Το παιδί του διαζυγίου

Ορισμένες φορές οι γονείς, μετά από μία επώδυνη πορεία, φθάνουν στην απόφαση του διαζυγίου. Οι συνθήκες δεν είναι εύκολες για κανένα και κανείς δεν βγαίνει ικανοποιημένος από ένα διαζύγιο.

Όταν οι γονείς φθάνουν σ’ αυτή την απόφαση πρέπει να σκεφτούν τον αντίκτυπο που θα έχει στα παιδιά και πως προτίθενται να τον αντιμετωπίσουν. Το διαζύγιο είναι από τις χειρότερες εμπειρίες στη ζωή ενός παιδιού και το αν θα προκαλέσει ψυχολογικά προβλήματα η όχι εξαρτάται αφ` ενός μεν από την προσωπικότητα του παιδιού και αφ` ετέρου από το χειρισμό των γονέων. Οι γονείς έχουν την υποχρέωση να προστατεύσουν το παιδί και να το απομακρύνουν από τις συγκρούσεις και τις βίαιες καταστάσεις που πιθανόν υπάρχουν στην οικογένεια.

Η τραυματική εμπειρία του διαζυγίου έχει άμεσα και έμμεσα αποτελέσματα. Τα ψυχολογικά προβλήματα εκδηλώνονται κυρίως όταν το παιδί βρίσκεται στο μέσον της σύγκρουσης, όταν είναι μάρτυρας σε σκηνές εχθρότητας μεταξύ δύο ανθρώπων που αγαπάει και πρέπει να αποφασίσει ποιός από τους δύο έχει δίκιο. Η ψυχική ένταση του παιδιού είναι πολύ μεγάλη όταν αποτελεί μέρος της διαμάχης των δύο εμπόλεμων γονέων και σημείο αναφοράς για τις κατηγορίες, που οι γονείς εκτοξεύουν ο ένας εναντίον του άλλου για αδιαφορία, εγκατάλειψη, ανεπάρκεια η μεροληπτική στάση. Συχνά επίσης το παιδί χρησιμοποιείται για τη ρύθμιση οικονομικών διαφορών μεταξύ των δύο γονέων.



Μελέτες δείχνουν ότι τα παιδιά ελπίζουν στην επανασύνδεση της οικογένειας ακόμη και μετά από 10 – 15 χρόνια. Στην ενήλικη ζωή τους έχουν μειωμένη ικανότητα να διαμορφώσουν σταθερές σχέσεις με πρόσωπα του άλλου φύλου. Το παιδί του διαζυγίου έχει πολλές πιθανότητες να γίνει ένας οξύθυμος, ανασφαλής και επιθετικός ενήλικος.

Μια από τις σημαντικότερες παραμέτρους, που καθορίζει τις επιπτώσεις της διάλυσης της οικογένειας στα παιδιά, είναι η στάση των γονέων πριν και μετά το διαζύγιο. Το πρώτο ερώτημα που συνήθως τίθεται αφορά στην ανακοίνωση του διαζυγίου. Οι εξηγήσεις που θα δοθούν στο παιδί θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο κοντά στην αλήθεια. Τα παιδιά μικρής ηλικίας έχουν την τάση να ερμηνεύουν τα πάντα με επίκεντρο τον εαυτό τους. Έτσι συχνά βιώνουν το διαζύγιο ως εγκατάλειψη, απόρριψη η ενοχοποιούνται ότι είναι κακά παιδιά και ο γονιός που έφυγε δεν τα αγαπά. Τα μεγαλύτερα παιδιά μπορούν να καταλάβουν τις δυσμενείς συνέπειες που έχει για τους ενήλικες ένας αποτυχημένος γάμος και να αντιληφθούν τους πραγματικούς λόγους του διαζυγίου. Σημαντικό είναι η επαφή με τον γονιό που φεύγει να συνεχίσει να είναι συχνή και καθορισμένη. Το παιδί που περιμένει το γονέα, ο οποίος δεν έρχεται, βλέπει τους φόβους εγκατάλειψης να επιβεβαιώνονται και βυθίζεται σε πραγματική απελπισία



Η μόνιμη κατοικία του παιδιού θα πρέπει να είναι στο σπίτι του ενός γονιού. Το να μοιράζει εξίσου το χρόνο του σε δύο σπίτια το αποστερεί από κάθε έννοια μόνιμου δικού του χώρου και το κρατάει σε διαρκή σύγχυση. Αν υπάρχουν αδέλφια δεν θα πρέπει να χωρίζονται τις μέρες των επισκέψεων. Τη στιγμή του διαζυγίου τα άλλα μέλη της οικογένειας γίνονται ακόμη πιο σημαντικά. Οι σχέσεις των αδελφών ισχυροποιούνται και τα αδέλφια προστατεύονται μεταξύ τους από τυχόν αυθαιρεσίες των γονέων και από το άγχος του αποχωρισμού.



Τα ζητήματα πειθαρχίας είναι ένα άλλο θέμα που δεν πρέπει να παραβλεφθεί για τα παιδιά του διαζυγίου. Ο γονιός, με τον οποίο μένουν μαζί, έχει συνήθως την τάση υπερπροστασίας και χαλάρωσης των κανόνων πειθαρχίας για να απαλύνει τον πόνο και το στρες του παιδιού. Τα περισσότερα παιδιά έχουν ανάγκη από σταθερά όρια και κανόνες πειθαρχίας. Σε μια φάση της ζωής τους, που νοιώθουν ότι τα πάντα αλλάζουν γύρω τους, η πειθαρχία αποτελεί ασφαλή βάση για να μπορέσουν να κυριαρχήσουν στο άγχος τους και να συνεχίσουν να τα καταφέρνουν στις σχολικές τους επιδόσεις και την κοινωνική τους ζωή.



Σημαντικός παράγων για την ψυχική ισορροπία του παιδιού και τη φυσιολογική του εξέλιξη είναι η αίσθηση συνέχειας. Οι δύο γονείς, παρ` όλο που δεν συνεχίζουν τη ζωή τους ως ζευγάρι, θα πρέπει να συνυπάρχουν και να παίρνουν κοινές αποφάσεις για θέματα που αφορούν στο παιδί.


 http://www.diakonima.gr

Τὸ παιδὶ τοῦ διαζυγίου

Ὁρισμένες φορὲς οἱ γονεῖς, μετὰ ἀπὸ μία ἐπώδυνη πορεία, φθάνουν στὴν ἀπόφαση τοῦ διαζυγίου. Οἱ συνθῆκες δὲν εἶναι εὔκολες γιὰ κανένα καὶ κανεὶς δὲν βγαίνει ἱκανοποιημένος ἀπὸ ἕνα διαζύγιο.

Ὅταν οἱ γονεῖς φθάνουν σ' αὐτὴ τὴν ἀπόφαση πρέπει νὰ σκεφτοῦν τὸν ἀντίκτυπο ποὺ θὰ ἔχει στὰ παιδιὰ καὶ πῶς προτίθενται νὰ τὸν ἀντιμετωπίσουν. Τὸ διαζύγιο εἶναι ἀπὸ τὶς χειρότερες ἐμπειρίες στὴ ζωὴ ἑνὸς παιδιοῦ καὶ τὸ ἂν θὰ προκαλέσει ψυχολογικὰ προβλήματα ἤ ὄχι ἐξαρτᾶται ἀφ` ἑνὸς μὲν ἀπὸ τὴν προσωπικότητα τοῦ παιδιοῦ καὶ ἀφ` ἑτέρου ἀπὸ τὸ χειρισμὸ τῶν γονέων. Οἱ γονεῖς ἔχουν τὴν ὑποχρέωση νὰ προστατεύσουν τὸ παιδὶ καὶ νὰ τὸ ἀπομακρύνουν ἀπὸ τὶς συγκρούσεις καὶ τὶς βίαιες καταστάσεις ποὺ πιθανὸν ὑπάρχουν στὴν οἰκογένεια.

Ἡ τραυματικὴ ἐμπειρία τοῦ διαζυγίου ἔχει ἄμεσα καὶ ἔμμεσα ἀποτελέσματα. Τὰ ψυχολογικὰ προβλήματα ἐκδηλώνονται κυρίως ὅταν τὸ παιδὶ βρίσκεται στὸ μέσον τῆς σύγκρουσης, ὅταν εἶναι μάρτυρας σὲ σκηνὲς ἐχθρότητας μεταξὺ δύο ἀνθρώπων ποὺ ἀγαπάει καὶ πρέπει νὰ ἀποφασίσει ποιὸς ἀπὸ τοὺς δύο ἔχει δίκιο. Ἡ ψυχικὴ ἔνταση τοῦ παιδιοῦ εἶναι πολὺ μεγάλη ὅταν ἀποτελεῖ μέρος τῆς διαμάχης τῶν δύο ἐμπόλεμων γονέων καὶ σημεῖο ἀναφορᾶς γιὰ τὶς κατηγορίες, ποὺ οἱ γονεῖς ἐκτοξεύουν ὁ ἕνας ἐναντίον τοῦ ἄλλου γιὰ ἀδιαφορία, ἐγκατάλειψη, ἀνεπάρκεια ἢ μεροληπτικὴ στάση. Συχνὰ ἐπίσης τὸ παιδὶ χρησιμοποιεῖται γιὰ τὴ ρύθμιση οἰκονομικῶν διαφορῶν μεταξὺ τῶν δύο γονέων.

Μελέτες δείχνουν ὅτι τὰ παιδιὰ ἐλπίζουν στὴν ἐπανασύνδεση τῆς οἰκογένειας ἀκόμη καὶ μετὰ ἀπὸ 10 - 15 χρόνια. Στὴν ἐνήλικη ζωὴ τους ἔχουν μειωμένη ἱκανότητα νὰ διαμορφώσουν σταθερὲς σχέσεις μὲ πρόσωπα τοῦ ἄλλου φύλου. Τὸ παιδὶ τοῦ διαζυγίου ἔχει πολλὲς πιθανότητες νὰ γίνει ἕνας ὀξύθυμος, ἀνασφαλὴς καὶ ἐπιθετικὸς ἐνήλικος.

Μιὰ ἀπὸ τὶς σημαντικότερες παραμέτρους, ποὺ καθορίζει τὶς ἐπιπτώσεις τῆς διάλυσης τῆς οἰκογένειας στὰ παιδιά, εἶναι ἡ στάση τῶν γονέων πρὶν καὶ μετὰ τὸ διαζύγιο. Τὸ πρῶτο ἐρώτημα ποὺ συνήθως τίθεται ἀφορᾶ στὴν ἀνακοίνωση τοῦ διαζυγίου. Οἱ ἐξηγήσεις ποὺ θὰ δοθοῦν στὸ παιδὶ θὰ πρέπει νὰ εἶναι ὅσο τὸ δυνατὸν πιὸ κοντὰ στὴν ἀλήθεια. Τὰ παιδιὰ μικρῆς ἡλικίας ἔχουν τὴν τάση νὰ ἑρμηνεύουν τὰ πάντα μὲ ἐπίκεντρο τὸν ἑαυτό τους. Ἔτσι συχνὰ βιώνουν τὸ διαζύγιο ὡς ἐγκατάλειψη, ἀπόρριψη ἢ ἐνοχοποιοῦνται ὅτι εἶναι κακὰ παιδιὰ καὶ ὁ γονιὸς ποὺ ἔφυγε δὲν τὰ ἀγαπᾶ. Τὰ μεγαλύτερα παιδιὰ μποροῦν νὰ καταλάβουν τὶς δυσμενεῖς συνέπειες ποὺ ἔχει γιὰ τοὺς ἐνήλικες ἕνας ἀποτυχημένος γάμος καὶ νὰ ἀντιληφθοῦν τοὺς πραγματικοὺς λόγους τοῦ διαζυγίου. Σημαντικὸ εἶναι ἡ ἐπαφὴ μὲ τὸν γονιὸ ποὺ φεύγει νὰ συνεχίσει νὰ εἶναι συχνὴ καὶ καθορισμένη. Τὸ παιδὶ ποὺ περιμένει τὸ γονέα, ὁ ὁποῖος δὲν ἔρχεται, βλέπει τοὺς φόβους ἐγκατάλειψης νὰ ἐπιβεβαιώνονται καὶ βυθίζεται σὲ πραγματικὴ ἀπελπισία

Ἡ μόνιμη κατοικία τοῦ παιδιοῦ θὰ πρέπει νὰ εἶναι στὸ σπίτι τοῦ ἑνὸς γονιοῦ. Τὸ νὰ μοιράζει ἐξίσου τὸ χρόνο του σὲ δύο σπίτια τὸ ἀποστερεῖ ἀπὸ κάθε ἔννοια μόνιμου δικοῦ του χώρου καὶ τὸ κρατάει σὲ διαρκῆ σύγχυση. Ἂν ὑπάρχουν ἀδέλφια δὲν θὰ πρέπει νὰ χωρίζονται τὶς μέρες τῶν ἐπισκέψεων. Τὴ στιγμὴ τοῦ διαζυγίου τὰ ἄλλα μέλη τῆς οἰκογένειας γίνονται ἀκόμη πιὸ σημαντικά. Οἱ σχέσεις τῶν ἀδελφῶν ἰσχυροποιοῦνται καὶ τὰ ἀδέλφια προστατεύονται μεταξύ τους ἀπὸ τυχὸν αὐθαιρεσίες τῶν γονέων καὶ ἀπὸ τὸ ἄγχος τοῦ ἀποχωρισμοῦ.

Τὰ ζητήματα πειθαρχίας εἶναι ἕνα ἄλλο θέμα ποὺ δὲν πρέπει νὰ παραβλεφθεῖ γιὰ τὰ παιδιὰ τοῦ διαζυγίου. Ὁ γονιός, μὲ τὸν ὁποῖο μένουν μαζί, ἔχει συνήθως τὴν τάση ὑπερπροστασίας καὶ χαλάρωσης τῶν κανόνων πειθαρχίας γιὰ νὰ ἁπαλύνει τὸν πόνο καὶ τὸ στρὲς τοῦ παιδιοῦ. Τὰ περισσότερα παιδιὰ ἔχουν ἀνάγκη ἀπὸ σταθερὰ ὅρια καὶ κανόνες πειθαρχίας. Σὲ μιὰ φάση τῆς ζωῆς τους, ποὺ νοιώθουν ὅτι τὰ πάντα ἀλλάζουν γύρω τους, ἡ πειθαρχία ἀποτελεῖ ἀσφαλῆ βάση γιὰ νὰ μπορέσουν νὰ κυριαρχήσουν στὸ ἄγχος τους καὶ νὰ συνεχίσουν νὰ τὰ καταφέρνουν στὶς σχολικές τους ἐπιδόσεις καὶ τὴν κοινωνική τους ζωή.

Σημαντικὸς παράγων γιὰ τὴν ψυχικὴ ἰσορροπία τοῦ παιδιοῦ καὶ τὴ φυσιολογική του ἐξέλιξη εἶναι ἡ αἴσθηση συνέχειας. Οἱ δύο γονεῖς, παρ` ὅλο ποὺ δὲν συνεχίζουν τὴ ζωή τους ὡς ζευγάρι, θὰ πρέπει νὰ συνυπάρχουν καὶ νὰ παίρνουν κοινὲς ἀποφάσεις γιὰ θέματα ποὺ ἀφοροῦν στὸ παιδί.