mean those three of the first category. Repentance is the most astounding miracle and experience in the life of a person. It is his or her most integral and forceful act. It is the radical ripping out of all features of one's previous life. Ιn such a way that nothing stands up in worldly terms. Literally everything is made "upside down". You feel as if everything is being turned backwards. Being doubted. Being overturned. Being frustrated. Being annihilated forever. This is what repentance is (meta-noia, a change of mind). Is it possible for such an impalement of soul and spirit not to bring tears, not to cause pain?
The root of tears, their very first and inexhaustible source, is repentance. The first and major fruit of this is the "fear of God". A fear which is characterised by Scripture as the "beginning of wisdom" (Psalm ΙΙΙ:10). The more one is made wise in the fear of God, the more one sees and senses miracles within and all around. A miracle is not a miracle unless someone has wondered at it in all its magnitude. Miracle (thavma) is then a wonder (thavmasma).
Only for this reason did God create humankind. To marvel and discover continuously, for a whole lifetime, deeper aspects of the truth, in other words of God's love. Here then is yet another meaning of the Biblical saying: "Those who increase knowledge increase sorrow" (Ecclesiastes 1:18), which is the most mystical equalisation in human life.
It is only natural, following such a deep dive into the mystery of life and death, that the person of faith should feel more and more privileged compared to the rest of creation. It is an incomparable privilege to be a partaker in the deeper rhythm of the world, thereby discovering by first hand the boundless love of God. The only human answer to this "initiation", which reaches a climax in "participation" and eventually leads to "deifιcation", if God is pleased to allow this, are tears. Tears of compunction, contrition and appreciation, which as a result become "supplicatory tears", as they redeem us from all worldly uncertainties and doubts.
St. Isaac the Syrian wrote the following on such a correlation between the fear of God and tears of repentance: "Ι do not have a sorrowful heart to search for you, Ι do not have repentance, Ι do not have compunction, nor tears which return children to their homeland. Ι do not have, Lord, a supplicatory tear; my mind is darkened by the νanity of the world, and it is not able to gaze upon you with pain; my heart has grown cold from the multitude of temptations, and it cannot become warm through tears of love towards you. But you, Lord Jesus Christ my God, the treasury of good things, grant me perfect repentance and a toilsome heart, so that I may come to search for you with all my heart; for without you Ι wish to be estranged from every good thing" (2nd Discourse, Concerning renunciation of the world etc).
Even if we only isolated and underlined one phrase out of this stirring passage, we would see the value which the Saint recognises in tears, when he observes that they alone "return children to their homeland".
Clearly, all of the above comments refer to godly tears. They are what the Fathers called the greatest "gift" of the present world. For it is natural that, since tears arise from the fear of God and repentance, they should lead directly towards God Himself, according to His grace. Thus the character and the value of tears co-incide absolutely.
The second group of tears is also second in terms of importance. This is because it is confined, first of all, to the values of this world for which it either laments or rejoices. This is the group of four which follows the previous group of three. They are tears of pain and horror or joy on the one hand, or indίgnation and emotion on the other. These tears do not cease to have some value, since they spring from sincerity, spontaneously. Indeed they may, by cultivating and refining people, lead them at some stage to repentance, namely to God. Therefore, we enter the mystical process of godly tears which has already been described "through the back door". That is why someone like Victor Hugo could state that "no one can see God unless they have teary eyes".
Ιn concluding this brief reference to the order of tears, we must state that, if there are any kind of tears which are totally futile and which have nothing to do with the cultivation and fate of the soul, they are the tears of hypocrisy. They, as tears which stem from ulterior motives, might be useful only to actors, on a professional level. And even more so to the crocodiles which use them as a means to secure their food. By Archbishop Stylianos of Australia
