Elders of our times- Γεροντες της εποχης μας

Η θεία μέθη ( Γέροντας Παΐσιος )

 
- Γέροντα, φοβάμαι μήπως δεν σωθώ.


- Μη φοβάσαι∙ μαζί θα πάμε επάνω. Μόνο να πης στην Γερόντισσα να μας δώση δύο μεγάλα μπουκάλια για τον δρόμο -πρόσεξε να είναι πλαστικά για να μην σπάσουν στο ταξίδι!... Θα τα γεμίσουμε νερό και ,μέχρι να ανεβούμε στον Ουρανό, από την κούραση θα το πιούμε! Μόνον τρία δάκτυλα θα αφήσουμε και θα παρακαλέσουμε τον Χριστό να το ευλογήση, να το κάνη κρασί και μετά θα το πιούμε και θα μεθύσουμε πνευματικά κοντά στον Χριστό.


- Γέροντα, ποιό είναι αυτό το νερό;


- Είναι η αγάπη προς τον χριστό και τους αδελφούς .


- Και η μέθη;


- Είναι η μέθη από το Άγιο πνεύμα. Αυτοί που μεθούν από το Άγιο Πνεύμα , αγάλλονται συνέχεια από την στοργή του Θεού, του Πατέρα τους.


Αν μεθύση ο άνθρωπος πνευματικά με το ουράνιο κρασί, η ζωή του εδώ στην γη γίνεται μαρτυρική, με την καλή όμως έννοια. Αχρηστεύεται για τον κόσμο, αδιαφορεί για καθετί γήινο και όλα τα «θεωρεί σκύβαλα». Βλέπεις, όσοι πίνουν πολύ και μεθούν, μετά δεν νοιάζονται για τίποτε. «Μπάρμπα- Θανάση, το καλύβι σου καίγεται», φώναζαν σε κάποιο γεροντάκι που το καλύβι του είχε πάρει φωτιά. «Άσ’ το να καή» έλεγε αυτός, γιατί είχε πιει και ήταν μεθυσμένος!...


Η άλλη μέθη, η ουράνια, είναι καλή, αλλά πρέπει να είναι κανείς συνέχεια εκεί, στο ατέλειωτο βαρέλι, το ουράνιο. Εύχομαι να βρήτε την παραδεισένια θεία κάνουλα και να πίνετε και να μεθάτε συνέχεια από το παραδεισένιο κρασί. Αμήν!


Από το βιβλίο: « ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ

Humility is a great force

There were two bishops from neighboring jurisdictions, whom the malicious
devil had succeeded in wedging apart with enmity. One of the bishops was rich
and socially influential; the  other  lived  with  only  the  basic necessities and was
less prominent. Before long, the affluent hierarch began to issue threats to his
counterpart. When the lower-ranking bishop heard of this, he called all his clergy
and announced to them: “Reverend fathers, with the grace of our Christ, we will
defeat him.” “Your Grace,” the priests objected, “it is not easy for anyone to
defeat him.” The bishop, however, assured them: “Be patient, and you will see
that we will get the better of him.”

What did he devise? He waited until the day when the wealthy bishop’s
eparchy was celebrating the memory of certain holy martyrs, at which time he
notified his clergymen: “Follow me because the day has come for us to crush
him.” On their way to the neighboring diocese, the priests were asking each
other: “What does he have in mind? How is he so confident that we will defeat
him?” Nevertheless, they followed their shepherd until they reached the
cathedral.

When they arrived, the other bishop was leading a procession around the
church during the vespers service, followed by a multitude of faithful.  In the
presence of the large crowds, the visiting bishop approached, fell to the feet of
his brother (as did all  his  clergymen),  and  declared:  “Please forgive us  holy
master. We are your servants.”

When the celebrant bishop saw that his colleague had fallen  down
prostrate before him asking for forgiveness, he marveled at his extreme humility
and was overcome with compunction. He then also kneeled down and exclaimed:
“You are my  master, my lord,  and my  father.”  Thus  they  reconciled  with  each
other, and from then on they had great love and affection amongst themselves.
Subsequently, the bishop would take pleasure in advising his members of
the  clergy: “Didn’t I tell you that we would defeat him with the grace of God?
Whenever you are at odds with anyone, do the same and you will be victorious.”



—from the book Limonarion—

This life is temporary ( Elder Ephraim - Arizona )

The older I grow, the more I perceive the instability and the vanity of earthly things. Oh, why do we trouble ourselves in vain? Our life is short—dust, ashes, a dream—and in a little while, we shall taste corruption. Today you have your health, and tomorrow you lose it; today you are laughing, and tomorrow you are sullen. Now your eyes are shedding tears from an abundance of joy, and soon they will be shedding tears from pain and grief; today the economy is stable, and tomorrow misfortune strikes; today you receive good news, and in a little while bad news replaces it.
The years roll by and pass, and day by day each one of us draws closer and closer to the end of his life. Our precious time rolls by and disappears before our eyes, without our realizing, of course, what is escaping us unnoticed. For if the little child knew the worth of gold, he would not prefer to have a cheap candy instead. Doesn’t this also hold true for people, and above all me?
 

Man comes into the light of this world crying, he passes his life in weeping and sorrows, and he leaves the world in tears and pain. O vanity of vanities! The dream vanishes, and man awakens into the reality of the true life. No one notices
how this vain life flows by—the years pass, the months roll by, the hours disappear, the moments slip by imperceptibly, and then without any warning, the telegram comes: “Put your house in order, for you will die; you will live no longer”
(Isa. 38:1).
 

Wise is the merchant who realized the deceit of this temporal life, became wise, and sent his merchandise to heaven before the fair of life ended, in order to find it there in the treasuries of the heavenly city of God with accrued interest and
dividends. Blessed is that wise man, for he will live the painless and blessed life unto the ages of ages.
 
Now that the sun is shining and the day casts its sweet light upon us, let us walk quickly along the road of our correction, before the night of the future afterlife overtakes us, at which time we shall no longer be able to walk. “Behold, now is the accepted time; behold, now is the day of salvation” (2 Cor. 6:2), cries the Apostle Paul in his immortal words.



Elder Ephraim - Arizona

Ποιός εἶναι ὁ λογικός ἄνθρωπος κατά τούς Ἁγίους Πατέρες;

«Ὁ λογικός ἄνθρωπος», λέγει ὁ Μέγας Ἀντώνιος, «θεωρώντας καί ἐξετάζοντας (μέ τόν φωτισμένο ἀπό τό Θεό-Λόγο νοῦ του) ὁ ἴδιος τόν ἑαυτό του, δοκιμάζει καί διακρίνει αὐτά πού τοῦ πρέπουν καί τόν συμφέρουν. Κατανοεῖ ποιά εἶναι αὐτά πού ἁρμόζουν στή ψυχή του καί τήν ὠφελοῦν καί ποιά εἶναι ξένα πρός αὐτήν. Ἔτσι ἀποφεύγει αὐτά πού βλάπτουν τήν ψυχή του ὡς ξένα καί τόν χωρίζουν ἀπό τήν ἀθανασία»[1]

Ποῖος εἶναι ὁ λογικός ἄνθρωπος σύμφωνα μέ τούς Ἁγίους Πατέρες;

Εἶναι ὁ ἔλ-Λογος, ὁ «τόν Λόγον φέρων ἐν ἑαυτῷ». Εἶναι δηλαδή αὐτός, πού εἶναι μέσα στό Λόγο, μέσα στόν Θεό καί ὁ Λόγος μέσα του.   

«Ὁ μένων ἐν ἐμοί κἀγώ ἐν αὐτῷ... οὗτος φέρει καρπόν πολύν» (Ἰωάν. 15, 5) μᾶς εἶπε ὁ Κύριος. Ὁ Λόγος μέ κεφαλαῖο Λ, ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ εἶναι αὐτός πού ἀληθινά λογικοποιεῖ τόν ἄνθρωπο καί τόν καθιστά καρποφόρο-πολύκαρπο.

Ὁ Δυτικός ἄνθρωπος πέφτοντας στή αἵρεση ἔχασε τό Λόγο καί ἁρπάχτηκε ἀπό τό λόγο μέ μικρό λ. Ὑπόταξε τά πάντα, ἀκόμη καί τήν ψυχή του, στή χωρίς τόν Λόγο λογική. Γιαυτό καί παρα-λογίζεται...

Ὁ ἀληθινά λογικός ἄνθρωπος εἶναι ὁ Θεανθρωποποιημένος ἄνθρωπος. Αὐτός ὁ ἄνθρωπος «ἐπισκέπτεται ἑαυτόν» καί  «θεωρεῖ ἑαυτόν» μέ τόν φωτισμένο ἀπό τόν Θεό-Λόγο νοῦ του.

Γνωρίζει ἔτσι ἀληθινά τόν ἑαυτό του καί αὐτά πού τοῦ πρέπουν καί τόν συμφέρουν.

Γνωρίζει τί συντελεῖ στή σωτηρία του καί στό αἰώνιο καλό του.

Γνωρίζει τό «δέον» καί τό «ἁρμόζον» σέ κάθε περίσταση.

Μέ τήν φώτιση τοῦ Λόγου ἐνεργεῖ ἀλάνθαστα, διότι πρό πάντων προσεύχεται ἀδιάλειπτα.

Γνωρίζει, ὅπως διαπίστωνε καί ὁ Ἅγιος Σεραφείμ τοῦ Σάρωφ ὅτι «ὅταν ἐμπιστεύεται τή λογική του, ὅταν ὁμιλεῖ ἀπό τό μυαλό του, χωρίς νά προσεύχεται, τότε γίνονται λάθη» .

Ὁ ἀληθινά Λογο-ποιημένος ἄνθρωπος γνωρίζει ποιά εἶναι τά συντείνοντα στήν ὑγεία τῆς ψυχῆς καί τήν ἀθανασία της...Αὐτά καί ἐπιλέγει.

Γνωρίζει ἐπίσης, μέ τή φώτιση τοῦ Λόγου ποιά εἶναι τά ξένα καί τά ὁδηγοῦντα στήν ἀπώλεια τήν ψυχή του...Αὐτά καί ἀποφεύγει.

Νά, λοιπόν, ποιός εἶναι ὁ ἀληθινά λογικός ἄνθρωπος: Αὐτός πού γνωρίζει κάθε στιγμή τό καλλίτερο, ὄχι γιά τήν παροῦσα ζωή, ἀλλά τό καλλίτερο γιά τήν αἰώνια ζωή καί σωτηρία του. Αὐτός πού γνωρίζει κάθε στιγμή τό «πρεπωδέστατον», τό πλέον ἁρμόζον, τό πλέον κατάλληλο γιά τήν ψυχική του σωτηρία...Καί μάλιστα ὄχι μόνο τό γνωρίζει ἀλλά καί τό ἀκολουθεῖ, τό ἐγκολπώνεται, τό βάζει σέ πράξη.

Ἄς ἐνδυθοῦμε τό Λόγο, γιά νά γίνουμε ἀληθινά λογικοί, ἀπεκδυόμενοι τήν ἀλογία τῶν ἀθέων, τῶν αἱρετικῶν καί τῶν κοσμικῶν. Αὐτοί κομπάζουν, ὡς τάχα ὀρθολογιστές, ἐμπιστευόμενοι μόνο τήν λογική καί τίς αἰσθήσεις, ἀλλά οὐσιαστικά παραλογίζονται ὡς ἄφρονες , ἄ-Λογοι καί ἄ-Σοφοι.

Ἀληθινά λογικοί εἶναι οἱ ἀληθινοί μαθηταί τοῦ Λόγου, τού ἔνσαρκου Λόγου, οἱ ταπεινοί προσκυνηταί τοῦ Βρέφους τῆς Βηθλεέμ, πού ἦρθε γιά νά λύσει τήν ἀλογία μας μέ τή ζωή Του καί τό λόγο Του.

Γι’ αὐτό καί γεννιέται «ἐν μέσῳ δύο ἀλόγων ζώων» καί ἀναγνωρίζεται: 1)ἀπό τούς μή ὑποταγμένους στήν ἄ-Λογη λογική ποιμένες καθώς καί 2)ἀπό τούς ἐπίσης μή ὀρθολογιστές ἐπιστήμονες-«ἐξ ἀνατολῶν Μάγους».

Ἄς τούς ἔχουμε ὡς πρότυπο καί ταπεινοί προσκυνητές ἄς προσπέσουμε στήν Ἅγια Φάτνη.

Ἄς λατρεύσουμε τόν Λόγο πού μᾶς χαρίζει τήν ἀληθινή σοφία καί γνώση, λυτρώνοντάς μας ἀπό τήν ἀλογία τῶν τάχα λογικῶν, ἀπό τόν παραλογισμό τῶν τάχα σοφῶν, ἀπό τήν μωρία τῶν τάχα μορφωμένων.

ΚΑΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ!

Ἱερομόναχος Σάββας Ἁγιορείτης

Γονεῖς καί παιδιά. (Αγιος Πορφύριος )

Η ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΟΡΦΥΡΙΟΥ

Καίρια, παρατηροῦσε ὁ Γέροντας, εἶναι ἡ ἐπίδραση τῆς ζωῆς τῶν γονέων στήν διαμόρφωση καί ἀγωγή τῶν παιδιῶν. Ἄν οἱ γονεῖς ζοῦν ἔχοντας ἕνα πνεῦμα, χωρίς μαλώματα, αὐτό ἀντανακλᾶ στά παιδιά καί τά κάνει νά ἔχουν πνευματική ὑγεία. Ἔλεγε: «Ἐκεῖνο πού σώζει καί φτιάχνει καλά παιδιά εἶναι ἡ ζωή τῶν γονέων μέσα στό σπίτι. Οἱ γονεῖς πρέπει νά δοθοῦνε στήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Πρέπει νά γίνουνε ἅγιοι κοντά στά παιδιά μέ τήν πραότητά τους, τήν ὑπομονή τους, τήν ἀγάπη τους. Νά βάζουνε κάθε μέρα νέα σειρά, νέα διάθεση, ἐνθουσιασμό κι ἀγάπη στά παιδιά. Καί ἡ χαρά πού θά τούς ἔλθει, ἡ ἁγιοσύνη πού θά τούς ἔχει ἐπισκεφθεῖ, θά ἐξακοντίσει στά παιδιά τήν χάρι» .

Ἡ κακή ζωή τῶν γονέων, ἐπισήμαινε, κάνει τά παιδιά μέ τήν παρακίνηση τοῦ διαβόλου νά παρεκτρέπονται καί ἔτσι νά ταλαιπωροῦν τούς γονεῖς των.Ἡ λύση ὅλων τῶν προβλημάτων τῶν παιδιῶν εἶναι ὁ ἐξαγιασμός τῶν γονέων. Ἔλεγε ὁ Γέροντας: «Γιά τήν κακή συμπεριφορά τῶν παιδιῶν φταῖνε γενικά οἱ γονεῖς. Δέν τά σώζουν οὔτε οἱ συμβουλές, οὔτε ἡ πειθαρχία, οὔτε ἡ αὐστηρότητα. Ἄν δέν ἁγιάζονται οἱ γονεῖς, ἄν δέν ἀγωνίζονται, κάνουν μεγάλα λάθη καί μεταδίδουν τό κακό πού ἔχουν μέσα τους. Ἄν οἱ γονεῖς δέν ζοῦν ζωή ἁγία, ἄν δέν μιλοῦν μέ ἀγάπη, ὁ διάβολος ταλαιπωρεῖ τούς γονεῖς μέ τίς ἀντιδράσεις τῶν παιδιῶν. Ἡ ἀγάπη, ἡ ὁμοψυχία, ἡ καλή συνεννόηση τῶν γονέων εἶναι ὅ,τι πρέπει γιά τά παιδιά. Μεγάλη ἀσφάλεια καί σιγουριά. Τά φερσίματα τῶν παιδιῶν ἔχουν ἄμεση σχέση μέ τήν κατάσταση τῶν γονέων. Ὅταν τά παιδιά πληγώνονται ἀπ' τήν κακή μεταξύ τῶν γονέων τους συμπεριφορά, χάνουν δυνάμεις καί διάθεση νά προχωρήσουν στήν πρόοδο. Κακοκτίζονται καί τό οἰκοδόμημα τῆς ψυχῆς τους κινδυνεύει ἀπό στιγμή σέ στιγμή νά γκρεμισθεῖ».

Ἡ συμπεριφορά τῶν ἀνθρώπων στή διάρκεια τῆς ζωῆς τους, ἔλεγε ὁ Γέροντας, ἐπηρρεάζεται τά μέγιστα ἀπό τά παιδικά τους βιώματα μέσα στήν οἰκογένεια. Μάλιστα τόνιζε ὅτι: «Αὐτό φαίνεται καί στίς πιό μικρές ἐκδηλώσεις τῆς ζωῆς. Ἐπί παραδείγματι, σοῦ συμβαίνει μιά λαιμαργία, νά θέλεις νά τρώεις. Πῆρες, ἔφαγες, βλέπεις κάτι ἄλλο, τό θέλεις κι ἐκεῖνο, τό θέλεις καί τ΄ ἄλλο. Αἰσθάνεσαι ὅτι πεινάεις, ὅτι ἅμα δέν φάεις, σέ πιάνει μία λιγούρα, μιά τρεμούλα. Φοβᾶσαι ὅτι θ' ἀδυνατίσεις. Εἶναι κάτι ψυχολογικό, πού ἔχει ἐξήγηση. Μπορεῖ ἄς ποῦμε, νά μήν ἐγνώρισες πατέρα, νά μήν ἐγνώρισες μητέρα, νά εἶσαι ὑστερημένος καί πεινασμένος, φτωχός κι ἀδύνατος. Κι αὐτό ἀπό πνευματικό γεγονός ἐκδηλώνεται ἀντανακλαστικῶς ὡς ἀδυναμία τοῦ σώματος».

Ἡ ἐπίδραση τῆς κατάστασης τῆς οἰκογένειας στήν πνευματική κατάσταση τῶν παιδιῶν εἶναι τεράστια. Ἔλεγε ὁ Γέροντας ὅτι ἡ ἁγιότητα τῶν γονέων μεταγγίζεται στά παιδιά. Ἡ προσευχή καί τό μυστικό ἀγκάλιασμα τῶν παιδιῶν ἀπό τούς γονεῖς διά τῆς ἀγάπης κάνει τά παιδιά ὑγιῆ πνευματικά. Ἔλεγε: «Στήν οἰκογένεια βρίσκεται μεγάλο μέρος ἀπ΄ τήν εὐθύνη γιά τήν πνευματική κατάσταση τοῦ ἀνθρώπου. Γιά νά ἀπαλλαγοῦν τά παιδιά ἀπό διάφορα ἐσωτερικά προβλήματα, δέν εἶναι ἀρκετές οἱ συμβουλές, οἱ ἐξαναγκασμοί, ἡ λογική κι οἱ ἀπειλές. Μᾶλλον γίνονται χειρότερα. Ἡ διόρθωση γίνεται μέ τόν ἐξαγιασμό τῶν γονέων. Γίνετε ἅγιοι καί δέν θά ἔχετε κανένα πρόβλημα μέ τά παιδιά σας. Ἡ ἁγιότητα τῶν γονέων ἀπαλλάσσει τά παιδιά ἀπ' τά προβλήματα. Τά παιδιά θέλουν κοντά τους ἀνθρώπους ἁγίους, μέ πολλή ἀγάπη, πού δέν θά τά φοβερίζουν, οὔτε θά περιορίζονται στή διδασκαλία, ἀλλά θά δίδουν ἅγιο παράδειγμα καί προσευχή. Νά προσεύχεσθε οἱ γονεῖς σιωπηλά καί μέ τά χέρια ψηλά πρός τόν Χριστό καί ν' ἀγκαλιάζετε τά παιδιά σας μυστικά» .

Τά παιδαγωγικά μέτρα, σύμφωνα μέ τόν Γέροντα, δέν ἀπορρίπτονται, ἀλλά πρέπει νά λαμβάνονται μέ πολύ πόνο καί ἀγάπη. Τό μάλωμα πρέπει νά εἶναι ἀνάλογο μέ τήν ἀταξία. Τό ὑπερβολικό μάλωμα πληγώνει τά παιδιά. Συμβούλευε ὡς ἑξῆς τούς γονεῖς: «Ὅταν (ἐνν. τά παιδιά) κάνουν ἀταξίες, νά παίρνετε κάποια παιδαγωγικά μέτρα, ἀλλά νά μήν τά πιέζετε. Κυρίως νά προσεύχεσθε. Πολλές φορές οἱ γονεῖς, καί κυρίως ἡ μητέρα, πληγώνουν τό παιδί γι' ἀταξία πού ἔκανε καί τό μαλώνουν ὑπερβολικά. Τότε αὐτό πληγώνεται. Ἀκόμη κι ἄν δέν τό μαλώσεις ἐξωτερικά καί μέσα σου τό μαλώσεις κι ἀγανακτήσεις ἤ τό κοιτάξεις ἄγρια, τό παιδί τό καταλαβαίνει. Νομίζει ὅτι ἡ μητέρα δέν τό ἀγαπάει. Ρωτάει τή μάνα: -Μ' ἀγαπάεις, μαμά; -Ναί, παιδί μου.

Ἀλλ΄ αὐτό δέν πείθεται. Ἔχει πληγωθεῖ. Ἡ μητέρα τό ἀγαπάει, θά τό χαϊδέψει μετά, ἀλλ' αὐτό θά κάνει τό κεφάλι πίσω. Δέν δέχεται τό χάδι, τό νομίζει ὑποκρισία, γιατί ἔχει πληγωθεῖ».

Ὁ ἄνθρωπος, σύμφωνα μέ τόν σοφό Γέροντα, μεταδίδει τήν καλή ἤ κακή πνευματική του κατάσταση στό περιβάλλον του. Ἡ μητέρα μεταδίδει στό παιδί της τό ἄγχος της. Ἡ φυσική ἀγάπη κάποτε βλάπτει· μόνο ἡ ἐν Χριστῷ ὠφελεῖ. Αὐτήν πρέπει πάντοτε νά καλλιεργεῖ ὁ ἄνθρωπος. Νά τί δίδασκε ὁ σοφός Γέροντας: «Πολλές φορές μέ τήν ἀγωνία μας καί τούς φόβους μας καί τήν ἄσχημη ψυχική μας κατάσταση, χωρίς νά τό θέλομε καί χωρίς νά τό καταλαβαίνομε, κάνομε κακό στόν ἄλλον, ἔστω κι ἄν τόν ἀγαπᾶμε πάρα πολύ, ὅπως, παραδείγματος χάριν, ἡ μάνα τό παιδί της. Ἡ μάνα μεταδίδει στό παιδί ὅλο τό ἄγχος της γιά τή ζωή του, γιά τήν ὑγεία του, γιά τήν πρόοδό του, ἔστω κι ἄν δέν τοῦ μιλάει, ἔστω κι ἄν δέν ἐκδηλώνει αὐτό πού ἔχει μέσα της. Αὐτή ἡ ἀγάπη, ἡ φυσική ἀγάπη δηλαδή, μπορεῖ κάποτε νά βλάψει. Δέν συμβαίνει, ὅμως, τό ἴδιο μέ τήν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ, πού συνδυάζεται μέ τήν προσευχή καί μέ τήν ἁγιότητα τοῦ βίου. Ἡ ἀγάπη αὐτή κάνει ἅγιο τόν ἄνθρωπο, τόν εἰρηνεύει, διότι ἀγάπη εἶναι ὁ Θεός».

Ἡ ὑπερπροστασία, ἔλεγε, εἶναι ἕνα συνηθισμένο λάθος τῆς ἀγωγῆς. Ὁ ἄνθρωπος παραμένει ἀνώριμος ὅταν ὑπερπροστατεύεται ἀπό τούς γονεῖς του. Παρατηροῦσε ὁ Γέροντας: «Ἕνα ἄλλο πάλι πού βλάπτει τά παιδιά, εἶναι ἡ ὑπερπροστασία, δηλαδή ἡ ὑπερβολική φροντίδα, ἡ ὑπερβολική ἀγωνία καί τό ἄγχος τῶν γονέων... Μητέρες πού κάθονται πάνω ἀπ' τά παιδιά τους συνεχῶς καί τά καταπιέζουν, δηλαδή τά ὑπερπροστατεύουν, ἀπέτυχαν στό ἔργο τους. Ἐνῶ πρέπει ν' ἀφήνεις τό παιδί μόνο του νά ἐνδιαφερθεῖ γιά τήν πρόοδό του. Τότε θά πετύχεις. Ὅταν κάθεσαι συνεχῶς ἀπό πάνω τους, τά παιδιά ἀντιδροῦν. Ἀποκτοῦν νωθρότητα, μαλθακότητα καί συνήθως ἀποτυγχάνουν στή ζωή. Εἶναι ἕνα εἶδος ὑπερπροστασίας, πού ἀφήνει ἀνώριμα τά παιδιά».

Humility is the cloak of the Godhead ( Elder Ephraim of Arizona )

We have arrived at Holy Week and the Passion of our Lord. His life-giving
Passion began at Bethany, from the village of Martha and Mary. This is where He
set out with the little donkey and His disciples in order to make His entrance into
Jerusalem. We witness Him Who sits upon a throne of glory simultaneously
sitting upon a throne of humility. This is what our Lord wanted to teach us by
mounting this humble animal: humility.
With His humility our Christ prompted everyone down here on the earth—
even the small children—to sing praises: “Hosanna to the Son of David! Blessed
is He who comes in the name of the Lord!” (Mt. 21:9). With His humble entrance
before the multitudes of people, He moved and shook up all of Jerusalem. “Who
is this person?” exclaimed everyone who was  unaware [of what was taking
place]. All the people raced to cut branches from palm and bay trees in order to
lay them down before His path.
Yet,  take a look at  how  the  things  of  this  world  change  so quickly.  On
Sunday the crowds were crying out, “Hosanna to the son of David! Blessed is He
who comes,”  as  well as  many  other  things;  four-five days later, however,  they
shouted, “Away with Him, away with Him! Crucify Him!” (Jn. 19:15). This is how
things are on the earth. Nothing is stable. One moment the world exalts a person
and the next moment it degrades him. Man is unstable; his works are unstable;
his thoughts are unstable; everything in his life is unstable.
The humility of our Christ is truly remarkable! It is awesome! We witness
the God-man humbly and unpretentiously seated upon a young donkey. His holy
example is such a beautiful lesson for us. As we proceed  through  the  mostsacred week of His Passion, His supreme humility  becomes  even more
pronounced. We see Him enduring tortures, ridicule, and slaps. We watch Him
suffering the hardship of imprisonment, lifting the Cross, and eventually falling to
His knees from the weight of the Cross. Who can fathom that God on earth was
slapped by a human hand made of clay, by the hand of the creature whom He
fashioned with such beauty, perfection, and  wisdom!  This  person  whom  He
[initially] created as “a god by grace” upon the earth afterward raised his hand
and hit God! If our child were to hit us, we would rise up and protest, “How you
dare hit me? Your mother, your father…?” But what is a mother or a father when
compared to God on the earth? They are just fellow human beings made of clay.
This is where the beauty of Christ lies: His humility! If He were not humble,
He would not be God. He is not a dictator; He is not a ruler; He is not haughty.
His glory is His humility.




—by Elder Ephraim of Arizona—

“What goes into the mouth…”

Even though fasting is clearly documented in the Holy Scriptures,
some people still challenge this commandment of God. Often times  the
words of our Lord “not what goes into the mouth, but what comes out
defiles man” are misused to claim that neither does God require us to fast,
nor is it a sin if someone chooses not to fast. Let us examine this Gospel
verse to see what exactly is recorded.

The scribes and Pharisees once asked our Lord:  “Why do Your
disciples transgress the tradition of the elders? For they do not wash their
hands when they eat bread” (Mt. 15:2).
This question evidently refers to why Christ’s disciples did not wash
their hands  before  eating.  It makes no mention of  fasting.  Thus  Christ
responded: “Hear and understand: not what goes into the mouth defiles a
man, but what comes out of the mouth, this defiles a man” (Mt. 15:11).

That is to say, even if the food or our hands are not perfectly clean and we
consume foreign particles, this will not render us sinful before God. Why?
Because “whatever enters the mouth goes into the stomach and is
eliminated.”

Evil desires, however, which are contrary to the law of God, which
originate from within man, and which man externalizes, are what render
man sinful before God.  “For out of the heart proceed evil thoughts,
murders, adulteries, fornications, thefts, false witness, blasphemies. These
are the  things that  defile  a  man. But  to eat with unwashed hands,”
underlines the Lord, “does not defile a man” (Mt. 15:18-19).
It is thus evident that  Christ’s statement that “what goes into the
mouth does not defile man” is in no way related to nor negates the
commandment of fasting.

Kι έτσι καθαρά ύψωνέ τα χέρια σου σε προσευχή ( Αγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος )

Πριν υψώσουμε, λοιπόν, ικετευτικά τα χέρια μας στον ουρανό, ας βάλουμε αρχή μετάνοιας. Άλλωστε, επειδή με τα χέρια εκτελούμε πολλές πονηρές πράξεις, γι' αυτό ακριβώς έχει καθιερωθεί να τα υψώνουμε, όταν προσευχόμαστε, ώστε η υπηρεσία που προσφέρουν για την προσευχή, να τα εμποδίζει από την κακία και να τ' απομακρύνει από την αμαρτία.

Έτσι θα θυμάσαι, δηλαδή, όταν πρόκειται ν' αρπάξεις κάτι ή να χτυπήσεις κάποιον, ότι αυτά τα χέρια θα τα υψώσεις στο Θεό ως συνηγόρους σου και ότι μ' αυτά θα Του προσφέρεις την πνευματική θυσία της προσευχής.

Γι' αυτό μην τα μολύνεις, μην τα ντροπιάζεις, μην τα κάνεις ανάξια εμφανίσεως στο Θεό, με την τέλεση οποιασδήποτε ανομίας. Καθάριζέ τα με την ελεημοσύνη, με τη φιλανθρωπία, με την καλοσύνη, κι έτσι καθαρά ύψωνέ τα σε προσευχή.

Αν δεν προσεύχεσαι ποτέ με χέρια λασπωμένα, πολύ περισσότερο μην το κάνεις με χέρια λερωμένα από την αμαρτία. Γιατί κακό δεν είναι το να υψώνεις χέρια άπλυτα προς τον Κύριο· το να υψώνεις, όμως, χέρια καταμολυσμένα από αναρίθμητα αμαρτήματα, αυτό είναι φοβερό και προκαλεί την οργή του Θεού.

Αλλά μόνο έτσι παροργίζουμε τον Πατέρα μας; Με πόσους τρόπους, αλήθεια, αμαρτάνουμε, ακόμα και μέσα στην εκκλησία, την ώρα της λατρείας!

Αναπολόγητοι θα είμαστε, αν ο Θεός λογαριάσει τους αισχρούς λογισμούς που έχουμε στο νου μας, τις πονηρές επιθυμίες που έχουμε στην καρδιά μας, τις κατακρίσεις που ξεστομίζουμε καθημερινά για τον πλησίον μας, τα ψεύδη και τις συκοφαντίες, τις πανουργίες και τις δολοπλοκίες, τις κακότητες και τις αδικίες μας.

Λύπη μας προξενεί η προκοπή των άλλων, ακόμα και των φίλων μας. Ευχαρίστηση δοκιμάζουμε, όταν ο συνάνθρωπός μας υποφέρει, θεωρώντας τη συμφορά εκείνου ως παρηγοριά για τη δική μας δυστυχία.

Ασύνετα ζητάμε από το Θεό πράγματα φθαρτά κι ανώφελα, πράγματα που Εκείνος πρόσταξε να τα περιφρονούμε. Αθεόφοβα καταριόμαστε τους αδελφούς μας, ενώ έχουμε εντολή να δίνουμε ευχές και στους εχθρούς μας.

Αγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος

Αν ένας άνθρωπος φύγει από τις εντολές του Θεού, τον πολεμούν μετά τα πάθη ( ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΠΑΙΣΙΟΣ )

Αν ένας άνθρωπος λοξοδρομήσει από τις εντολές του Θεού, τον πολεμούν μετά τα πάθη. Και αν αφήση κανείς τα πάθη να τον πολεμούν, δεν χρειάζεται διάβολος να τον πολεμήση. Και τα δαιμόνια έχουν "ειδικότητα".
Χτυπούν τον άνθρωπο τάκ-τάκ, να του βρουν την πάθηση, την αδυναμία, για να τον πολεμήσουν. Θέλει προσοχή, να κλείνουμε τις πόρτες και τα παράθυρα -τις αισθήσεις-, να μην ανοίγουμε χαραμάδες στον πειρασμό και μπαίνη από εκεί ο εχθρός.
Εκεί είναι τα αδύνατα σημεία. Εάν αφήσης έστω και μία σχισμή ανοιχτή, μπορεί να μπή και να σου κάνη ζημιά. Ο διάβολος μπαίνει στον άνθρωπο, όταν υπάρχει λάσπη στην καρδιά του ανθρώπου, δεν πλησιάζει στο καθαρό πλάσμα του Θεού. Άμα ξελασπωθή η καρδιά, φεύγει ο εχθρός και έρχεται πάλι ο Χριστός.
Όπως το γουρούνι, όταν δεν βρει λάσπη, γουγουλίζει και φεύγει, έτσι και ο διάβολος δεν πλησιάζει στην καρδιά που δεν έχει βούρκο.
Τι δουλειά έχει σε καρδιά καθαρή και ταπεινή; Εάν λοιπόν δούμε ότι το σπίτι μας -η καρδιά μας- είναι παλιόσπιτο και κατοικεί ο εχθρός, πρέπει αμέσως να το γκρεμίσουμε, για να φύγη και ο κακός ενοικιαστής μας, δηλαδή το ταγκαλάκι. Γιατί, όταν η αμαρτία χρονίση στον άνθρωπο, ο διάβολος, φυσικά, αποκτάει περισσότερα δικαιώματα".

ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΠΑΙΣΙΟΣ

Πόσο βλάπτει ο θυμός και ποιά είναι τα αίτια που τον προκαλούν;( Γέροντας Ιωσήφ Βατοπαιδινός )

 
«Oργή δικαιοσύνην Θεού ου κατεργάζεται» (Ιακ. 1,20). Έτσι χαρακτηρίζει ο απόστολος Ιάκωβος την ολεθριότητα του θυμού. Και οι προφήτες μας αναφέρουν: «ανήρ θυμώδης ουκ ευσχήμων» (Παρ. 11,25) και «εταράχθη από θυμού ο οφθαλμός μου» (Ψαλμ. 6,8). Και οι θεόπνευστοί μας Πατέρες τονίζουν με έμφαση: «ανήρ θυμώδης κάν νεκρόν εγείρει ουκ έστιν ευπρόσδεκτος».

Αν ο δημιουργός, συνοχέας και κύριος του σύμπαντος, είναι πράος και ταπεινός, φαντασθείτε το αποκορύφωμα της διαστροφής και παραμορφώσεως: το μόριο της κτίσεως ο άνθρωπος, να είναι σκεύος του θυμού, τί άλλο είναι ο θυμός παρά η θέση του παραλόγου, ο τόπος του ολέθρου, η μερίδα και η φύση του διαβόλου, αυτή η ίδια η απώλεια σε αντίθεση με το Θεό, που είναι παναγάπη!

Τα αίτια, που προκαλούν το πάθος του θυμού, είναι ποικίλα, αλλά συγγενικά και αλληλοεξαρτώμενα, αφού τα συνδέει η ιδιοτέλεια, το συμφέρον και γενικά η φιλαυτία. Όπου επικρατήσει ο ολέθριος ατομισμός δεν απουσιάζει και η σκιά του, που είναι ο θυμός!

Γέροντας Ιωσήφ Βατοπαιδινός

Monastery of the Virgin Mary the Consolatory

Η πατρική αγκαλιά,όταν δεν έχει Χάρη Θεού,είναι ξερή

-Μια φορά Γέροντα,μας είπατε ότι με την αγάπη ο άνθρωπος μεγαλώνει,ωριμάζει.

- Δεν φθάνει να αγαπάη κανείς τον άλλον΄πρέπει να τον αγαπάει περισσότερο από τον εαυτό του.Η μάννα αγαπάει τα παιδιά της περισσότερο από τον εαυτό της. Μένει νηστικιά,για να ταϊση τα παιδιά της,αλλά νιώθει μεγαλύτερη ευχαρίστηση από εκείνα
.Τα παιδάκια τρέφονται υλικά και η μητέρα πνευματικά.Εκείνα έχουν την υλική γεύση,ενώ αυτή έχει την πνευματική αγαλλίαση.

-Πόσες μητέρες έρχονται με κλάματα και με παρακαλούν:"Κάντε προσευχή, Πάτερ, για το παιδί μου".Τι αγωνία έχουν!
Λίγοι άνδρες μου λένε: "Κάνε προσευχή, παραστράτησε το παιδί μου". Να,και σήμερα μια μητέρα με τι λαχτάρα η φουκαριάρα έσπρωχνε τα παιδιά της-οκτώ είχε-και τα έβαζε στη σειρά,για να πάρουν όλα ευλογία.
΄Ενας πατέρας δύσκολα θα το έκανε αυτό.Η πατρική αγκαλιά,όταν δεν έχει Χάρη Θεού,είναι ξερή.Ενώ η μητρική αγκαλιά,ακόμη και όταν δεν έχει Θεό,έχει γάλα.
Το παιδί αγαπά τον πατέρα του και τον σέβεται,αλλά με την στοργή και την τρυφερότητα της μητέρας αυξάνει πιο πολύ η αγάπη του και προς τον πατέρα .

Nothing in this life is stable

In this world, and in this present temporary life, nothing is stable; all
things undergo change and alteration. Fortunate is the person who—during
this life—through patience and  the other  virtues, builds  a  home  in  the
heavens. After death, he will dwell there, where there is no pain, suffering,
sorrow, danger, fear, or war, but perfect and certain fortune and bliss.



—by Elder Philotheos Zervakos—

If we repent, God will forgive us

 
Are you a sinner? Do not despair. Come to church with repentance.
Have you sinned? Say to God: “I have sinned.” You find it so  difficult  to
confess your sin?  But  if you do not accuse yourself first, the devil will
eventually accuse you. Therefore, before he has a chance to do so, strip
him of his power; because, truly, his role is to accuse us. Erase your sin
before he has a chance to blame you. For you have an accuser who will
not remain silent.
Have you sinned? I ask nothing else from you except this: enter the
church  and say to God with repentance,  “I have sinned.” Because it is
written: “confess your sins first, so that you may be justified” (Isa. 43:26).
Confess your sin so that you may erase it. This does not require any effort,
or many words, or large sums of money, or any other such thing. It only
takes three words: “I have sinned.”
Have you sinned? Come to Church and erase your sin. Every time
you fall while walking you get up. Similarly, every time you sin, repent. Do
not despair; do not become indifferent, so that you do not lose hope in the
heavenly riches that are in store for us. Even if you sin late in life when you
have grown old, repent and come to Church. The Church is a hospital not
a court. It bestows forgiveness; it does not demand accountability for the
sin. Say to God: “Against Thee only have I sinned and done this evil before
Thee” (Ps. 50:6), and He will forgive you. Show Him that you repent, and
He will have mercy on you. If we do our part, God will do His part.
Since the almighty Lord is so loving and merciful, let us not remain
indifferent for our salvation.  Waiting for us are the Kingdom of Heaven,
Paradise, and goods that no human eye has seen, that no human ear has
heard, and which no human mind can conceive. Shouldn’t we do whatever
we can  in order  not  to  lose these things? Shouldn’t we give something
trivial in order to acquire these great and invaluable things? Therefore, let
us repent, let our hands become accustomed to  giving to  others,  let  us
humble ourselves, let us mourn and cry for our sins. All these things are
small. But great and beyond our strength are the things that will be given to
us by God; that is, Paradise, and the Kingdom of Heaven. May we all be
worthy of entering it, through His grace.


—by St. John Chrysostom—

Pilgrimage to St Nektarios Holy Monastery Roscoe, NewYork

Μητροπολίτη Λεμεσού Αθανάσιο- Γυναίκα και Μουσουλμανισμός

Μητροπολίτη Λεμεσού Αθανάσιο - Σκάνδαλα

π Αθανασίου Μητρ Λεμεσού Τα παιδιά που έμπλεξαν με τα ναρκωτικά

Our Most Holy Lady Theotokos

ΣΤΟΥΣ ΔΥΣΚΟΛΟΥΣ ΚΑΙΡΟΥΣ ΘΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΝ ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ( Αγιος Πορφύριος )

 

Την άνοιξη του 1985, ευρισκόμενη (αφηγείται η Γερόντισσα Θεοδοσία) εις την Μονήν των αγίων Θεοδώρων Καλαβρύτων, μία νύχτα περίπου 2.30 πρωϊνή, άκουσα λίγο πιο πέρα από το παράθυρο του κελλιού μου, στην αυλή της Μονής, κάποιον να σκάβει. Για να βεβαιωθώ, έσβησα το φως του κελλιού μου και κοίταξα από το παράθυρο. Είδα ότι αναβόσβηνε ένας φακός. Τότε έκανα μία προσευχή στους θαυματουργούς Αγίους μας να μας προστατεύσουν. Ήλεγξα τα παράθυρα και τις σαθρές πόρτες προς την αυλή της ερειπωμένης Μονής, μήπως εισχωρήσουν στο εσωτερικό της, και αφού διεπίστωσα ότι επικρατούσε ησυχία στο χώρο αυτό, επέστρεψα στο κελλί μου.

Το πρωΐ είχαμε μία ιδιωτική λειτουργία. Την ώρα πού ετοιμαζόμουν να πάω στην Εκκλησία, ώρα 5.55? πρωϊνή, χτύπησε το τηλέφωνο. Σκέφτηκα μήπως κάποια πονεμένη ψυχή έχει κάποιο πρόβλημα - κάτι άλλωστε πού συνέβαινε συχνά - και σήκωσα το τηλέφωνο. Προς μεγάλη μου έκπληξη άκουσα:

- «Άκου παιδάκι μου, είμαι ο Γέροντας Πορφύριος. Μη βγεις έξω που ακούς και σκάβουν, θα σε χτυπήσουν. Διαβολεμένοι άνθρωποι γυρίζουν στο Μοναστήρι σου».

- Τον ερωτώ: «Γέροντα, γιατί σκάβουν; Βρήκαν τίποτα;»

- Απαντά: «Όχι παιδάκι μου, τα έχουν πάρει άλλοι νωρίτερα».

- Τον ερωτώ πάλι: «Γέροντα έχετε έλθει στο Μοναστήρι μας;»

- Μου απαντά: «Όχι παιδάκι μου, αλλά τώρα είμαι εκεί. Ρώτα με ότι θες». Παίρνοντας λοιπόν αφορμή από το λόγο του αυτό, τον ρώτησα για την ιστορικής σημασίας σπηλιά του Μοναστηριού μας ...;

...; - Με ερωτά: «Ποια σπηλιά; Γιατί είναι δύο σπηλιές κοντά σας. Αυτή πού κάθισαν οι πρώτοι μοναχοί;»

- Του απαντώ: «Ναι Γέροντα». Μου λέει: «Καλό είναι, παιδάκι μου, να το κάνης αυτό, γιατί η σπηλιά είναι αγιασμένη. Αλλά θα σε αφήσουν οι χωρικοί; Θα αντιδράσουν».

Έμεινα με το ακουστικό στο χέρι, χωρίς να μιλάω από την έκπληξη μου, γιατί μου μιλούσε για γεγονότα.

Ας σημειωθεί ότι όντως υπάρχουν δύο σπηλιές, αλλά εμείς δεν την είχαμε δει τη δεύτερη σπηλιά, καίτοι είχαμε εγκατασταθεί στη Μονή περισσότερο από ένα χρόνο. Μας το είχαν πει όμως οι βοσκοί της περιοχής, ότι υπάρχει και δεύτερη σπηλιά.

Την ώρα λοιπόν που είχα μείνει αμίλητη με το ακουστικό στο χέρι, ακούω το Γέροντα να μου λέει: «Ψάρια, Γερόντισσα, Ψάρια!».

- Τον ερωτώ: «Τι ψάρια, Γέροντα;»

- «Παιδάκι μου», μου λέει, «το νερό από τους κούτουλες δεν είναι κατάλληλο για ψάρια; Βάλε λοιπόν ψάρια να φάει ο κόσμος. Θα 'ρθούν δύσκολοι καιροί!».

Και όντως, όταν είχαμε εγκατασταθεί στο Μοναστήρι, εξήτασα στο Χημείο των Πατρών το νερό, που τρέχει άφθονο από τους δύο κούτουλες (πηγή) στην αυλή της Μονής, αν είναι πόσιμο και παράλληλα αν είναι κατάλληλο για ψάρια, ώστε να καλύπτει τις ανάγκες της Μονής και των φιλοξενουμένων προσκυνητών της. Όντως το νερό απεδείχθη καθαρό και κατάλληλο για ιχθυοτροφείο ...; (από τις σελ. 60, 62).

Την παρουσία του Γέροντα (Πορφύριου) την αισθανόμεθα1 έντονα, γιατί σε κάθε δίλημμα μας εκείνος επικοινωνούσε μαζί μας και μας έδινε λύση. Μια φορά, μου είχε πει τηλεφωνικώς:

- «Παιδάκι μου, έχεις μεγάλο αγώνα, αλλά μη φοβάσαι, εγώ κάθε βράδυ κάνω μαζί σας προσευχή».

Ας σημειωθεί ότι με τον Γέροντα δεν είχαμε συναντηθεί ποτέ, ούτε τον είχα δει ποτέ, μόνον είχα ακούσει για το προορατικό του χάρισμα από άλλους, ούτε ποτέ είχα τηλεφωνικώς επικοινωνήσει μαζί του. Απόρησα λοιπόν. Πώς ήξερε εμάς και τα προβλήματα μας; Πού βρήκε το τηλέφωνο μας;

Για το λόγο αυτό πήρα τηλέφωνο μία ηγουμένη άλλου Μοναστηριού, πού γνώριζε τον Γέροντα, και την ρώτησα: «Μήπως, Γερόντισσα, δώσατε τον αριθμό του τηλεφώνου μας στον Γέροντα Πορφύριο;» Μου απαντά: «Είναι ανάγκη να του τον δώσω; Το μυαλό του πατρός Πορφυρίου είναι τηλεόραση».

Κάποτε επεσκέφθην με μερικές αδελφές της Μονής μας ένα άλλο Μοναστήρι. Ο Γέροντας Πορφύριος, επειδή υπήρχε ένα επείγον και σημαντικό θέμα, πήρε εκεί τηλέφωνο, με ζήτησε και μου είπε: «Παιδί μου, τους πέντε ανθρώπους πού θέλουν να καταθέσουν ως μάρτυρες για τα όρια της Μονής σας, να τους αφήσεις να προσέλθουν στο δικαστήριο. Πρέπει να ακουστεί η αλήθεια και να υπερασπισθείς ό,τι ανήκει στη Μονή, γιατί θαρθούν δύσκολοι καιροί και ο κόσμος θα χρειασθεί φροντίδα από τα Μοναστήρια».

Πραγματικά, πέντε γηραιοί άνθρωποι, πού ήσαν ευγνώμονες στο Μοναστήρι, μου ζητούσαν επιμόνως να πουν την αλήθεια σε μια αδικία πού είχε γίνει εις βάρος της Μονής. Έτσι κι έγινε και η Μονή δικαιώθηκε. (Από τις σελ. 63, 64).

Ο ΓΕΡΩΝ ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ, Ο ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΠΑΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΟΣ
ΓΕΩΡΓΙΟΥ Σ. ΚΡΟΥΣΤΑΛΑΚΗ
-Καθηγητού της Παιδαγωγικής της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών-
ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΙΧΝΗΛΑΣΙΑ», 1997

Hope ( St.Seraphim of Sarov )

   All who have firm hope in God are raised up to Him and enlightenedby the radiance of the eternal Light.

   If a man has no care whatever for himself because of love for God and virtuous deeds, knowing that God will take care of him, such hope is true and wise.  

   But if a man takes care for his own affairs and turns with prayer toGod only when unavoidable misfortunes overtake him and he sees noway of averting them by his own power, only then beginning to hopein God's aid, such hope is vain and false.


   True hope seeks the Kingdom of God alone and is convinced that everythingearthly that is necessary for this transitory life will unfailingly be given. The heart cannot have peace until it acquires this hope. It gives peace to the heart and brings joy into it.



Little Russian Philokalia vol. 1 - St. Seraphim of Sarov

Faith

      Before anything else, one must believe in God. Faith, according to the
teaching of St. Antioch, is the beginning of our union with God. One who
truly believes is a stone in the temple of God. He is prepared for the 
edifice of God the Father, raised to the heights by the power of Jesus 
Christ, that is, of the Cross, with the aid of ropes, that is, the grace 
of the Holy Spirit.


    Faith without works is dead ( James 2:26 ), and the works of faith are:
love, peace, long-suffering, mercy, humility, rest from all works ( as God
Himself rested from His works ), bearing of the Cross, and life in the 
Spirit.

    Only such faith can be considered true. True faith cannot be without
works; one who truly believes will unfailingly have works as well.



 Little Russian PhilokaliaVolume 1. - St Seraphim of Sarov
       

Περί Ευχής : Γέροντας Εφραίμ Κατουνακιώτης

Καθαρισμός Της Καρδίας ( Γέροντος Ιωσήφ του ησυχαστή )

Το κέντρο της ζωής μας είναι η απασχόλησί μας με τον πνευματικό νόμο. Αυτός είναι και ο λόγος πού αρνηθήκαμε τον κόσμο και εγκαταλείψαμε τον οικογενειακό βίο, ο οποίος δεν είναι αμαρτωλός. Τον εγκαταλείψαμε, επειδή θελήσαμε να εκφράσωμε με ένα ιδιαίτερο τρόπο την αγάπη μας προς τον Θεό, τηρούντες έτσι με ακρίβεια την πρώτη εντολή.


Κληθέντες από τον Θεό, ακολουθήσαμε την φωνή Του για να εφαρμόσωμε αυτή την εντολή. Και για να εύρωμε τον κατάλληλο χρόνο, τον απερίσπαστο μάλλον, εβγήκαμε έξω από την κοινωνία και αρνηθήκαμε τους οικογενείς μας, ασχολούμενοι λεπτομερώς με την εσωστρέφεια, ελέγχοντες τα νοήματα των πραγμάτων. Και αυτό τον τρόπο, να ημπορέσωμε να νικήσωμε όχι μόνο την πρακτική μορφή της αμαρτίας, αλλά να την αφανίσωμε από την γέννησί της. Όχι μόνο να μην αμαρτάνωμε πρακτικά, αλλά ούτε κατά διάνοια να έχωμε συνεργασία με το κακό. Και με αυτό τον τρόπο φθάναμε στον μακαρισμό του Κυρίου: «Μακάριοι οι καθαροί τη καρδία, ότι αυτοί τον Θεόν όψονται». Ο Ιησούς μας ανέφερε ότι: «Τα έξωθεν εισερχόμενα ου κοινούσι τον άνθρωπο», δηλαδή δεν τον μολύνουν.


Εκείνα πού εξέρχονται από μέσα τον κάνουν ακάθαρτο. «Εκ γαρ της καρδίας εξέρχονται διαλογισμοί πονηροί, φόνοι, μοιχείαι, πορνείαι, κλοπαί, ψευδομαρτυρίαι, βλασφημίαι». (Ματθ. 15,18). Αυτά είναι τα περισσεύματα της ακαθάρτου καρδίας τα όποια κινούμενα από μέσα προς το έξω, δημιουργούν το σώμα της περιεκτικής κακοηθείας.


Και τότε καταρακώνεται η ελευθερία της προσωπικότητας του ανθρώπου, και από ευγενής και «κατ' εικόνα και ομοίωσιν» πλασμένος πού είναι, γίνεται πονηρός και διεφθαρμένος. Επειδή μετέχομε και εμείς αυτής της αρρωστημένης καταστάσεως, εξήλθαμε από τον κόσμο ακριβώς γι' αυτό τον λόγο. Κόσμο όταν λέμε δεν εννοούμε τους ανθρώπους. Κόσμος είναι το σύστημα του παλαιού ανθρώπου, πού κατά τον Παύλο είναι τα πάθη και οι επιθυμίες. Και κατά τον Ευαγγελιστή Ιωάννη, η «επιθυμία των οφθαλμών και η αλαζονεία του βίου», η αφροσύνη και γενικά η ματαιοφροσύνη.


Ευρισκόμενοι τώρα εδώ, προσέχαμε ακριβώς στο να γίνωμε «καθαροί τη καρδία», γιατί μονό έτσι θα ίδωμε τον Θεό, όσο επιτρέπεται βέβαια στην ανθρώπινη φύσι να έχη εμπειρία της οράσεως του Θεού. Το θέμα της παλιγγενεσίας δεν είναι η μεταφορά των ανθρώπων εις ένα ευδαιμονισμό. Αυτά τα παραδέχονται οι ξένες ομολογίες: Ο άνθρωπος μετά την παρουσία του Θεού Λόγου, δεν μεταφέρεται εις ένα ευδαιμονισμό, ούτε επανέρχεται από μία εξορία σε μια καλύτερη ζωή. Αυτά δεν είναι της Εκκλησίας μας γεννήματα, αλλά πεπλανημένες ιδέες.


Η κένωσι του Θεού Λόγου, μετέφερε στην ανθρώπινη φύσι την θέωσι. Έτσι ο άνθρωπος μεταφέρεται δια της Χάριτος - εάν αρχίσει από εδώ να πειθαρχή στο Θείο θέλημα- υποστατικά στην ένωσί του με τον Θεό. Όπως μετέχει το θετό παιδί στην περιουσία, στο όνομα και στην προσωπικότητα του πατέρα του, ενώ δεν είναι φυσικό παιδί, έτσι και εμείς.


Αν και δεν γεννηθήκαμε τρόπον τινά, από τον Θεό, με την υιοθεσία όμως απεκτήσαμε την ίδια θέσι, πού έχει ένα φυσικό παιδί. Αυτό για μας λέγεται θεανθρωπισμός.


Αυτό μας έφερε στη γη ο Θεός Λόγος. Όπως είπε ο ίδιος: «Εγώ πάτερ, εν αυτοίς και συ εν εμοί» και «την δόξαν ην δέδωκας μοι δέδωκα αυτοίς», και άλλου «Θέλω ίνα όπου ειμί εγώ κακείνοι ώσι μετ' εμού,ίνα θεωρώσι την δόξαν την εμήν», και πάλι «υμείς φίλοι μου έστε, εάν ποιήτε όσα εγώ εντέλλομαι υμίν ουκέτι υμάς λέγω δούλους». Και όταν του εζήτησαν να τους μάθη να προσεύχονται, κατ' ευθείαν τους είπε: «Πάτερ, ημών ο εν τοις ουρανοίς».


Για να επιτευχθή όμως αυτό και να εισέλθωμε στους κόλπους της υιοθεσίας, πρέπει να προσέξωμε, όχι μόνο να μην αμαρτάνωμε, αλλά να κτυπήσωμε την ρίζα της αμαρτωλότητος, ώστε και μέσα στην διάνοια μας να μην έχη θέσι. Όταν καθαρίση η καρδιά από τις ενέργειες των παθών, πού είναι ο παλαιός άνθρωπος, έρχεται τότε το Άγιο Πνεύμα και κατοικεί. Προσέξετε πώς ο Ιησούς μας το αναφέρει. «Εάν τις αγαπά με, τον λόγον μου τηρήσει, και ο πατήρ μου αγαπήσει αυτόν, και προς αυτόν ελευσόμεθα και μονήν παρ' Αυτώ ποιήσομεν».


Κοιτάξετε τι λέει, «μονήν»· δεν λέει ότι θα έλθωμε να σας επισκεφθούμε, όπως κάνομε εμείς μια επίσκεψι, αλλά λέει ότι θά κάνωμε διαμονή. Αυτός είναι ο Θεανθρωπισμός.


Η απαλλαγή μας όμως από την αμαρτία δεν γίνεται αυτομάτως αλλά σταδιακά, όπως γίνεται η σωματική αύξησι. Με την εμμονή μας, σιγά-σιγά επιτελείται δια της Χάριτος μυστηριωδώς η κάθαρσι της καρδιάς. Καθαρίζη πρώτα ο νους και φωτίζεται, και έτσι συλλαμβάνει καλά τα νοήματα και δεν πλανάται. Μετά την σωστή χρήσι των νοημάτων και την τήρησι της ακριβείας των εντολών, καθαρίζεται και η καρδιά. Τότε εισέρχεται η Θεία Χάρις μόνιμα και κάνει τον άνθρωπο αληθινά θεοφόρο. Και ο άνθρωπος αυτός ενώ είναι ζωντανός, μεταφέρθη «εκ του θανάτου εις την ζωή». Αυτό είναι ο αγιασμός . Τότε εις αυτόν δεν λειτουργούν οι φυσικοί νόμοι. Κοινωνεί μόνιμα με την θεία Χάρι και εισέρχεται στο υπέρ φύσι, ούτως ώστε να έχη το διορατικό ή το προφητικό χάρισμα. Δεν φοβάται τις ασθένειες, τους κινδύνους, διότι μεταφερόμενος στη θέσι της υιοθεσίας τον σκεπάζει η θεία Χάρις· και όταν κάποτε θα φύγη από τον κόσμο αυτό, θα κερδίση τις άξιες των επαγγελιών, πού μας υπεσχέθη ο Χριστός μας.


Και αυτές τις ήμερες, αν είστε λίγο προσεκτικοί, θα αισθανθήτε περισσότερο την επίδρασι της Χάριτος, διότι όπως έλεγε ο αείμνηστος Γέροντας μας, ο Χριστός χαρίζει πλουσιότερα τα δώρα Του στις μεγάλες εορτές, σαν μια ιδιαίτερη ευλογία. Αλλά υπάρχει λόγος στο να μην είμεθα και να μην γίνωμε προσεκτικοί; Αφού αυτό είναι το κέντρο του στόχου μας! Πώς να μην γίνωμε ευλαβείς, ζηλωταί, προσεκτικοί, πραγματικοί λάτρεις του Χριστού μας, ο οποίος πιστεύομε ότι μας εκάλεσε αφού μας προώρισε και μας εδικαίωσε και απομένει μόνο η ελεημοσύνη Του να μας δοξάση στην εσχάτη εκείνη ώρα, όταν θα φύγωμε από τον κόσμο αυτό;


Και να τώρα θα εισέλθωμε στα «ταμεία» μας, και αποκλείομε την θύρα μας και προσευχόμεθα και εξομολογούμεθα και προσπίπτομε στον Χριστό μας και με όλη την ψυχή και την καρδία και διάνοια και θέλησι και πρόθεσι και δράσι αποδίδαμε τάς ευχάς μας ενώπιόν Του, πού έχει υποσχεθεί στους αμαρτωλούς. Με πραότητα, με ταπείνωσι και καλοσύνη να προσπίπτετε με τον τρόπο αυτό. Είναι ο μυστικότερος τρόπος της μεταβολής του χαρακτήρας, πού προκαλεί τις πνευματικές εξάρσεις και αλλοιώσεις: «Αύτη η αλλοίωσις της δεξιάς του Υψίστου». Αλλοίωσι πού μεταβάλλει τον πήλινο άνθρωπο, τον αμαρτωλό, τον περικείμενο τους δερμάτινους χιτώνας. Τον μεταβάλλει σε πνευματικό όν, πού το περιτριγυρίζουν και επιθυμούν οι Άγγελοι να παρακύψουν. Βλέπουν τις καλές αυτές διάνοιες, πού προσπαθούν να ξεπεράσουν τον νόμο της βαρύτητας και να μεταφερθούν στο υπερουράνιο θυσιαστήριο, εκεί όπου «πρόδρομος υπέρ ημών εισήλθεν Χριστός, εις τα Αγια αιωνίαν λύτρωσιν ευράμενος» (Έβρ. 9,12).


Όσα δεν αφορούν τον ουρανό, ξεχάστε τα. Εκεί είναι το πολίτευμα μας. Εκεί μας αναμένει ο Ιησούς μας. «Εάν πορευθώ και ετοιμάσω υμίν τόπον, πάλιν έρχομαι και παραλήψομαι υμάς προς εμαυτόν,ίνα οπού ειμί εγώ και υμείς ήτε». Ποιά καρδιά, αισθανόμενη αυτά τα ρήματα, δεν θά ραγίση, ακόμη και αν είναι από γρανίτη κατασκευασμένη; Η ανερμήνευτος παναγάπη Του δεν ετελείωσε με την θεία Του κένωσι και την παραμονή Του μαζί μας στην γη αυτή, όπου ενεδύθη την ιδική μας ταπείνωσι και πτώχεια. Αλλά και στους πατρώους κόλπους αναπαυόμενος «εν πάση τη δόξη Αυτού», πάλι μας ενθυμείται και «ουκ εάσει ημάς ορφανούς πώποτε, αλλά, μεθ' ημών εστί πάσας τάς ημέρας».


Όλοι πρόθυμοι τώρα ξεκινείστε με άμιλλα πνευματική, να φιλοδοξήτε να πέραση ο ένας τον άλλο. Και αυτό ακριβώς είναι το αξιέπαινο. «Αύτη η γενεά ζητούντων τον Κύριον».





ΕΡΩΤΗΣΗ - ΑΠΑΝΤΗΣΗ


Ερ.: Γέροντα, πρέπει να προσευχώμαστε για όποιον μας ζήτα ή για τους αδελφούς της συνοδείας μας, πού λείπουν έξω στον κόσμο;


Απ.: Για τα μέλη της συνοδείας μας έχομε χρέος να προσευχόμαστε, διότι ανήκομε όλοι στο ίδιο σώμα. Όταν δε ευρίσκεται κανείς έξω από το περιβάλλο του, δεν ημπορεί να έχη την ίδια προσοχή και αίσθησι Χάριτος και κατάστασι πού έχει όταν είναι στην φωλιά του. Εις αυτές τις περιστάσεις, πού ευρίσκεται κάποιος έξω από την μάνδρα, δεν ξέρομε τι ημπορεί ο διάβολος να επινόηση εις βάρος του, διότι είμεθα άνθρωποι και ποιος έχει εμπιστοσύνη στον εαυτό του; Με μια στροφή του νου προς τον Χριστό μας, να επικαλήσθε την θεία βοήθεια, την θεία Χάρι για την επιτυχία του σκοπού για τον οποίο εξήλθε ο αδελφός· και με μια μικρή προσευχή, να γίνεται αφορμή να σκεπάζεται οποιοσδήποτε απουσιάζη από τη συνοδεία, διότι ευρίσκεται σε ανοικτό μέτωπο και δεν γνωρίζομε από πού θα δεχθή την κρούσι.


Για τους άλλους τώρα σύμφωνα με την Πατερική παράδοσι, οι νέοι, οι αρχάριοι, δεν ωφελούνται όταν εύχονται για άλλα πρόσωπα, διότι είναι και αυτή μια πρόφασι από τα δεξιά για να δημιουργή σκορπισμό.


Φυσικά όπως και άλλοτε σας ερμήνευσα, δεν φιλοδοξούμε να ευχόμεθα για τον καθένα, όχι διότι μισούμε τον πλησίο μας, μη γένοιτο, αλλά γνωρίζοντες ότι είμεθα αδύνατοι και δεν έχομε παρρησία είμεθα λίγο συνεσταλμένοι και ο Θεός βλέποντας το ταπεινό φρόνημα, ότι δηλαδή απέχομε γι' αυτό τον σκοπό, συμπληρώνει η αγαθότης Του την πρόθεσι της καρδίας και την πρόθεσι της αγάπης πού αισθανόμεθα απέναντι του καθενός.

Ποιος είναι ο λόγος που σήμερα αυξήθηκε τόσο πολύ η αμαρτία;( ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ Ο ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ )

Σας πληροφορώ, αδελφοί μου, ότι αν όλοι συνεργούμε στη σωτηρία των αδελφών μας, με βεβαιότητα γρήγορα πρόκειται να διορθωθούν οι κακοί, και να ελευθερωθούν οι πολιτείες μας από τα κακά και τις αμαρτίες. Διότι, αν ένας μόνο άνθρωπος, που έχει ζήλο θεϊκό στην καρδιά του και αγάπη αδελφική, μπορεί να διορθώσει έναν ολόκληρο λαό, πόσο μάλλον μπορεί να διορθώσει τους αμαρτωλούς τόσο και τόσο πλήθος Χριστιανών, αρκεί μόνο να θελήσουν να αποκτήσουν ζήλο και αδελφική αγάπη στην ψυχή τους;
Αλήθεια! όλη η αιτία της απώλειας των σημερινών αμαρτωλών, και όλη η αιτία, για την οποία σήμερα αυξήθηκε τόσο και βασίλεψε η αμαρτία και ο διάβολος στον κόσμο, δεν είναι άλλη παρά εμείς. Διότι βλέποντας τους αδελφούς μας να αμαρτάνουν φανερά και να κάνουν τόσες κακίες, δεν επιμελούμαστε να πάμε όλοι να τους διορθώσουμε πότε με αδελφικές συμβουλές, και πότε με ελέγχους επιπληκτικούς. Αλλά άλλος άλλην πρόφασιν προφασιζόμενος, όλοι με μιας σιωπούμε, ησυχάζουμε και αφήνουμε τον καθένα να κάνει εκείνα τα κακά, που θέλει και βούλεται. Αυτό το βεβαιώνει ο Χρυσόστομος Ιωάννης λέγοντας:

«Μη λέμε ότι δε μας ενδιαφέρει για τους άλλους, αλλά να δείχνουμε τη φροντίδα που ταιριάζει σε αδελφούς. Εγώ μάλιστα σας υπόσχομαι επακριβώς και εγγυώμαι σε όλους σας, ότι αν εσείς θελήσετε όλοι, όσοι βρίσκεστε παρόντες εδώ, να μοιραστείτε (τη φροντίδα για) τη σωτηρία όσων κατοικούν σ’ αυτή την πόλη, σύντομα θα τη διορθώσετε ολόκληρη… Ας μοιραστούμε λοιπόν (τη φροντίδα για) τη σωτηρία των αδελφών μας. Αρκεί ένας άνθρωπος πεπυρωμένος με ζήλο για να διορθώσει ολόκληρο δήμο. Όταν λοιπόν αυτός δεν είναι ένας, ούτε δυο-τρεις, αλλά τόσο πλήθος, που μπορεί να φροντίσει για τη διόρθωση όσων αμελούν, τότε λοιπόν δε φταίει τίποτε άλλο, που οι περισσότεροι χάνονται και καταπίπτουν, παρά  μόνο η δική μας ραθυμία, και όχι η αδυναμία μας. Δεν είναι λοιπόν παράδοξο, όταν μεν βλέπουμε να γίνεται στην αγορά κάποιος καβγάς, να τρέχουμε και να συμφιλιώνουμε τους μαχόμενους -αλλά γιατί να μιλάω για μάχη; Γάιδαρο να δούμε πεσμένο, τρέχουμε να βάλουμε το χέρι μας και να τον σηκώσουμε-, ενώ για τους αδελφούς μας, που χάνονται, να αμελούμε; (Ανδρ. α΄).

Από τη “Χρηστοήθεια των Χριστιανών” του αγίου Νικόδημου του Αγιορείτη,Λόγος ΙΑ΄, μέρος Α

How One Should Pray In Church

Orthodox Christians have received from the Holy Fathers and observe the following practices throughout the world:

     1. Entering the church one makes the sign of the Cross three times, accompanying each with a little bow* and says:

"Thou hast created me, O Lord, have mercy."
"O God, be merciful to me, a sinner."
"Countless times have I sinned, O Lord, forgive me."

     2. Then, having bowed to those on the right and the left, one stands in one's place and listens to the psalms and prayers read in church. One does not say prayers of one's own choosing or read any from prayerbooks, lest one be judged by the holy Apostle Paul for having forsaken the assembly of the Church (Heb. 10:25).      3. Great and little bows should not be made according to one's pleasure but according to the regulations of the holy apostles and fathers, namely: at the Trisagion ("Holy God..."), "O come let us worship," and the threefold "Alleluia," one makes the sign of the Cross three times and three little bows. This is also done during the reading of "Vouchsafe, O Lord," and again at the beginning of the Great Doxology (Glory be to God on high...") and after the priest says, "Glory to Thee, Christ God, our hope." At every exclamation of the priest and also when the reader chants, "More honorable than the Cherubim..." one ought to make the sign of the Cross and a lesser reverence. On ordinary days great bows are made during the Liturgy:
     a) at the beginning of "It is meet and right..."
     b) at the end of "We sing unto Thee..."
     c) at the end of the hymn to the Holy Virgin, "It is meet and right to bless thee..." or its substitute;
     d) at the beginning of the Lord's prayer;
     e) when the Holy Gifts are brought forth for Communion;
     f) at the words "Always, now and ever..."
     At Matins of Vigil a great bow is made at "The Theotokos and Mother of the Light let us magnify..."
     4. On Sundays, from Holy Pascha until Trinity Day, from the Nativity of Christ until Theophany, and on feasts of the Transfiguration and the Elevation of the Holy Cross (on which last only three great bows are made to the Cross), the Holy Apostles utterly forbid kneeling and great bows, concerning which St. Basil the Great wrote to the Blessed Amphylochius. The First and Sixth Ecumenical Councils have also thus ruled, for Sundays and other feasts of the Lord serve as a reminder of our adoption by God, according to the Apostle: "Wherefore thou art no more a servant, but a son" (Gal. 4:7): for the reverences propoer to servants are not becoming to sons.
     5. Orthodox Christians do not kneel at their own pleasure, but rather at the words of the priest (or deacon), "Again and again on bended kneels..." do they kneel; the customs of kneeling at will and of striking one's breast with the hand come from the Western heretics and are not permitted in the Orthodox Church. Orthodox Christians, in accordance with Church rule, make great bows at the appointed times, bowing to the ground and standing upright immediately.
     6. In church, whenever the faithful are blessed with the Cross or Gospel Book, with an icon or the chalice, they make the sign of the Cross and bow the head. When they are blessed with candles, the hand, or are censed, Orthodox Christians ought not to make the sign of the Cross but only bow the head. However, during the week of Holy Pascha when the priest censes with the Cross, all make the sign of the Cross and answer, "Truly, He is risen!" In this way then ought we to distinguish between the reverences due holy things and those which are due to persons, even if they be of priestly rank.
     7. When receiving a blessing from either a priest or a bishop, a Christian kisses the right hand of him who bestows the blessing and does not make the sign of the Cross. It is not proper to kiss the left hand of clergy, for this is a Jewish usage, but the right hand from which we have received the blessing.
     8. According to the teaching of the Holy Fathers, the sign of the Cross is to be made in the following manner: the thumb and first two fingers of the right hand are joined at their tips and the other fingers folded across the palm. We then touch the forehead, breast, right and left shoulders and make a slight bow. Of those who sign themselves with all five fingers, or who bow before finishing the Cross, or simply wave their hand in the air or before their breast, St. John Chrysostom says: "The devils rejoice at these mad gestures." On the other hand, the sign of the Cross, properly made with faith and reverence, terrifies the devils, lessens the sufferings caused by sins and calls down divine grace.


RULES FOR BOWS AND THE SIGN OF THE CROSS
SIGN OF THE CROSS WITHOUT BOWS:      1. At the middle of the Hexapsalm, at the triple Alleluia, three times.
     2. At the beginning of the Creed.
     3. At the dismissal -- "Christ our true God..."
     4. At the beginning of a reading from Holy Scripture: Gospel, Apostle or Old Testament Lesson.

SIGN OF THE CROSS WITH THE LITTLE BOW:
     1. When entering or leaving a church -- three times.      2. At every petition of the litanies.
     3. At the exclamation of the priest giving glory to the Holy Trinity.
     4. At the words, "Take, eat..." "Drink ye all of this..." "Thine own of Thine own..." and "Holy Things for the holy!"
     5. At the words, "Higher in honor than the Cherubim..."
     6. At the words, "Let us worship...", "We worship...", "We adore...", and "We fall down before..."
     7. During "Alleluia," "Holy God," "O come, let us worship," and "Glory to Thee, Christ God," before the dismissal the sign of the Cross with the little bow is made three times.
     8. During the first and ninth odes of the canon, at the first refrain to the Lord, the Mother of God or the Saint.
     9. After each stikhira -- at which time the choir which has finished singing makes the sign of the Cross.
   10. During the Litiya, at each of the first three petitions we sign ourselves and bow three times; after the remaining two petitions we sign ourselves and bow once.

SIGN OF THE CROSS WITH THE GREAT BOW (PROSTRATION):
     1. During fasts, when entering and leaving church -- three times.      2. During fasts, at each "...we magnify thee" in the refrain to the Canticle of the Mother of God (Magnificat).
     3. At the beginning of "It is meet and right to worship the Father..."
     4. After the "We sing unto Thee..."
     5. After the hymn to the Mother of God or its substitute.
     6. At the exclamation, "And grant us, O Master...", introducing the Lord's Prayer.
     7. When the Holy Gifts are brought forth for Communion and again after Communion.
     8. During the Great Fast at Great Compline during the singing of "Most holy Mother of God..." and at each of its several accompanying petitions; at Vespers, at the end of "Virgin Mother of God rejoice," and the two hymns following.
     9. During fasts at the end of each section of the prayer "O Lord and Master of my life..."
   10. During fasts, at the three concluding petitions -- "Remember me, O Lord, when..."

LITTLE BOW WITHOUT THE SIGN OF THE CROSS:
     At the words:      1. "Peace be to all."
     2. "The blessing of the Lord be upon you..."
     3. "The grace of our Lord Jesus Christ..."
     4. "And may the mercies of our great God..."
     5. When the deacon exclaims, "And unto the ages of ages" (after "For Thou art holy, O our God...").

THE SIGN OF THE CROSS IS NOT TO BE MADE:
     1. During psalms.      2. Generally, while singing.
     During litanies by the choir which will make the responses.
     Making the sing of the Cross and bows are allowed after singing, not during the concluding words of a given piece.
     Prostrations are not allowed on Sundays; from Nativity through Theophany; from Pascha until Pentecost Sunday; on the feast of the Transfiguration; and on the feast of the Elevation of the Cross (except the three prostrations of the Cross).
     Prostrations cease with the entrance during Vespers of the feast and are not resumed until after "Vouchsafe, O Lord..." during Vespers on the day of the feast itself.

 * In this article the terms poyasny/zemnoy poklon have been translated as little/great bow. The little bow is made by bending from the waist until the fingers of the extended right hand touch the ground; the great bow, by kneeling and touching the forehead to the ground (Trans. note).

---

Source: Orthodox Life, Volume 26, Number 1 (Jan.-Feb. 1976), pages 24-27.