There is a “texture of life” that cannot be reduced. It has a richness that rational descriptions cannot capture. Though we battle with powerful forces that draw us towards the destructiveness of sin – there is written deep within us a hunger for wholeness and the capacity for God. In the words of St. John, “Greater is He that is in you than he that is in the world” (1 John 4:4).
This texture also belongs to the Kingdom of God, though in even greater measure. Christ Himself brought the Kingdom into our midst. Wherever He went the signs of the Kingdom followed: the blind received their sight, the lame walked, the lepers were cleansed, the dead were received back to life, and the poor had good news preached to them. How do you measure the gift of sight to a blind man, or the joy of a family who receives back into its midst one whom they thought dead?
The Orthodox Tradition, which is often described by many as “mystical,” is not “mystical” in any sense of “esoteric” or “strange.” Such adjectives for the faith are simply a reaching for words to describe a reality that is richer than any merely rational scheme or metaphysical explanation. It is the largeness of a Kingdom that cannot be described or circumscribed, and yet is found in the very heart of the believer. What words do we use to describe something which dwarfs the universe and yet dwells within us?
It is the texture of depth – or to use St. Paul’s expression: “For I am persuaded that neither death nor life, nor angels nor principalities nor powers, nor things present nor things to come, nor height nor depth, nor any other created thing, shall be able to separate us from the love of God which is in Christ Jesus our Lord” (Romans 8:38-39). This is not merely a statement that nothing has the power to separate us from God, but that nothing has such height or depth as the love of God. It is a rich mixture of images – from the measurement of space, to the angels of heaven, to the elements of time – nothing reaches to the end of the love of God – the very stuff of His Kingdom.
It is for such reasons that I always find myself repelled by efforts to reduce doctrine to simplified formulas. Doctrine – the teaching of the faith should not reduce our understanding but enlarge it – to the very point of silence – and beyond. It is why it is so frustrating to try and explain icons. No one has an argument with the presence of words in the Church – the icons do the same things words do – only with color and in the language of silence. I can enter the Church, remain in silence and yet see (and hear!) something other than the incessant chatter of my own mind. The icons speak with the texture of the Kingdom – opening windows and doors that transcend every height and depth, things present and things to come.
Becoming aware of this texture requires the careful attention of an Orthodox life. Our lives are often filled with tensions and judgments with jealousy and greed – all of which serve to deaden our hearts and make us blind to the true character of the Kingdom in our midst. The Kingdom is reduced to slogan – a cypher for a set of opinions. Patience, inner stillness, love and forgiveness are the disciplines that make it possible for us to perceive the texture of the Kingdom. It allows its depth to be formed in our hearts.
The stillness of an icon should be approached with a stillness in our heart. The rhythm of the liturgy should be allowed to become the rhythm of our souls. The words of Scripture should not sail over our heads but echo within us. The texture of all these things is the same texture as that being formed within us by the work of God’s Spirit. It will become the texture of our true existence.
So, to repeat the first point: we watch the signs of the times in order to recognize Christ when He comes, because there have been many false Christs, many more false Christs will come, and at the very end of the world there will finally come one who is called Antichrist. The Antichrist will unite all those who are deceived into thinking he is Christ, and this will include all those whose interpretation of Christianity has gone off. Often you can look at some people who confess Christianity, and it seems that many of their ideas are correct—they go according to the Bible. Then you look here and there, and you see that here’s a mistake, there’s a mistake.
Just recently Fr. Dimitry Dudko, in the little newspaper he puts out, said there came t him someone who claimed to be Christian. As he began to talk to him, he began to feel that this person wasn’t Orthodox, and he said, “What confession are you?” “Oh, that’s not important. We’re all Christians. The only important thing is that we be Christians.” He said, “Well, no, no, we have to be more precise than than that. For example, if you’re a Baptist and I’m an Orthodox, I believe that we have the Lord’s Body and Blood, and you don’t.” We must be precise because there are many differences. It’s good to have the attitude: I have respect for you, and I won’t interfere with your faith, but nonetheless there’s a true way of believing and there are ways which go away from the truth. I must be according to the truth.
In the same way we can see that many people who ae not Orthodox have many good things about them, and then they go off in some respect. In the end it’s up to God to judge, not to us. But we can see what will happen if all these little ways people go off now are projected into the last times, if people still believe that way when the last times come. These mistakes cause people, when they see Antichrist, to think that he is Christ. There are very many sects now which believe that Christ is coming to rule for a thousand years form the Temple in Jerusalem. Therefore, when the Jews start building the Temple, these sects will only rejoice because, to them, this is the sign of Christ’s coming. On the contrary, we know that this isn’t he sign of the Antichrist coming, because Christ will no more come ot the Temple. The Temple has been destroyed. Christ comes only at the end of the world to begin the eternal kingdom of heaven. The only one who will come to the Temple is Antichrist.
So, this is why the correct Orthodox Christian understanding and preparation based upon this understanding are absolutely necessary. The closer we get to the very last times, the more indispensable this understanding and preparation are.
Fr. Seraphim Rose
The first thing we must have if we are going to have the true interpretation of the signs of the times is something we can call basic Orthodox knowledge. That is, knowledge of the Holy Scripture, both the Old and New Testaments (and not just according to the way it seems, but according to the way the Church has interpreted it); knowledge of the writings of Holy Fathers; knowledge of Church history; and awareness of the different kind of heresies and errors which have attacked the Church’s true understanding of dogma and especially of the last times. If we do not have a grounding in sources such as these, we will find ourselves confused and unprepared. That is precisely what our Lord tells us: to be ready, to be prepared. Unless we have this basic knowledge, we will not be prepared and we will misinterpret the signs of the times.
A few years ago a book was printed in English which has become a fantastic bestseller for a religious book. It has sold over ten million copies in America. It’s called The Late Great Planet Earth by Hal Lindsey, a Protestant Evangelical in Texas. In a rather superficial style he gives his interpretation of the signs of the times. He believes it’s the last times we are living in now. He believes that everywhere around us there are being fulfilled these signs which our Lord talked about. If you read this book, you find that sometimes he gets something more or less correct according to our Orthodox understanding, sometimes he is totally off, and sometimes he is partly wrong, partly right. It’s as though he’s just guessing, because he reads the Scripture according to his own understanding. He has no basic Orthodox Christian knowledge, no background in the true knowledge of the Scriptures and the Holy Fathers. Therefore, if you read this book seriously, you will find that you become very confused. You don’t know what to believe any more. He talks, for example, about a millennium which is supposed to come before the end of the world. He talks about the rapture, when Christians are supposedly gathered up into the heavens before the end of the world, and then watch how the people suffer down below. He talks about the building of the Temple in Jerusalem as though this is a good thing, as thought this is preparing for Christ’s coming.
If you read such books as this (there are many other books like it; this one happens to be a bestseller because the author caught the imagination of people just at one particular time), and if you take them all as truth, you will find that instead of recognizing Christ—which is the whole reason for our understanding about the signs of the times—you will be accepting Antichrist.
Take, for example, the very question of the Temple in Jerusalem. It is true, according to Orthodox prophecies, that the Temple will be rebuilt in Jerusalem. If you look at people like Hal Lindsey, or even the Fundamentalist Carl McIntire, they are also talking about the building of the Temple, but they’re talking about it as though we are building it in order for Christ to come back and reign over the world for a thousand years. What they are talking about is the coming of Antichrist. The millennium, according to the Protestant interpretation, as being a special thousand-year reign at the end of the world, is actually the reign of Antichrist. In fact, there have already been people who have arisen and proclaimed their thousand-year kingdom which is going to last until the end of the world. The last one was Adolf Hitler. This is based upon the same kind of chiliastic idea: that is, interpreting the millennium in a worldly sense. The actual thousand years of the Apocalypse is the life in the Church which is now, that is, the life of Grace; and anyone who lives it sees that, compared to the people outside, it is indeed heaven on earth. But this is not the end. This is our preparation for the true kingdom of God which has no end.
There are many books of basic Orthodox knowledge now available. Those who are seriously concerned about studying the signs of the times should first be very well versed in some of these books, and they should be reading them, seriously studying them, and having them as daily food. The best books to read are not someone’s interpretation of Revelation (the Book of Apocalypse), because right now there’s not really any Orthodox interpretation of this in English.2
The best books are the basic spiritual textbooks. First of all there are basic texts of Orthodox dogmas, the various catechisms. One of the best is the eighth-century work of St. John Damascene, On the Orthodox Faith, which goes through the whole of the catechism. An even earlier one is St. Cyril of Jerusalem’s Catechetical Lectures, that is, lectures prepared for people about to be baptized, which goes through the whole Creed and tells what the Church believes. There are many similar books of catechism, both in ancient times and in more modern times. More recently we have the catechisms in Russian of Metropolitan Platon and Metropolitan Philaret, which are a little shorter and simpler.
Then there is a different kind of book: commentaries on Holy Scriptures. There are not too many of these in English,3 but we do have some of the commentaries of St. John Chrysostom. This area is a little bit weak in English, because there are many good books in Russian which are not in English yet, including more recent books of commentaries on the Scriptures, even on the Apocalypse. Archbishop Averky’s books are very good, but they’re just being put into English now. God willing, before too long, they will be out.4
Then, besides these two kinds of books—basic catechism and commentaries on Scripture—there are all the books on Orthodox spiritual life. These include the Lausiac History (which tells about how the monks lived in Egypt, and how they fought spiritually), the Dialogues of St. Gregory of Rome, the Lives of Saints, The Ladder of St. John, the Homilies of St. Macarius the Great, the books of St. John Cassian, the Philokalia, Unseen Warfare and St. John of Kronstadt’s My Life in Christ. These books deal with basic Orthodox spiritual life, spiritual struggle, how to discern the wiles of the demons, how not to fall into deception. All of them give a basic foundation by which to understand the signs of the times.
Then there are the works of more recent writers who are in the same patristic spirit as the ancient Holy Fathers. The main examples are the two great writers of 19th-century Russia, Bishop Theophan the Recluse and Bishop Ignatius Brianchaninov,5 whose works are now coming out gradually in English. Bishop Ignatius’ book The Arena and various articles by Bishop Theophan are in English.6 These two writers are very important because they transmit the patristic teaching down to our times. They have already explained many questions which arise concerning how to understand the Holy Fathers. For example, the new Orthodox Word has a whole text of Bishop Ignatius on the toll-houses which the soul meets after death. Sometimes, in reading the Holy Fathers, one has questions on such subjects and doesn’t quite know how to understand what the ancient Fathers say, and these more recent Father explain these texts.
There are the histories of the Church, which tell of God’s revelation to men and how God acts with regard to men. It is very instructive to read the stories of the Old Testament, because exactly the same things repeat themselves in the New Testament. Then one should read, along with he New Testament, the histories of the New Testament Church. For example, there’s a pocketbook of Eusebius’ History of the Church, which traces the history of the Church down through the first three centuries, written from an Orthodox Christian point of view.7 It’s very important to see what early Church writers saw was important in the history of the Church: the martyrs, the apostles, and so forth.
So all these different kinds of writings help to prepare us with basic Christian knowledge, that is, catechisms, commentaries on Scripture, books on spiritual life, more recent patristic books in this same spirit, and histories of the Church. Before we do too much reading about what specifically the signs of the times mean, we should have a basic background in all of these categories of books. All of them prepare one to understand something about the signs of the times. Once one has begun to prepare oneself like this, it is not merely a matter of adding knowledge up in one’s head and being able to repeat by heart certain phrases, to have exactly the right interpretation of a Bible verse, or anything of the sort.
Fr. Seraphim Rose
του τομέα αιρέσεων και παραθρησκείας Ι.Μ. Καστοριάς
Βουντού ονομάζεται μια μορφή αφροαμερικανικής μαγικής λατρείας
Η λέξη “Vodoun” (γνωστή και ως: Vu, Vodun, Vudu, Vodou)
Η κυριολεκτική σημασία είναι “αντλώ νερό” και χρησιμοποιείται για να υποδείξει την πλήρη διαδικασία του κύκλου της γέννησης, ζωής, θανάτου και αναγέννησης.
Αρχικά παρουσιάστηκε τον 18ο αιώνα στα νησιά της Καραϊβικής και κυρίως στην Αϊτή μεταξύ των μαύρων.
Σήμερα συναντά κάποιος τη λατρεία Βουντού εκτός από τα νησιά της Καραϊβικής, κυρίως στις Η.Π.Α.
Tο Βουντού αποτελεί απ’ τον Απρίλιο του 2003 επίσημη θρησκεία στην Αϊτή.
Σε τι πιστεύουν οι οπαδοί του Βουντού;
Οι οπαδοί του Βουντού πιστεύουν σε μία υπέρτατη θεότητα το Αγαθό πνεύμα, σε διάφορους αφρικανικούς θεούς που θεωρούνται κατώτερες θεότητες και σε θεοποιημένα πνεύματα προγόνων. Αυτοί οι θεοί και τα πνεύματα ονομάζονται Λόα (Loa).
Τα Λόα, απαιτούν πιστότητα και αφοσίωση από τους λάτρεις τους. Τα πιο φοβερά και πλέον δαιμονικά Λόα ονομάζονται Guede και έχουν σχέση με το θάνατο, το σεξ, τη μαύρη μαγεία.
Κάθε οικογένεια ή επιμέρους ομάδες ανθρώπων, συγκροτούν λατρευτικούς κύκλους ενός ή πολλών Λόα, με υποχρεωτική την παρουσία κάποιου ιερέα
Γνωρίσματα της λατρείας Βουντού
Ο εξαιρετικά έντονος φρενήρης και εκστατικός τελετουργικός χορός.
Η έκχυση αίματος κατά τη διάρκεια της τελετουργίας συνήθως μέσω θυσίας ζώου.
Η παρουσία ιερέως ”χάνγκαν” ή ιέρειας”μάμπο” ως ενδιάμεσου για προστασία.
Η κατάληψη κυριολεκτικώς των οπαδών -λάτρεων κατά την έκσταση από τα πνεύματα (Λόα).
Η επικοινωνία ενός πιστού με ένα πνεύμα είναι τιμή για τον πιστό, καθώς το πνεύμα μπορεί την στιγμή της έκστασης να του αποκαλύψει κάτι απ’ το μέλλον του, να δώσει μια προφητεία, έναν οιωνό, ένα σημάδι, μια συμβουλή.
Η έκδηλη παρουσία του μαγικού – δαιμονικού στοιχείου
Δεν είναι σπάνια η ταύτιση με την άσκηση μαύρης μαγείας.
Ιδίως στις Η.Π.Α. και κυρίως στη Νέα Ορλεάνη, είναι γνωστές οι κούκλες Βουντού, που στις διάφορες αποκρυφιστικές και μαγικές τελετές χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατα και ομοιώματα των ανθρώπων, στους οποίους θέλουν να προξενήσουν πόνο, ασθένεια ή κακό.
Τον τελευταίο καιρό πολλά ηλεκτρονικά παιχνίδια έχουν παιχνίδια Βουντού όπου όταν χάνεις κάτι παθαίνεις
Επιχειρείται έτσι η εξοικείωση ακόμη και των παιδιών με αυτή τη μορφή μαγείας έτσι ώστε όταν κάποιος έρθει στην πραγματικότητα σε επαφή με παρόμοιες καταστάσεις να τις θεωρεί γνωστές και ακίνδυνες.
Η αγορά γέμισε από κουκλάκια Βουντού
Και από σχετικά «φυλαχτά».
Μπορεί κάποιος με Βουντού να μου κάνει κακό;
Όχι… εάν...
Συμμετέχω συνειδητά στο μυστήριο της εξομολόγησης kαι της Θείας Ευχαριστίας.
Είναι σημαντικό να φορώ πάντοτε σταυρό και να αποφεύγω να φορώ σύμβολα που δεν γνωρίζω.
http://www.agioritikovima.gr
Η λέξη «εκκλησία» δε σημαίνει «σπίτι του Θεού», αλλά «συγκέντρωση ανθρώπων». Εκκλησία είναι το σύνολο των χριστιανών όλου του κόσμου, μόνο που σ᾽ αυτό πρέπει να προσθέσουμε τους αγγέλους, τους αγίους, τις ψυχές των νεκρών (που είναι ζωντανές στον κόσμο που έχει ετοιμάσει ο Θεός γι᾽ αυτές) και τον Ίδιο τον Τριαδικό Θεό, δηλαδή τον Πατέρα, τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα.
Το κτήριο, όπου τελείται η θεία λειτουργία και οι άλλες χριστιανικές τελετές, ονομάζεται ναός. Επειδή όμως η εκκλησία (οι χριστιανοί) συγκεντρώνεται στο ναό, γι᾽ αυτό έχει καθιερωθεί, στην καθημερινή μας ομιλία, να λέμε «εκκλησία» και να εννοούμε το ναό.
Η φράση «πάω στην εκκλησία» σημαίνει «πάω στη συνάντηση», πάω να συναντήσω τους άλλους, που είναι μαζεμένοι στο ναό, για να λατρέψουμε το Θεό όλοι μαζί. Εκκλησία δεν είναι ο ναός (το κτήριο), αλλά οι άνθρωποι που είναι μέσα σ᾽ αυτόν. Ένας άδειος ναός δεν είναι εκκλησία. Πολλοί χριστιανοί μαζεμένοι οπουδήποτε, στο όνομα του Χριστού, π.χ. σ᾽ ένα δρόμο ή σ᾽ ένα χωράφι, είναι εκκλησία και αγιάζουν το δρόμο ή το χωράφι.
Ίσως λοιπόν τώρα καταλαβαίνουμε γιατί οι άγιοι διδάσκαλοι της χριστιανικής ζωής, παλαιοί και σύγχρονοι (και σήμερα υπάρχουν άγιοι), μας συμβουλεύουν να πηγαίνουμε στην εκκλησία. Εννοούν να πηγαίνουμε στη λειτουργία και τις άλλες ιερές τελετές, όπου είναι συγκεντρωμένοι οι αδελφοί μας οι χριστιανοί, μαζί με τους αγγέλους, τους αγίους και το Θεό.
Τι κάνουμε στην Εκκλησία;
Στην εκκλησία (τη συνάντηση όλων μέσα στο ναό) πάμε βέβαια και για να προσευχηθούμε, αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Προσευχή μπορούμε (και είναι σωστό) να κάνουμε και στο σπίτι μας και στη δουλειά μας και στο ταξίδι μας και στο νοσοκομείο, ακόμη και στη φυλακή. Στην εκκλησία όμως συμβαίνουν κάποια γεγονότα, που δεν υπάρχει περίπτωση να συμβούν αλλού. Ας τα δούμε:
1. Στην εκκλησία γίνεται η θεία λειτουργία και όλα τα μυστήρια και οι ιερές τελετές του χριστιανισμού. Εκεί θα πάμε για να μεταλάβουμε το Σώμα και το Αίμα του Χριστού, αλλά και για να συμμετάσχουμε με την παρουσία μας και την προσευχή μας, όλοι μαζί, στις μεγάλες γιορτές του Χριστού, της Παναγίας και των αγίων μας – καθώς και στις χαρές και τις λύπες των συνανθρώπων μας: στο γάμο τους, τη βάπτιση του παιδιού τους, την κηδεία ή το μνημόσυνο για την αιώνια ανάπαυση της ψυχής. Εκεί θα τελέσουμε κι εμείς τις αληθινές μεγάλες χαρές και λύπες της ζωής μας.
2. Στην εκκλησία πηγαίνουμε για να συναντήσουμε τους αδελφούς μας (όλους τους ανθρώπους) και να περάσουμε μαζί τους την ώρα της λειτουργίας. Θα συναντήσουμε όχι μόνο τους «καλούς», αλλά και τους «κακούς» (μόνο ο Θεός ξέρει ποιος είναι στ᾽ αλήθεια καλός και κακός και γιατί έγινε έτσι), εκείνους που αντιπαθούμε ή μας αντιπαθούν, εκείνους που μας αδίκησαν και μας εξαπάτησαν ή μας πρόσβαλαν, αλλά κι εκείνους που πιθανόν αδικήσαμε και εξαπατήσαμε ή προσβάλαμε εμείς (ναι, αδελφέ μου, δεν είσαι αναμάρτητος, κάποιον έχεις στενοχωρήσει κι εσύ, έστω και χωρίς να το θέλεις ή χωρίς να το ξέρεις). Έτσι θα μάθουμε να συνυπάρχουμε με όλους αυτούς, να τους βλέπουμε δίπλα μας, να προσευχόμαστε γι᾽ αυτούς και να τους συγχωρούμε. «Συγχωρώ» (από το σύν + χωρώ) σημαίνει «χωράω μαζί με τον άλλο στο ίδιο μέρος». Αυτό το μέρος είναι η καρδιά μας (εκεί «βάζουμε» όποιον συγχωρούμε) και είναι απαραίτητο να συγχωρέσουμε εδώ, αν φυσικά ενδιαφερόμαστε να συγχωρεθούμε κι εμείς στον παράδεισο (αν νομίζουμε ότι «δέν υπάρχει παράδεισος» κι ότι ο Χριστός είπε ψέματα γι᾽ αυτόν ή έδωσε μόνο «παρηγοριά στους αδύναμους», τότε ας χαιρόμαστε μόνοι μας για τη «δικαιοσύνη» μας κι ας μισούμε ή ας περιφρονούμε τους «άλλους», τους «αμαρτωλούς» – έτσι θα καταλάβουμε σίγουρα, κλειδαμπαρώνοντας την καρδιά μας και μένοντας μόνοι, τι είναι στην πραγματικότητα η κόλαση).
Κάποιοι από μάς λένε: «Δεν πάω στην εκκλησία, γιατί εκεί θα δω ψεύτες, υποκριτές, απατεώνες και συμφεροντολόγους. Τι να κάνω, να πάω, για να σκανδαλιστώ; Πάω λοιπόν την Κυριακή το πρωί στο κυνήγι ή στο ψάρεμα ή ακόμη και στη δουλειά μου, αλλά, επειδή είμαι και πιστός, μπαίνω σε κανένα ξωκκλήσι και κάνω το σταυρό μου και προσκυνώ τις εικόνες των αγίων».
Δηλαδή, αδελφέ μου, μόνο με αγίους μπορείς να κάνεις παρέα; Δεν είμαστε κατάλληλοι για σένα εμείς οι αμαρτωλοί; Κρίμα, γιατί έτσι αποκόπτεις τον εαυτό σου από τη συντροφιά μας… Μα ακριβώς γι᾽ αυτό είσαι καλεσμένος να έρθεις στο ναό Κυριακή πρωί, όταν γίνεται λειτουργία, για να δεις όλους εκείνους που δεν θέλεις να βλέπεις και, μέσα στην ιερότητα της θείας λειτουργίας, να μάθεις να τους συγχωρείς. Και, αν βλέπεις «παρατράγουδα» ανάμεσά μας, κουτσομπολιά, υποκρισία, επίδειξη, προσευχήσου, σε παρακαλώ, στο Θεό εσύ και για μας, για να μας συγχωρέσει και να μας καθοδηγήσει. Άναψε ένα κεράκι και για μάς. Σ᾽ ευχαριστούμε. και φυσικά, σε συγχωρούμε.
3. Ερχόμενος στην εκκλησία, ενώνεσαι με όλους τους χριστιανούς όλης της γης και του ουρανού. Πόσες λειτουργίες γίνονται σε όλο τον κόσμο κάθε Κυριακή πρωί; Απάντηση: μία λειτουργία, παγκόσμια, η οποία όμως γίνεται συγχρόνως σε πολλούς τόπους. Μία είναι η θεία Μετάληψη, ένας ο Θεός, ένα το σώμα των χριστιανών, που συγκεντρώνεται την ίδια ώρα σε όλο τον πλανήτη, προστίθενται σ᾽ αυτούς οι άγγελοι, οι άγιοι και όλες οι ψυχές, και «εκτοξεύουν» αυτή τη σπουδαία παγκόσμια προσευχή προς το Θεό.
Ο ορθόδοξος γιατρός Τζεν Μινγκ, διαπρεπής γυναικολόγος από την Ταϊβάν
Δεν καταλαβαίνεις τα λόγια της λειτουργίας, επειδή «είναι στ᾽ αρχαία»; (Καταλαβαίνεις όμως τουλάχιστον το «Κύριε, ελέησον»). Μπορείς να πάρεις μια μετάφραση και να τη διαβάσεις. Όμως σίγουρα μπορείς ν᾽ ανοίξεις την καρδιά σου και να μπείς μέσα σ᾽ αυτή τη μεγάλη συντροφιά, με τους καλούς και τους κακούς (και όλοι μας είμαστε και καλοί και κακοί), ώστε όλοι μαζί ν᾽ ανεβούμε προς το Θεό. Εμείς θα σκαρφαλώσουμε λίγο κι Αυτός θα μας ανεβάσει πολύ. Η σωτηρία, ο παράδεισος, ο χριστιανισμός γενικά, δεν είναι υπόθεση ατομική, αλλά ομαδική. Γι᾽ αυτό δεν είναι απλή «θρησκεία», αλλά «εκκλησία», δηλαδή συνάντηση όλων των ανθρώπων. Αυτή η συνάντηση μας μεταμορφώνει και μας δίνει αυτό που λέμε «χαρά Θεού». Και αυτή η χαρά, που προεκτείνεται στην αιωνιότητα, είναι ο παράδεισος.
Με κομμένη κυριολεκτικά ανάσα παρακολούθησε το κοινό τη διάλεξη του γνωστού Δημοσιογράφου Νίκου Χειλαδάκη... που έγινε στο Δήμο Θέρμης και μεταδόθηκε από τον Τηλεοπτικό Σταθμό 4ε της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης, σχετικά με την Ορθοδοξία στη σημερινή Τουρκία. Ο Δημοσιογράφος, με πολυετή έρευνα, με απολύτως τεκμηριωμένα στοιχεία, πολλά εκ των οποίων δημοσιεύματα του ίδιου του Τουρκικού Τύπου, ακόμα και με βίντεο από εκπομπές της τουρκικής τηλεόρασης, αποκάλυψε μια άλλη, εντελώς άγνωστη και θαμμένη πλευρά της πραγματικότητας στη σημερινή Τουρκία, κατά την οποία δεκάδες, εκατοντάδες βαφτίζονται φανερά πλέον Χριστιανοί Ορθόδοξοι, χιλιάδες είναι εκείνοι που μεταβαίνουν στα Ορθόδοξα προσκυνήματα, Εκκλησιές και Αγιάσματα, ενώ επιφανείς Τούρκοι παρακολουθούν με δέος τη Θεία Λειτουργία!!!!
Με κομμένη κυριολεκτικά ανάσα παρακολούθησε το κοινό τη διάλεξη του γνωστού Δημοσιογράφου Νίκου Χειλαδάκη... που έγινε στο Δήμο Θέρμης και μεταδόθηκε από τον Τηλεοπτικό Σταθμό 4ε της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης, σχετικά με την Ορθοδοξία στη σημερινή Τουρκία. Ο Δημοσιογράφος, με πολυετή έρευνα, με απολύτως τεκμηριωμένα στοιχεία, πολλά εκ των οποίων δημοσιεύματα του ίδιου του Τουρκικού Τύπου, ακόμα και με βίντεο από εκπομπές της τουρκικής τηλεόρασης, αποκάλυψε μια άλλη, εντελώς άγνωστη και θαμμένη πλευρά της πραγματικότητας στη σημερινή Τουρκία, κατά την οποία δεκάδες, εκατοντάδες βαφτίζονται φανερά πλέον Χριστιανοί Ορθόδοξοι, χιλιάδες είναι εκείνοι που μεταβαίνουν στα Ορθόδοξα προσκυνήματα, Εκκλησιές και Αγιάσματα, ενώ επιφανείς Τούρκοι παρακολουθούν με δέος τη Θεία Λειτουργία!!!!
"Μόλις ο άνθρωπος πεθάνει, το σώμα του γίνεται λείψανο. Τότε αυξάνει και ο σεβασμός μας σ΄αυτό. Το λείψανο αποτελεί την ανάμνηση μιας ιερουργίας που μέσα του επιτελείτο - της σωτηρίας της ψυχής- και την υπόμνηση μιας άλλης που τώρα "αγνώστως" συνεχίζεται έξω από αυτό- της δόξης της ψυχής. Το σώμα δεν περιμένει την καταστροφή του, αλλά την "ετέρα μορφή του"(Μάρκ. ιστ΄12), την αναμόρφωσή του "εις το αρχαίον κάλλος". Αυτή είναι η αιτία που η Εκκλησία προσεγγίζει το σώμα με ιδιαίτερο σεβασμό και αισθήματα ιερά. Δεν καίμε τους ναούς, πολλώ δε μάλλον τους έμψυχους ναούς.
Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι το σώμα είναι κάτι που δεν εγγίζεται και στο οποίο αρνούμεθα κάθε παρέμβαση. Το σώμα είναι το υποκείμενο στη φθορά στοιχείο του ανθρώπου Η φυσική φθορά είναι η ισχυρότερη ίσως υπόμνηση της πτωτικής μας φύσεως. Κάθε βίαιη κίνηση που συνηγορεί στη συρρίκνωσή του, προσβάλλει και την ψυχή. Για τον λόγο αυτό, στο σώμα παρεμβαίνουμε μόνο θεραπευτικά, αναστέλλοντας την εξέλιξη της φθοράς, όταν και οδό μπορούμε. Η διαδικασία της πρέπει να είναι εντελώς φυσική και ποτέ εξαναγκασμένη. Την αναλαμβάνει μόνον ο Θεός μέσα από τις συνθήκες που ο ίδιος προνοεί ή η φύση μέσα από την ευθύνη που της έχει ανατεθεί. Αυτός είναι ένας άλλος λόγος που η Εκκλησία μας αρνείται την καύση των νεκρών. Αφήνει στη φύση να αναλάβει την ευθύνη της φθοράς του σώματος. Δεν το καίει, αλλά το αφήνει να σβήσει. Αυτό σημαίνει ότι από τη στιγμή που η φύση επιτρέπει να μείνει κάποιο υπόλειμμα, αυτό έχει το λόγο του. Όταν και η φύση αρνείται την ολοσχερή διάλυσή του ανθρωπίνου σώματος, τότε η νομοθετημένη καύση του δεν είναι πράξη επιλήψιμης βίας;
Οι νεκροί δεν είναι "πεθαμένοι" αλλά κεκοιμημένοι. Τοποθετούνται με σεβασμό στον τάφο, στραμμένοι προς ανατολάς με την προσδοκία της αναστάσεώς τους. Η Εκκλησία συνειδητά αρνείται τον όρο "νεκροταφεία" και επιμένει στον όρο "κοιμητήρια". Και το κάνει αυτό όχι για λόγους ψυχολογικού -για να μην αγριεύουμε- αλλά για λόγους καθαρά πνευματικούς: νεκρός δεν σημαίνει τελειωμένος (που έχει τελειώσει) αλλά τετελειωμένος (που έχει τελειωθεί). Τέλος δεν σημαίνει λήξη, αλλά τελείωση. Τα οστά των νεκρών αποτελούν ανάμνηση της παρελθούσης ζωής τους, ενθύμηση της παρούσης καταστάσεως τους, αλλά και υπόμνηση της μελλούσης προοπτικής μας. Αυτά με κανένα νόμο δεν καίγονται.
Η Εκκλησία δεν τιμά το σώμα και χωριστά την ψυχή, αλλά τον σύνδεσμο των δύο, τον άνθρωπο ως όλον. Στον κίνδυνο να ξεχαστεί ο άνθρωπος, επειδή δεν φαίνεται η ψυχή του, διατηρούμε το σώμα, που δεν μας την θυμίζει μόνο όταν λειτουργεί αλλά και όταν απλά υπάρχει. Η οριστική καταστροφή του σώματος, η καύση του, δεν είναι καύση νεκρού ανθρώπου -κάτι που καίγεται - αλλά προσπάθεια καύσης της ζωντανής ψυχής του, κάτι που δεν καταστρέφεται.
Η ψυχή ζει. Αυτό φαίνεται από το ότι τα λείψανα έχουν ζωή όχι βιολογική βέβαια αλλά κάποιας μορφής πνευματική, που όμως διαπιστώνεται. Όταν έχουμε άτομα που η βίωσή τους της πνευματικής πραγματικότητος ήταν τόσο έντονη ώστε και από τότε που ζούσαν εν χρόνω την παχύτητα αυτού του κόσμου, αυτά να λειτουργούν στις συχνότητες του άλλου, τότε ο θάνατός τους είναι κοίμηση που αποτυπώνεται στα λείψανά τους. Είναι πολύτιμη εμπειρία της Εκκλησίας, διαρκώς επαληθευόμενη, ότι πλείστα όσα εξ αυτών εμφανίζουν ιδιάζουσα χάρι. Είναι γνωστό ότι συχνά τα λείψανα των αγιορειτών μοναχών αλλά και των άλλων εξαγιασμένων ανθρώπων που η ζωή τους τίμησε το σώμα και η ψυχή τους φανέρωσε μεγαλύτερη ευρωστία και ζωτικότητα από αυτό, διατηρούν μια εντυπωσιακή ευκαμψία για ώρες μετά θάνατον. Δεν κοκαλώνουν!
Αλλά και η αποδεδειγμένη ευωδία, το κέρινο χρώμα τους, η θαυματουργική χάρι τους ή η φυσική αφθαρσία ολόσωμων αγίων, στοιχεία ασυνήθη και φυσικώς ανεξήγητα, είναι αναμενόμενα φαινόμενα της πνευματικής πραγματικότητος. Αυτά τα λείψανα, για την ορθόδοξη εκκλησιαστική παράδοση και συνείδηση, αποτελούν περιουσία πολυτιμότερη και από τη διδασκαλία της θησαυρούς αναγκαιότερους και από τα σκεύη της. Στα λείψανα των μαρτύρων της εδράζονται οι άγιες τράπεζες της. Αν αυτά κάψει θα έχει ήδη θυσιάσει τα ιερά θυσιαστήριά της θα έχει καταστρέψει τα ζωτικά σπλάχνα της.
Αν μας ρωτούσαν πως θα προτιμούσαμε να φύγει απ΄ αυτόν τον κόσμο κάποιος δικός μας: από εγκεφαλική αποπληξία, από καρδιακή ανακοπή, με παραμορφωτικά εγκαύματα, ή να αποτεφρωθεί από ανάφλεξη και πυρκαγιά, έχω την εντύπωση πως ο τραγικότερος τρόπος θα ομολογούσαμε πως είναι ο τελευταίος.
Ο Χριστός στον Άδη, ανάμεσα στους νεκρούς, αφού πέθανε στο σταυρό και πριν την ανάστασή Του. Από εκεί τους πήρε και τους ανέβασε στον (πνευματικό) ουρανό, όπου περιμένουν την ανάστασή τους στη δευτέρα παρουσία. Από το άρθρο Τα πνεύματα των νεκρών και εμείς.
Είναι φυσικό στον άνθρωπο, όταν αποχαιρετά τον άνθρωπό του, να θέλει να αντικρύσει για τελευταία φορά την οικεία σ΄αυτόν όψη και όχι το αποτρόπαιο κατάντημά του σε απάνθρωπη, ανοίκεια και απρόσωπη στάχτη. Η λεπτή αγάπη των στιγμών εκείνων εκφράζεται ως ανάγκη να αγκαλιάσει κανείς, να φιλήσει, να χορτάσει το βλέμμα του, να εκδηλωθεί τρυφερά πάνω στο άψυχο σώμα. Αν μας πληγώνει η βία της φύσεως, πώς εμείς επιλέγουμε τη βία του αυτεξουσίου μας; Όταν κάτι είναι πολύτιμο και το χάνουμε, προσπαθούμε να κρατήσουμε όσο περισσότερο απ΄αυτό μπορούμε. Ποτέ δεν νομοθετούμε τη βίαιη μείωση του τελευταίου ανεκτίμητου υπολείμματός του.
Η απόφαση ότι δεν έχουμε χώρο στα κοιμητήριά μας ισοδυναμεί με προσβολή. Αν δεν έχουμε, να δημιουργήσουμε χώρο. Η αγάπη δημιουργεί και χώρο και προϋποθέσεις. Η χρηστική ανάγκη ποτέ δεν είναι ουσιαστική και πάντα πιστοποιεί τη στενότητα του καρδιακού χώρου. Η ανάγκη του σεβασμού είναι πολύ μεγαλύτερη γι΄αυτόν που τον εκχωρεί παρά γι΄αυτόν που αποδέχεται.
Έτσι που βαδίζει η κοινωνία μας δεν θα έχει μόνον έλλειψη χώρου, αλλά και ανθρώπους δεν θα βρίσκει για να θάψουν, ίσως και να κάψουν, τους νεκρούς της. Στο απέραντο γηροκομείο του "πολιτισμένου" κόσμου μας, όπου οι νέοι τείνουν να γίνουν πολύ λιγότεροι από τους ηλικιωμένους και οι γεννήσεις πολύ πιο σπάνιες από τους θανάτους, θα υπάρχουν νεκροί και όχι νεκροθάφτες. Αντί να ενδιαφέρεται η κοινωνία μας για την αρχή της ζωής, π.χ. το δημογραφικό πρόβλημα, υπεραπασχολείται με το τέλος, την καύση. Η ίδια νοοτροπία που αποφεύγει, τη γέννηση, δηλαδή τη ζωή, αυτή που απορρίπτει και τους γέρους, αυτή που προτείνει την ευθανασία, αυτή που η ίδια δεν αντέχει και τους νεκρούς αρνείται τη δημιουργία και επιλέγει την καύση. Αυτή υπογράφει το οριστικό τέλος του τέλους το τέλος του σκοπού το τέλος του ανθρώπου.
Η κοινωνία με την καύση των νεκρών προσυπογράφει το δικό της τέλος. τον μηδενισμό της. Μια κοινωνία που δεν αντέχει τον άνθρωπο ούτε στην ασθένειά του, ούτε στην αδυναμία του, ούτε στον θάνατό του, μια κοινωνία που καίει τους νεκρούς της, μια κοινωνία που καταστρέφει και την ανάμνηση της ζωής και την ενθύμηση των μελών της -αυτό είναι τα λείψανα- μια κοινωνία που κάνει την αρχή του ανθρώπου τεχνητή και μηχανική και το τέλος του οριστικό και αμετάκλητο, μια κοινωνία που αρνείται την πνοή του αιώνιου και εγκλωβίζεται στην ασφυξία του εφήμερου, τι σχέση μπορεί να έχει αυτή η κοινωνία με τη ζωή; Ακόμη και οι άθεοι υπογράμμιζαν την ανάμνηση των επίγειων θεών τους με ταριχεύσεις των σωμάτων τους (περίπτωση Λένιν) ή όπου αυτό δεν ήταν δυνατόν με κατασκευές αγαλμάτων και ψεύτικων ομοιωμάτων.
Κατόπιν τούτων, δεν είναι ότι δεν της επιτρέπεται, αλλά η Εκκλησία αδυνατεί και αρνείται να δεχθεί μια απλά χρηστική και καθόλου πειστική λύση ελάσσονος πρακτικής βαρύτητος και να θυσιάσει το βίωμα του σεβασμού της στη θεϊκότητα του προσώπου του κάθε ανθρώπου, πολλώ μάλλον του ανθρώπου που αυτή βάφτισε στη κολυμβήθρα της τιμώντας ταυτόχρονα και την ψυχή και το σώμα του. Το μείζον δεν μπορεί να υποταχθεί στο έλασσον. Είναι αδύνατον όποιος πιστεύει στην Εκκλησία και αποδέχεται την πρόταση ζωής της, όποιος ζει την πραγματικότητα της ψυχής, όποιος σέβεται τον άνθρωπο να μην τιμά και το σώμα. Το σώμα χρήζει μεγαλύτερης τιμής και σεβασμού από την κοινωνία μετά θάνατον απ' όση περιποίηση και προστασία δέχθηκε από τον ίδιο τον άνθρωπο κατά τη διάρκεια της ζωής του.
O Lord God, Great and Eternal King! Send, O Lord, Thy Archangel
Michael to help Thy servant (name), and to deliver me from all my enemies, visible and invisible.
O Archangel Michael, angel of the Lord and vanquisher of demons! Suppress all my combatants, make them meek as sheep, and disperse them like dust before the wind.
O great Michael, Archangel of the Lord, six-winged high prince, leader of the heavenly host, the Cherubim and the Seraphim! O kind Archangel Michael, be my helper in all offenses, sorrows and woes, in the desert, at the crossroads, be a safe haven on rivers and seas. Deliver me, O great Archangel Michael, from all the temptations of the demons, when they hear me, thy sinful servant (name), praying to thee, and calling upon thee, and entreating thy holy name: hasten to assist me and heed my prayer.
O great Archangel Michael! Vanquish all my opponents by the power of the Holy and Life-giving Heavenly Cross of the Lord, by the prayers of the Most-holy Theotokos and the holy apostles, the holy prophet of God Elias, Saint Nicholas the wonder worker, Saint Andrew the fool-for-Christ, the holy great martyrs Nikitas and Eustace, the venerable fathers and holy hierarchs, martyrs, and all the heavenly host. Amen.
Whosoever reads this ancient prayer – on that day will he be touched neither by the devil, nor by any evil man, nor will any temptation seduce his heart. If he should pass from this life – hell will not take in his soul.
"Pride goes before disaster,and a haughty spirit before a fall" (Proverbs 16:18).
Of all that exists on the four corners of the earth, what, O mortal man, can make us proud except stupidities and demonic illusions. Did we not enter into the world naked and wretched and are we not going to depart this world in the same manner? Everything that we have, did we not borrow it; and by our death, are we not going to return everything? Oh, how many times has this been said and overheard? The wise apostle says, "For we have brought nothing into the world, just as we shall not be able to take anything out of it" (I Timothy 6:7). And, when we offer sacrifice to God of ordinary bread and wine, we say, "Thine own of Thine own, we offer unto Thee" (Divine Liturgy of St. John Chrysostom). For nothing that we have in this world is ours: not even a crumb of bread nor a drop of wine; nothing that is not of God. In truth, pride is the daughter of stupidity, the daughter of a darkened mind, born of evil ties with the demons.
Pride is a broad window through which all of our merits and good works evaporate. Nothing makes us so empty before men and so unworthy before God as does pride. When the Lord is not proud, why should we be proud? Who has more reason to be proud than the Lord, Who created the world and Who sustains it by His power? And behold, He humbles himself as a servant, a servant to the whole world: a servant even to the death, to the death on the Cross!
O humble Lord, burn up within our hearts the devil's sowing of pride with the fire of Your Holy Spirit, and plant within it the noble sowing of humility and meekness.
Taken from "The Prologue"
-Elder,how can I acquire devoutness?
-The Fathers say that to acquire devoutness one must associate with devout people and observe how they behave.When Saint Paisios the Great was asked,"How can I acquire the fear of God?"he answered,"you must associate with people who love God and have fear of God in their heart,so that you, too,may acquire such divine fear."This, of course,does not mean that you should do outwardly whatever you see others doing without feeling it within you,for this would not be true devoutness,it would be false.Anything false is abhorrent.Devoutness is the Grace of God in man.Whatever the devout person does,he does because he feels it in his heart.Of course,there is natural devoutness within us,but,if we don't cultivate it,the devil will use our forgetfulness to make us insensitive and not devout.But the behaviour of the devout awakens devoutness in us again.
-Elder,why do the Fathers speak only of devoutness when they advise us to acquire it by associating with those who are devout?Why do they not say the same about other virtues also?
-Because devoutness is a transmittable virtue.The movements and behaviour of a devout person are transmitted like perfume,provided the recipient possesses good will and humility.And let me tell you,if one is not devout,one has nothing.A devout person can clearly recognize all things sacred as they truly are,even though he may not be educated.For example,he will not err in anything that has to do with divine meanings.It is much like small children who do not have any negative thoughts about their father and mother,because they love and respect them,and are able to see clearly and properly what their parents are doing.How much more so in this case,where we have to do with God.Who is incomparable and perfect in all things!One who is not devout falls into errors and falsehoods regarding the doctrine of the faith.I can see what errors are made when those who are not devout write interpretations and commentaries on the sacred texts of Holy Scripture.
All spiritual things require devoutness and heart.When everything begins with devoutness,everything is sanctified.Specifically,in order to write a Service for a Saint,one must love the Saint,and have reverence and devoutness for that Saint,so that everything one writes will be heartfelt and exude authentic devoutness.When one reaches a state of divine eros,divine madness,the verses flow naturally from within.
-What else can help us acquire devoutness?
-Study with the mind everything that is sacred and truly digest these readings,but also make use of any opportunities afforded;this will gradually awaken devoutness in us.For instance,if I have the chance to pass by a Church to pray and I don't take it,I am deprived of Grace.But if I want to go and something prevents me then I am not deprived of Grace,because God sees my good intention.Much help in acquiring devoutness is also found in becoming familiar with the Saints of our region,our country,so that we can love them and feel a link with them.God rejoices when we love the Saints and show devotion to them.And if we show devotion to the Saints,our devotion to God will of course be greater!
-Elder,what can help us to move about in Church with devout reverence?
-When you set out to go to the Church,you should say to yourself,"Where am i going?I am now entering the House of God.What do i do?I revere the holy Icons and I worship God Himself."From your monastic cell or from your assigned obedience,you go to the Church.From the Church you go to Heaven and beyond Heaven to God himself.
-How is this done?
-The Church is the "House"of God.And our own true home is in Paradise.Here the nuns are chanting.There the Angels,the Saints...If we politely knock at the door,wipe our feet,and sit reservedly upon entering a worldly home,how are we then to behave when we enter the House of God where Christ is being sacrificed?With one drop of divine Blood He once redeemed us from sin,and now continues to heal us with kilos of His Blood and to nurture us with His all-Holy Body.Therefore,when we recall all these awe-inspiring divine events,it helps us to move about in the Church devoutly.But I see in the Divine Liturgy,even when the priest says,Let us lift up our hearts,and we respond,We have lifted them up to the Lord,few are those who truly raise their mind to the Lord Jesus Christ!Perhaps it is better for us to pray with our mind,"May our hearts be raised to the Lord,"Because both our mind and our heart have a tendency to be drawn downward.Otherwise,we are lying when we say,"We have raised them to the Lord,"when in fact our mind is not there at all.Of course,if our heart is indeed turned toward Heaven,then everything will surely go toward Heaven.
-How does it help to chant with contrition?
-Keep yor mind focused on the divine meanings of the hymns and approach them devoutly;don't grasp the divine meanings as literature,but with your heart.Devoutness is one thing,and art-the art of chanting-another.Art without devoutness is-paint.When the chanter chants devoutly,the chanting overflows from his heart,and he chants with contrition.When one is in a wholesome spiritual state,everything will be all right.This is why one must be well-ordered inside to be able to chant with his heart,with devoutness,in order to actually chant with contrition.If someone has negative,inappropriate thoughts,what kind of chanting can he possibly offer?He cannot possibly chant with the heart.Why does the Sacred Scripture say,Is any among you cheerful?Let him chant praise.When Saint John Koukouzelis once chanted,while pasturing the goats,the goats got up and stood upright.This is how people realized that he was indeed Koukouzelis,the chanter of the imperial court.Whatever you do,do it with your heart,and do it for Christ.Put devoutness even into your embroidery,for it will be used with sacred vessels,and even those you make for the (katzion).When someone is devout,his spiritual beauty is apparent in everything he does;it shows in his reading and in his chanting,even in his mistakes.
-In his mistakes?
-Yes,you can see that even the mistakes a devout person happens to make will profess devoutness,a certain kind of modesty.
(Katzion)-A large censer used to cense the Church,at certain points in the liturgical services
Taken from the Book ELDER PAISIOS OF MOUNT ATHOS,Spiritual Counsels Vol 2"Spiritual Awakening"
Τα παιδιά μας έγιναν ανίκανα για την πίστη εξ αιτίας των γονέων - Πώς ή γιατί συμβαίνουν όλα αυτά;
[...]Επειδή οι γυναίκες της εποχής μας έχασαν την υψηλή αυτή συνείδηση, άρχισαν να γεννούν προπαντός κατά σάρκα. Τα παιδιά μας έγιναν ανίκανα για την πίστη. Συχνά αδυνατούν να πιστέψουν ότι είναι εικόνα του Αιωνίου Θεού. Η μεγαλύτερη αμαρτία στις ημέρες μας έγκειται στο ότι οι άνθρωποι βυθίστηκαν στην απόγνωση και δεν πιστεύουν πια στην Ανάσταση. Ο θάνατος του ανθρώπου εκλαμβάνεται από αυτούς ως τελειωτικός θάνατος, ως εκμηδένιση, ενώ πρέπει να θεωρείται ως στιγμή αλλαγής της μορφής της υπάρξεώς μας ως ημέρα γεννήσεώς μας στην ανώτερη ζωή, σε ολόκληρο πλέον το πλήρωμα της ζωής που ανήκει στο Θεό.
Αλήθεια, το Ευαγγέλιο λέει: «Ο πιστεύων εις τον Υιόν έχει ζωήν αιώνιον ο δε απειθών τω Υιώ ουκ όψεται ζωήν» (Ιωάν. 3,36). «Αμήν, αμήν λέγω υμίν ότι… ο πιστεύων τω πέμψαντί με έχει ζωήν αιώνιον, και εις κρίσιν ουκ έρχεται, αλλά μεταβέβηκεν εκ του θανάτου εις την ζωήν» (Ιωάν. 5,24). «Αμήν, αμήν λέγω υμίν, εάν τις τον λόγον τον εμόν τηρήση, θάνατον ου μη θεωρήση εις τον αιώνα» (Ιωάν. 8,51). Παρόμοιες λοιπόν εκφράσεις μπορούμε να αναφέρουμε πολλές.
Συχνά ακούω από τους ανθρώπους: Πώς ή γιατί συμβαίνουν όλα αυτά;
Γιατί η πλειονότητα των ανθρώπων έχασε την ικανότητα να πιστεύει; Δεν είναι άραγε η νέα απιστία συνέπεια της ευρύτερης μορφώσεως, όταν αυτό που λέει η Γραφή γίνεται μύθος, απραγματοποίητο όνειρο;
Η πίστη, η ικανότητα για την πίστη, δεν εξαρτάται πρωτίστως από τον βαθμό μορφώσεως του ανθρώπου. Πράγματι παρατηρούμε ότι στην εποχή μας, κατά την οποία διαδίδεται η μόρφωση, η πίστη ελαττώνεται, ενώ θα έπρεπε ουσιαστικά να συμβαίνει το αντίθετο όσο δηλαδή πλατύτερες γίνονται οι γνώσεις του ανθρώπου, τόσο περισσότερες αφορμές έχει για να αναγνωρίζει τη μεγάλη σοφία της δημιουργίας του κόσμου. Σε τί λοιπόν συνίσταται η ρίζα της απιστίας;
Πριν απ’ όλα οφείλουμε να πούμε ότι το θέμα αυτό είναι πρωτίστως έργο των γονέων, των πατέρων και των μητέρων. Αν οι γονείς φέρονται προς την πράξη της γεννήσεως του νέου άνθρωπου με σοβαρότητα, με τη συνείδηση ότι το γεννώμενο βρέφος μπορεί να είναι αληθινά «υιός άνθρωπου» κατ’ εικόνα του Υιού του Ανθρώπου, δηλαδή του Χριστού, τότε προετοιμάζονται για την πράξη αυτή όχι όπως συνήθως γίνεται αυτό. Να ένα υπέροχο παράδειγμα ο Ζαχαρίας και η Ελισάβετ προσεύχονταν για πολύ καιρό να τους χαρισθεί τέκνο… Και τί συνέβη λοιπόν; «Ώφθη δε αιτώ (τω Ζαχαρία) άγγελος Κυρίου εστώς εκ δεξιών του θυσιαστηρίου του θυμιάματος. Και εταράχθη Ζαχαρίας ιδών, και φόβος επέπεσεν επ’ αυτόν. Είπε δε προς αυτόν ο άγγελος μη φοβού, Ζαχαρία διότι εισηκούσθη η δέησίς σου, και η γυνή σου Ελισάβετ γεννήσει υιόν σοι, και καλέσεις το όνομα αυτού Ιωάννην και έσται χαρά σοι και αγγαλίασις, και πολλοί επί τη γεννήσει αυτού χαρήσονται. Έσται γαρ μέγας ενώπιον του Κυρίου… και Πνεύματος Αγίου πλησθήσεται έτι εκ κοιλίας μητρός αυτού, και πολλούς των υιών Ισραήλ επιστρέψει έπι Κύριον τον Θεόν αυτών» (Λουκ. 1,11-16).
Βλέπουμε μάλιστα στη συνέχεια ότι ο Ιωάννης, ευρισκόμενος ακόμη στην κοιλιά της μητέρας του, αναγνώρισε την επίσκεψη της μητέρας του Χριστού, σκίρτησε από χαρά και η χαρά του μεταδόθηκε στη μητέρα του. Τότε εκείνη γέμισε με προφητικό πνεύμα. Άλλο παράδειγμα είναι η προφήτιδα Άννα.
Έτσι και τώρα αν οι πατέρες και οι μητέρες θα γεννούν παιδιά συναισθανόμενοι την άκρα σπουδαιότητα του έργου αυτού, τότε τα παιδιά τους θα γεμίζουν από Πνεύμα Άγιο, ήδη από την κοιλιά της μητέρας και η πίστη στον Θεό, τον Δημιουργό των απάντων, ως προς τον Πατέρα τους, θα γίνει γι’ αυτά φυσική, και καμία επιστήμη δεν θα μπορέσει να κλονίσει την πίστη αυτή, γιατί «το γεννώμενον εκ Πνεύματος πνεύμα εστίν». Η ύπαρξη λοιπόν του Θεού και η εγγύτητά του σε μας είναι για μια τέτοια ψυχή οφθαλμοφανές γεγονός. Και η απιστία των πολυμαθών ή των αμαθών στα μάτια των τέκνων αυτών του Θεού θα είναι απλώς απόδειξη ότι οι άνθρωποι εκείνοι δεν γεννήθηκαν ακόμη Άνωθεν, και ακριβώς εξαιτίας του γεγονότος αυτού δεν πιστεύουν στον Θεό, διότι είναι εξολοκλήρου σάρκα, γεννημένοι από σάρκα.
Εκείνο όμως που αποτελεί πραγματικό πρόβλημα για την Εκκλησία, τον προορισμό της, είναι το πώς να πείσει τους ανθρώπους ότι είναι αληθινά τέκνα και θυγατέρες του αιωνίου Πατρός πώς να δείξει στον κόσμο τη δυνατότητα μιας άλλης ζωής, όμοιας προς τη ζωή του ιδίου του Χριστού, ή τη ζωή των προφητών και των αγίων.
Η Εκκλησία οφείλει να φέρει στον κόσμο όχι μόνο την πίστη στην ανάσταση, αλλά και τη βεβαιότητα γι’ αυτήν. Τότε περιττεύει η απαίτηση για οποιεσδήποτε άλλες ηθικιστικές διδασκαλίες.
Αποσπάσματα από το βιβλίο του (†)Αρχιμ. Σωφρονίου, «Το Μυστήριο της χριστιανικής ζωής», Ι.Μ. Τιμίου Προδρόμου, Έσσεξ 2010 pemptousia.gr
Πηγή: http://hellas-orthodoxy.blogspot.co.uk/2013/09/blog-post_7334.html?utm_source=feedburner&utm_medium=feed&utm_campaign=Feed:+blogspot/hellas-orthodoxy+%28Hellas-Orthodoxy%29
Most of us parents are very proud of our children. We are continually reinforcing their accomplishments with praise and telling them how wonderful they are. But is this heathy for them? This is a question that surely will draw much discussion and differing viewpoints.
Here is what Elder Paisios has to say,
Many parents, thinking they dearly love their children, end up destroying them without realizing it. For example, a mother, who excessively loves her daughter, tells her while holding her in her arms: "I have the best chid in the world." Therefore, from a very young age (when a child is unable to realize it and react against it) the child acquires a haughty mind-set and believes she is a nice person. As a result, she is unable to sense the lack of God's presence and his benevolent power in her life and of course, cannot learn to ask for Him. Consequently, she develops a self-confidence as stiff as marble, which often never goes away, since, as the time goes by, it becomes very difficult to get rid of it.The challenge of a parent is to help their child develop a healthy self-esteem which includes humility, while teaching them that all comes from God. Truly, we are all God's children and everything we have and can do comes from Him. It is important to remember to thank Him for the gifts He gives us and out ability to develop and apply them. Pride develops when we think our accomplishments are all our doing or that we are inherently better than others.
How about the extreme emphasis on sports and it competitiveness? A recent survey showed that those who participate in the major sports of baseball, basketball or football are more likely to cheat in school. These activities which emphasize personal accomplishment independent of God can lead our children away from God making it more difficult for them in later life to repent and come closer to God.
We as parents have an awesome responsibly. First we have to develop humility ourselves.
Elder Paisios says,
Parents must look after their spiritual life, because apart from themselves, they are also responsible for their children. Of course, they have the excuse of having inherited their negative traits fromt ehir own parents; they have no excuse, however, for not trying to get rid of them, once they become aware of their existence.Work continually on your own relationship with God and you will continually become a better parent.
Ο γέροντας 'Ιάκωβος Τσαλίκης (1991) εξομολόγησε κάποτε μία γερόντισσα και της έβαλε κανόνα νά μην κοινωνήσει για τρία χρόνια.
Γιατί δεν κοινωνάς; τη ρώτησε μία μέρα ο ιερέας της ενορίας της. Μου έβαλε κανόνα ο π. 'Ιάκωβος, απάντησε
Εκείνη, και του είπε την αιτία. Όχι γιαγιά, μη στενοχωριέσαι. Αυτός είναι αγράμματος καλόγερος.
Εγώ είμαι μορφωμένος και σου λύνω τον κανόνα. Νά έρθεις την Κυριακή νά σε κοινωνήσω.
Καθώς όμως πλησίασε ή γιαγιά νά μεταλάβει, ένιωσε στο στόμα της την άγία λαβίδα άδεια και κρύα, δεν κατάλαβε τη γεύση της-θείας Κοινωνίας.
Το θαυμαστό γεγονός επαναλήφθηκε άλλες δύο Κυριακές, όπότε ή γυναίκα ανησύχησε και ξαναπήγε στο γέροντα 'Ιάκωβο.
Παιδί μου, της είπε εκείνος, ο κανόνας δεν λύνεται. Πρέπει νά κάνεις τον κανόνα πού σου έβαλα.
Το 1987, ο π. Ιάκωβος εξομολόγησε μία κοπέλα, αλλά της απαγόρευσε νά κοινωνήσει.
Εκείνη τότε επισκέφθηκε κάποιον επίσκοπο, πού της επέτρεψε τη θεία μετάληψη.
Όταν όμως πλησίασε νά κοινωνήσει, ή άγία λαβίδα μπήκε άδεια στο στόμα της.
Αυτό ο παράδοξο και θαυμαστό επαναλήφθηκε κι άλλη φορά, όπότε ή κοπέλα τρόμαξε, μετανόησε και πήγαινα εξομολογηθεί πάλι στον π. 'Ιάκωβο.
Όταν κοινωνώ τούς ανθρώπους, διηγιόταν χαρακτηριστικά άλλοτε ο μακαριστός γέροντας Ιάκωβος, ποτέ δεν κοιτάζω τα πρόσωπά τους.
Μερικές φορές όμως μου λέει ο λογισμός νά τα κοιτάξω.
Τότε βλέπω μερικά πρόσωπα νά έχουν μορφή σκύλου, πιθήκου ή άλλων ζώων.
Είναι φοβερή ή μορφή τους. Βλέπω όμως και μερικά ήρεμα και ιλαρά πού μετά τη θεία μετάληψη λάμπουν σαν τον ήλιο.
Μία φορά του είπε κάποιος συλλειτουργός του:Μ' έκαψε ή θεία Κοινωνία!...
Εγώ, απάντησε ο γέροντας, δεν αισθάνθηκα νά με καίει.
Αντίθετα, ζούσε τόσο έντονα τη μέθεξη του δεσποτικού Σώματος, ώστε ανακαινιζόταν ψυχικά και σωματικά.
Σήμερα πού κοινώνησες, είπε σ' ένα πνευματικό του παιδί, βλέπεις πώς αισθάνεσαι; Εγώ αισθάνομαι έτσι πάντοτε. Ό Χριστός βρίσκεται μέσα μου πάντα.
http://www.agioritikovima.gr/diafora/theologikos-log/diafora/29499-o-kanonas-tou-p
ΘΑΥΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΛΥΨΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ - Έκδοση Ιεράς Μονής Παρακλήτου Αττικής
Ένα μικρό αγόρι ρώτησε τη μαμά του: “Γιατί κλαις μαμά;”
-”Γιατί είμαι γυναίκα” του είπε.
-”Δεν καταλαβαίνω” είπε το μικρό.
Η μαμά του απλά το αγκάλιασε και είπε “και ούτε ποτέ θα καταλάβεις….”
Αργότερα το μικρό αγόρι ρώτησε τον μπαμπά του: “Γιατί η μαμά κλαίει χωρίς λόγο;”
-”Όλες οι γυναίκες κλαίνε χωρίς λόγο!” ήταν το μόνο που μπορούσε να πει ο μπαμπάς του.
Το αγοράκι μεγάλωσε και έγινε άντρας, έχοντας ακόμα την απορία για ποιό λόγο κλαίνε οι γυναίκες.
Κάποια στιγμή είχε μια συζήτηση με τον Θεό.
Τότε Τον ρώτησε:
“Θεέ μου, γιατί οι γυναίκες κλαίνε τόσο εύκολα;”
Και τότε ο Θεός του είπε:
- “Όταν δημιούργησα την γυναίκα έπρεπε να είναι ξεχωριστή. Έφτιαξα τους ώμους της δυνατούς αρκετά ώστε να σηκώνουν τα βάρη του κόσμου και απαλά για να προσφέρουν ανακούφιση.
Της έδωσα εσωτερική δύναμη για να μπορεί να υπομένει τις γεννήσεις και την απόρριψη που καμιά φορά προέρχεται από τα παιδιά της. Της έδωσα σκληράδα που της επιτρέπει να συνεχίζει όταν οι υπόλοιποι τα έχουν παρατήσει, και να φροντίζει την οικογένεια της μέσω αρρώστιας και κούρασης χωρίς να παραπονιέται.
Της έδωσα ευαισθησία ώστε να αγαπάει τα παιδιά της κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες, ακόμα και όταν αυτά την πληγώνουν. Της έδωσα δύναμη ώστε να αντέχει τον άντρα της με τα ελαττώματα του και την έπλασα από το πλευρό του για να προστατεύσω την καρδιά του.
Της έδωσα σοφία να γνωρίζει ότι ένας σύζυγος ποτέ δεν πληγώνει την γυναίκα του, απλά ελέγχει τις δυνάμεις της και την αποφασιστικότητα της να παραμείνει δίπλα του χωρίς αμφιβολίες.
Βλέπεις γιέ μου ’είπε ο Θεός‘, η ομορφιά της γυναίκας δεν είναι στα ρούχα που φοράει, στη μορφή που έχει ,ούτε στον τρόπο που φτιάχνει τα μαλλιά της…
Η ομορφιά της γυναίκας είναι στα μάτια της… γιατί τα μάτια είναι οι πύλες της καρδιάς… το μέρος που η αγάπη κατοικεί”.
Πηγή: istologio
Stand fast on spiritual watch, because you don’t know when the Lord will call you to Himself. In your earthly life be ready at any moment to give Him an account. Beware that the enemy does not catch you in his nets, that he not deceive you causing you to fall into temptation. Daily examine your conscience; try the purity of your thoughts, your intentions.
There was a king who had a wicked son. Having no hope that he would change for the better, the father condemned the son to death. He gave him a month to prepare.
The month went by, and the father summoned the son. To his surprise he saw that the young man was noticeably changed: his face was thin and drawn, and his whole body looked as if it had suffered.
“How is it that such a transformation has come over you, my son?” the father asked.
“My father and my lord,” replied the son, “how could I not change when each passing day brought me closer to death?”
“Good, my son,” remarked the king. “Since you have evidently come to your senses, I shall pardon you. However, you must maintain this vigilant disposition of soul for the rest of your life.”
“Father,” replied the son, “that’s impossible. How can I withstand the countless seductions and temptations?”
Then the king ordered that a vessel be brought, full of oil, and he told his son:
“Take this vessel and carry it along all the streets of the city. Following you will be two soldiers with sharp swords. If you spill so much as a single drop they will cut off your head.”
The son obeyed. With light, careful steps, he walked along all the streets, the soldiers accompanying him, and he did not spill a drop.
When he returned to the castle, the father asked,
“My son, what did you see as you were walking through the city?”
“I saw nothing.”
“What do you mean, ‘nothing’?” said the king.
“Today is a holiday; you must have seen the booths with all kinds of trinkets, many carriages, people animals…”
“I didn’t notice any of that,” said the son. “All my attention was focussed on the oil in the vessel. I was afraid to spill a drop and thereby lose my life.”
“Quite right, my son,” said the king. “Keep this lesson in mind for the rest of you life. Be as vigilant over your soul as you were today over the oil in the vessel. Turn your thoughts away from what will soon pass away, and keep them focused on what is eternal. You will be followed not by armed soldiers but by death to which we are brought closer by every day. Be very careful to guard your soul from all ruinous temptations.”
The son obeyed his father, and lived happily.
Watch, stand fast in the faith, quit you like men, be strong. (I Cor. 16:13).
The Apostle gives Christians this important counsel to bring their attention to the danger of this world, to summon them to frequent examination of their hearts, because without this one can easily bring to ruin the purity and ardor of one’s faith and unnoticeably cross over to the side of evil and faithlessness.
Just as a basic concern is to be careful of anything that might be harmful to our physical health, so our spiritual concern should watch out for anything that might harm our spiritual life and the work of faith and salvation. Therefore, carefully and attentively assess your inner impulses: are they from God or from the spirit of evil? Beware of temptations from this world and from worldly people; beware of hidden inner temptations which come from the spirit of indifference and carelessness in prayer, from the waning of Christian love.
If we turn our attention to our mind, we notice a torrent of successive thoughts and ideas. This torrent is uninterrupted; it is racing everywhere and at all times: at home, in church, at work, when we read, when we converse. It is usually called thinking, writes Bishop Theophan the Recluse, but in fact it is a disturbance of the mind, a scattering, a lack of concentration and attention. The same happens with the heart. Have you ever observed the life of the heart? Try it even for a short time and see what you find.
Something unpleasant happens, and you get irritated; some misfortune occurs, and you pity yourself; you see someone whom you dislike, and animosity wells up within you; you meet one of your equals who has now outdistanced you on the social scale, and you begin to envy him; you think of your talents and capabilities, and you begin to grow proud… All this is rottenness: vainglory, carnal desire, gluttony, laziness, malice-one on top of the other, they destroy the heart.
And all of this can pass through the heart in a matter of minutes. For this reason one ascetic, who was extremely attentive to himself, was quite right in saying that
“man’s heart is filled with poisonous serpents. Only the hearts of saints are free from these serpents, the passions.”
But such freedom is attained only through a long and difficult process of self-knowledge, working on oneself and being vigilant towards one’s inner life, i.e., the soul.
Be careful. Watch out for your soul! Turn your thoughts away from what will soon pass away and turn them towards what is eternal. Here you will find the happiness that your soul seeks, that your heart thirsts for.
(Translated from Pravoslavnaya Rus) and taken from
ORTHODOX AMERICA, Vol. XIV, No. 2-3, September-October, 1993
Ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Λεμεσού κ. Αθανάσιος ύστερα από πρόσκληση του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Θήρας Αμοργού και Νήσων κ.κ. Επιφανίου θα βρίσκεται στην Σαντορίνη από το Σάββατο 5 Οκτωβρίου ως Δευτέρα 7 Οκτωβρίου.
Το Σάββατο 5 Οκτωβρίου στην Χριστιανική Εστία Φηρών στις 7:00 μ.μ θα παρευρεθεί στον αγιασμό των στελεχών νεότητας για την νέα κατηχητική χρονιά και θα κηρύξει την έναρξη των τακτικών συναντήσεων των στελεχών του γραφείου νεότητας της Ιεράς Μητροπόλεως ομιλώντας στους κατηχητές της Ιεράς Μητροπόλεως με θέμα : "Ο εθελοντισμός και η διακονία στην κατήχηση" .
Στην συνέχεια ο Πανιερώτατος θα συζητήσει με τους κατηχητές για θέματα κατηχήσεως και πνευματικού προβληματισμού.
Την Κυριακή θα χοροστατήσει στον Ιερό Ναό Αναλήψεως Σωτήρος Καρτεράδου και το απόγευμα της ιδιας μέρας (Κυριακή 6 Οκτωβρίου) στις 7:00 μ.μ στην Χριστιανική Εστία ο Μητροπολίτης Λεμεσού θα πραγματοποιήσει ομιλία με θέμα: "Η πνευματική τροφή".
—Fr. Arsenie, tell us, how can we be saved from our many earthly cares, so that we might have more time for prayer?
—Fr. Ioannichie, pure prayer from the heart and lips to God is a great work! Prayer is a sharp arrow that all the saints have aimed at heaven for thousands of years, and not only they, but also the simplest Christians. Prayer has pierced the heart of the heavens, perhaps it has reached those who were displeased with the earth's inhabitants, and salvific replies have returned along the same path; thus was faith preserved on earth from generation to generation.
Brother Christian, you also have your own history: you have entered into the great Christian union—the Church—and are forever redeemed by the Savior's sacrifice. That means that you are of great worth, and you have a great and noble responsibility. Is it so difficult for each of us to simply and directly ask God to help us in our troubles and sufferings, and to thank Him?!
Where is the man who has nothing to ask of our Lord Jesus Christ and the Mother of God? They say that the Mother of God is offended by those who never ask her for anything! She is the prayerful intercessor for people; and as much as God can do through His power, so much can the Mother of God do by Her prayer. Show that you are the child of the Mother of God, having a child's heart in your breast!
And we can be free of earthly cares only if we want to be—after all, our salvation depends upon us. As souls given by God, we must show more will, in order not to immerse ourselves in these earthly cares and burden ourselves with them to such an extent. We shall manage our lives as people of higher thought, and as responsible human beings. If we were to ask those who are saved and living in heaven, "What did it cost you to attain such blessedness?" they would reply, "Time, a little time well spent on the earth!" That means that we have absolutely no other time to bring our souls to perfection—souls that are called, gifted, and full of such resolve.
We must think about the fact that we are called "the angelic ranks" [the monastic rank is called the angelic rank. –OC]. Angels pray unceasingly, throughout eternity.
—What is the easiest way to overcome in the struggle against fornication and fleshly thoughts?
—In order to overcome in the struggle against fornication, in whatever stage it may be, we must first of all ask for grace from the Good God. This is not a short term battle, because we must definitely achieve total victory. At first, each one sees that he is powerless to withstand it; but with God all things are possible.
He who enters into this struggle must:
–want to be freed of this struggle, no matter what happens;
–pray with all his heart to the Mother of God, and ask her help;
–avoid, as much as possible, all circumstances that might arouse passions;
–do not accept into your mind those suggestions that might seem innocent, but then begin to solidify into images. Route all these thoughts, changing your mind to prayer—but your own prayer, and not something someone else recommended, no matter who that might be; into prayer with your own sighing, even if it is without words.
If the attack is aggressive, pleasurable, and vanquishing, one must call out to the Mother of God, and not give in. During the first phases, he should confess contritely and purely, not sparing himself and not blaming incidents, circumstances, or other individuals. He will be greatly helped if he goes to confession often.
Fr. Ioannichie (Balan)
The father-confessor will understand him, console him, and assure him that he is not alone, yet not allow him to harden in his motivations, as if it were all "necessary and perfectly natural."
The father-confessor should have zeal and kindness in order to be able to tear his spiritual child away from this secret and many-headed passion. It is recommended to read books and everything that has as its goal the preparation for death. The lost one will be forgiven through repentance, no matter what sin he committed, and this will be a great achievement; but let no one deceive himself or suppose that he can find any forgiveness without repentance. Because of this sin, you cannot ever know what heaven and hell really are; and one should think about this and pray.
A person who is more spiritually inclined, but nevertheless gets wounded to a greater or lesser extent and then passes through the bath of repentance, counts this as a misfortunate accident. He will have a serious reason for truly meek humility—and this gives God more joy than when someone thinks highly of himself as never having fallen.
This is not a paradox, but divine justice and mercy. He, the Master of the house and Good Pastor, left his sheepfold of sheep and went to find the lost sheep, and then happily put it on His shoulders and carried it into the gates of the Kingdom of glory. I once read what I am telling you now: "Brother Christian, believe me, there are two kinds of joy, which cannot be combined—you cannot rejoice here on earth in pleasures that are transient and sinful, and then reign with Jesus Christ." "Then, iniquity will stop its mouth" (cf. Ps. 106:42). "Thou fool, the time that you use for evil digs a pit for you, and tomorrow eternity will come!" Saying this, I think that the father confessor can encourage the person who is struggling with onslaughts from without, and with nature from within.
—How can one conquer and route ambition and prideful thoughts from himself?
—A hideous and impure passion! All evil catches a fish in this murky water! God does not even want to hear about a proud person! He takes all grace away from him, so that he might stumble—maybe then he will become humble, as the Scripture says (cf. 1 Pet. 5:5).
He abandons him, and that person becomes a great abomination; He takes from him all sense of beauty, leaves him to roam around in chaos, in all manner of filthy back alleys of the world. He has no image, or likeness, or healthy reason. The holy fathers say truly, "Wherever there was a fall, pride first did its work." No other passion will liken you to a devil like pride.
All passions can, let's say, be excused due to nature and bad life circumstances; but pride cannot be justified by anything! It has an unbearable insolence—it attaches itself to any virtue if it can, and it even hides behind humility, which serves as its shield. We see this very often, and to prove what I am saying, it is as one father said: "That proud one is so humble!"
Because it is so dangerous and so broadly present in all ages and ranks, it would be good if no one would disdain any person, no matter how unimportant he may be—for Christ is within him—and would even ask his opinion, even if it is for a lark. This would be the first step, one length along the path of the Gospels.
It would be good to ask everyone's opinion, no matter who you are; for who knows? After all, God's grace rests more often upon the simple and unnoticed. Make a prostration, as they say, if only for the sake of humbling the body—for this also shows good manners—and you will see how much you need these people with whom God has assigned you to live. You will see, and will be convinced in life that wisdom really does abide more in places where there is humility—for God is there.
Lucifer fell irreparably; his grandiose fall happened due to one word only: "I". Having fallen, he became an adversary for eternity, an abomination of desolation. Let no one be deceived, thinking that without true purification in the only water of humility he can enter into the Kingdom from which the angels fell!
These are, in brief, my thoughts and exhortations about this, so that one might realize that God created us beautiful only for Himself!
—What can one do to restrain the tongue and acquire the gift of silence?
—This is truly a serious matter—to not be the master of your tongue. As the saints say, "The tongue leads us to great falls." More vanity than benefit comes from loquacity, and malignant gossip brings great danger not only in this world, but also in the next. They say that most of the people in hell are those who murdered with malicious words!
Brother, you must love you brother. Isn't this the Savior's most important commandment? He gave this commandment as the crown of all His teachings—that the only way to salvation is love; and He ascended the unforgettable and soul-rending Golgotha!
We must always reiterate to people the responsibility that we bear for our lifetime, the only time given to us, so that we would set a lock upon our tongue and purify our hearts from evil. St. Gregory the Theologian says: "We must answer for every superfluous word, even more so for every shameful word"; how much more horribly for every murderous word! The Patericon is very useful in this regard with its chapter on "The benefit of silence."
St. Isidore of Pelusium says, "Speaking with benefit is a blessing, but if it is reinforced by deeds, it is crowned." "For life without words brings greater benefit, while a commanding word evokes anger. If word and life are united they comprise the personification of all philosophy."
Treasure the Lord in your heart and let your attention abide there, and remain there before the Lord without leaving. Then you will notice every speck of dust in yourself. This is how mystical knowledge begins. It is a mirror for the mind and a lamp for the conscience. It dries up lust, extinguishes rage, humbles anger and disperses sorrow, tames insolence, scatters despondency, gives clarity to the mind, casts out sloth, truly humbles you and makes your reason undeceivable; it wounds the demons, and purifies the body. Such a person is no longer the participant in any wicked deed, but rather is alien to it. He thinks all the time, "Who shall I go to? I am a worm…" This is something different, having to do with remembrance of death and man's eternal lot, and belongs to mystical knowledge.
From: Ne vorbeşte părintele Arsenie. Ediţia îngrijită de а Arhimandrit Ioanichie Bălan. Vol. 1–3. Editura Mănăstirea Sihăstria, 2004.
Pay heed to yourself, O monk, sensibly and diligently, with a vigilant mind, as to when the demons come, by what means they catch one, and by what means they themselves are vanquished. Guard yourself with great caution, because every hour you walk in the midst of passions and nets. Everywhere the passions surround one. Everywhere are set out their traps. Pay heed lest you be attracted by the enemy into his will through passions and traps. There is a great need for us, even essential for us men of flesh, to fight with the fleshless ones—one man with ten thousand enemies. Many tears, much patience, much suffering and caution, and a thousand eyes everywhere are required, for the evil spirits rise up maliciously against us like a lion. They would destroy us if we did not have the Lord with us. They have been very skilled in the art of catching men for more than seven thousand years. Without sleep, food, and rest, constantly, every hour, and by all means, they seek our perdition with every trick and with great effort. Having turned out to be powerless in one way, they think up something else. They start one thing, and contemplate yet another. And they roar about everywhere looking where they might find doors to enter and from where they might begin the battle, and, as it were, trick us into doing evil. Do you not know with whom you battle? How legions of invisible enemies surround you, and every one of them wages his own battle? They sound numberless voices, and desire to swallow up your soul. Should you not be cautious? Is it possible that having drunk your fill and given yourself over to sleep, lying down and constantly consoling yourself, that you can with all this receive salvation? If you will not be attentive to this, you will not escape their traps. We have come to struggle, as it were, stepping into the fire. If we desire to be true warriors of the King of Heaven and not false participants, then let us put far away from us every passion or other. And according to our desire and fervor they tighten their traps, for the occasion to sin belongs to us ourselves, our attachment, weakness; and let us put away from ourselves every negligence and faintheartedness and effeminate weakness, and thus we shall stand against the cunningness of the demons. Let us labor in prayers and other virtues with all fervor and power, with soul, heart, and mind, just as someone might run swiftly on a road without looking around, or as a stingy man might fast, for such is the cunningness of the evil demons. They are constantly occupied with us. Like watchmen they notice our inclinations and our desires, what we are thinking about and what we love, what we are occupied with besides these. Whatever passion they notice in us, they arouse this in us, and thus they place their nets for us. In this way, we ourselves, first of all, arouse against ourselves every passion, being ourselves the cause of it. Therefore the demons seek in us occasion that through our own inclination and desire we might the sooner be caught. They do not compel us to do what we do not desire, to do that from which our mind inclines away and our will does not agree, knowing that we will not obey them. Rather, they test us some, whether we will accept some passion or other, And according to our desire and fervor they tighten their traps, for the occasion to sin belongs to us ourselves, our attachment, weakness, and negligence. We do not cut off the beginning of every passion, but the final cause of every evil is the demons. Through the demons we fall into every sin, and no kind of evil comes to us apart from them.
Thus the demons cast us into every passion. They compel us to fall to every sin, and we are tangled in every net. By nets I mean the first thought of desires and various foul thoughts through which we bind ourselves with every passion, and fall into every sin. This is the door of demons and passions, by which they enter into us and rob our spiritual treasury. Immoderate sleep, laziness, eating not at the proper time are a cause of the entrance of demons. And having come, they first of all knock on the doors of the heart secretly, like thieves. They introduce a thought, and they notice whether there is a watchman or not, that is, they see if the thought will be received or not. If it will be received, then they begin to cause passion and arouse us to it, and they steal our spiritual treasure. If they find a watchman at the doors of the heart who is accustomed to belittle and banish their suggestions, if one turns away in mind from the first mental impulse and has one's mind deaf and dumb to their barking and directed towards the depths of the heart and so does not at all agree with them, then to such a one they cannot do any evil, since his mind is sober. Then they begin to scheme and place various nets to catch us in passion, for example: forgetfulness, anger, foolishness, self-love, pride, love of glory, love of pleasure, overeating, gluttony, fornication, unmercifulness, anger, remembrance of wrongs, blasphemy, sorrow, brazenness, vainglory, much speaking, despondency, fearfulness, sleep, laziness, heaviness, fright, jealousy, envy, hatred, hypocrisy, deception, murmuring, unbelief, disobedience, covetousness, love of things, egotism, faintheartedness, duplicity, bitterness, ambition, and laughter. then they arouse a great storm of thoughts of fornication and blasphemy so that the ascetic might become frightened and despondent, or so that he might leave off his struggle and prayer. But if the enemies after raising all this cannot hold and take away from his struggle a firm soul and an unwavering soldier of Christ who, like a passion-bearer, has placed his foundation on the rock of faith, so that the rivers of sorrows do not cause him to waver, then they try to rob him by some seeming good, considering it more convenient under the appearance of good to introduce something of their own and in this way to deprive one of perfect virtue and struggle. Thus they try to compel us to make spiritual conversations for the sake of love, to teach men, or to sweeten the food a little for the sake of a friend or for the Feast, for they know, the deceptive ones, that Adam fell for the love of sweet things. First they begin to darken the purity of the mind and heedfulness to oneself, and by this path they suddenly throw us into the pit of sexual sins or into some other passion. If even by this way they do not cause one to waver who is sober in mind, then they arm themselves with false visions and offend and disturb him by various afflictions. A most skillful warrior lets all this go by him and regards it as nothing, as if it has no relation to him, for he knows that all this is the device of the devil.
If even thus they do not conquer, then they battle by means of highmindedness. They introduce they thought that the man is holy, saying to him secretly, "How many afflictions you have endured!" The demons, like a clever hunter, when their first means turns out to be powerless, abandon it, go away, hide themselves, and pretend to be conquered. But beware, O man, pay heed, do not be lax, for they will not depart from you until the grave. But they will prepare a great sedge and will look attentively by what means they can again begin to rise up against you, for they do not rest. When the warmth of fervor grows cold in a struggler, they then secretly, having prepared some net, come again and lay them out and try to catch him. In all the paths of virtue, the devils establish their nets and hindrances when we fulfill heedfully every deed for our salvation and not out of pleasing men, or from some other idea. But if in virtue there is hidden some kind of impurity, pride, vainglory, and highmindedness, then in such a matter the devils do not hinder us, but they even inspire us, so that we might labor without benefit. The demons strive for nothing so much as by every crafty means to steal time and make it idle. In everything that the demons do, they strive to dig three pits for us. First of all, they act against us and hinder us so that there will be no good in all our acts of virtue. In the second place, they strive so that the good will not be for the sake of God. That is, having no opportunity to bring us away from good, they make efforts through vainglory to destroy all our labors. In the third place, they praise us as if we turn out in everything to be God-pleasing. That is, being unable to confuse us by vainglory, they strive by highmindedness to destroy our labors and deprive us of rewards. Every demonic battle against us is in three forms. First, the devils darken our mind and a man becomes forgetful and dispersed in all his works. Then they introduce an idle thought, so that through it we might lose time. Finally, they bring various temptations and afflictions. Therefore, of us it is demanded that at all times we should be very sober of mind, for the enemies ceaselessly are making tricks and acting against us. If one struggles for many years, the enemy seeks a convenient time, so as in a single hour to destroy his labors. Not many men see the numberless traps, devices, and tricks of the demons. As a fleshless spirit the demon does not require rest, and through a long life he has learned to catch men. Therefore, no one can escape the tricks, the ruinous nets, and pitfalls of them, except one who remains in bodily infirmity from constant struggle, and who lives in spiritual poverty, that is, with a contrite heart and in humble thoughts. Such a one will conquer them.
Most of all, the Divine Help cooperates with us. However, in us, as we have said previously, is the beginning of all passions, attachment, weakness, and negligence, because we do not renounce in soul and thought and do not cut off the first impulse of every passion that comes. And the demons add yet more. Seek within yourself the reason for every passion, and finding it, arm yourself and dig out its root with the sword of suffering. And if you do not uproot it, again it will push out sprouts and grow. Without this means you cannot conquer passions, come to purity, and be saved. Therefore, if we desire to be saved, we must cut off the first impulse of the thought and desire of every passion. Conquer small things so as not to fall into big ones. It is evident that God allows one to be overthrown in battle by the demons or some stubborn passion because of our pride and highmindedness, when one considers himself to be holy, or strong, and trusts in himself, and exalts himself above those who are weak. Let such a one acknowledge his own infirmity, acknowledge the Help of God, and be enlightened. Let him understand that without God's Help he can do nothing, and thus he will humble his thought. Or again, this is allowed as a chastisement for sins, so that we might repent and be more experienced in struggle. Or it is allowed for the sake of crowns of victory. However, in that in which you are conquered and from which you suffer, before all other passions you must arm yourself against it and for this use all your fervor. Every passion and suffering is conquered by undoubting faith, by labor of heart and tears, by warm fervor and quick striving to oppose the present passion. This is a high and praiseworthy struggle, as taught by the Holy Fathers. Every warfare of the demons against us comes from and is reinforced by four causes: from negligence and laziness, from self-love, from love of pleasure, and from the envy of the demons. May the Lord preserve us by His Grace from all nets of the enemy and passionate works, unto the ages of ages. Amen.
St. Paisy Velichovsky
Ch. XXXV from Field Flowers.
Πρίν πολλά χρόνια καί μετά τήν λήξη τοῦ ἐμφυλίου σπαραγμοῦ καί τοῦ ἀδελφοκτόνου πολέμου, σέ κάποιο χωριό, ἔγινε ἕνας φόνος, γιά πολιτικούς μᾶλλον λόγους καί ἐξαιτίας τοῦ μεγάλου φανατισμοῦ, πού ἐπικρατοῦσε ἐκείνη τήν ἐποχή. Κατηγορήθηκε, λοιπόν, κάποιος χωριανός, ὁ Πέτρος Γ. καί μέ τίς μαρτυρίες πέντε συγχωριανῶν του δικάστηκε καί καταδικάστηκε σέ 30 χρόνια φυλάκιση. Ὁ κατηγορούμενος ὅμως ἰσχυρίζετο συνεχῶς ὅτι ἦτο ἀθῶος. Κλείσθηκε σέ ἀγροτικές φυλακές, ἀλλά μέρα-νύχτα διαλαλοῦσε καί μονολογοῦσε ὅτι ἦτο ἀθῶος.
Σ' αὐτές τίς φυλακές πήγαινε μιὰ φορά τόν μήνα ἕνας εὐλαβέστατος ἱερεύς καί λειτουργοῦσε στό ἐκκλησάκι πού ὑπῆρχε καί κατόπιν ἐδέχετο γιά ἐξομολόγηση ὅσους ἐκ τῶν φυλακισμένων τό ἐπιθυμοῦσαν. Ὕστερα ἀπό 5-6 μῆνες, πῆγε καί ὁ ἐν λόγω χωριανός στόν εὐλαβῆ ἐκεῖνον ἱερέα καί ἐξομολόγο, καί ἐνώπιον τοῦ Ἁγίου Θεοῦ καί μπροστά στό πετραχήλι τοῦ Πνευματικοῦ, βεβαίωνε μέ ὅρκους ὅτι ἦταν ἀθῶος.
Ἀπό τότε πού ἐξομολογήθηκε μέσα στίς φυλακές ὁ Πέτρος Γ., ἄλλαξε τελείως διαγωγή καί ἔγινε ὁ ἄνθρωπος τῆς προσευχῆς καί τῆς μελέτης τοῦ Εὐαγγελίου, πού τοῦ δώρησε ἐκεῖνος ὁ καλός ἱερεύς. Μέσα σ' ἕναν χρόνο ἀλλοιώθηκε τόσο πολύ, πού ὅλοι οἱ συγκρατούμενοί του καί βαρυποινίτες ἄρχισαν νά τόν σέβωνται καί νά τοῦ φέρωνται φιλικά. Καί μέ τήν Χάρι καί τόν φωτισμό τοῦ Θεοῦ γρήγορα πείσθηκε ὁ εὐλαβής ἱερεύς γιά τήν ἀθωώτητά του, ὥστε τοῦ ἐπέτρεπε νά κοινωνῆ κάθε φορὰ πού λειτουργοῦσε στίς φυλακές.
Ὁ ἱερεύς προσπάθησε κάτι νά κάμη μέσω κάποιων δικηγόρων, ἀλλά οἱ μάρτυρες ἦσαν ἀπολύτως κατηγορηματικοί, γιατί ἦσαν δῆθεν παρόντες στόν φόνο. Παρά ταῦτα ὁ Ἐξομολόγος πίστευε ὅτι ὄντως ἦτο ἀθῶος καί θύμα σκευωρίας. Ὁ Πέτρος Γ. ὄχι μόνο προσηύχετο μέ τό Ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, πού τό ἔμαθε ἀπό τό βιβλίο «Οἱ περιπέτειες ἑνός προσκυνητοῦ», ἀλλά μελετοῦσε τό Εὐαγγέλιο καί κοινωνοῦσε τῶν ἀχράντων Μυστηρίων, σκορπώντας σέ ὅλους τοὺς συγκρατουμένους του πολλή καλωσύνη. Συγχωροῦσε δέ μέ ὅλη του τήν καρδιά καί τούς κατηγόρους του καί αὐτόν ἀκόμα τόν ἄγνωστο φονιά. Δέν φταῖνε, οἱ καημένοι, ἔλεγε. Φταίει τό πολιτικό καί ἰδεολογικό πάθος, φταίει καί ὁ διάβολος πού τούς σκοτεινίασε τό μυαλό κι ἔτσι κρύψανε τήν ἀλήθεια. Θεέ μου, συγχώρεσέ τους· καί ἀπό μένα νά 'ναι συγχωρεμένοι. καί χάρισέ τους πλούτη καί ἀγαθά πολλά, ἀλλά χάρισέ τους προπαντός καί ἰδιαιτέρως φωτισμό καί ὑγεία.
Ἔτσι πέρασαν 19 χρόνια. Κατόπιν, λόγω τῆς καλῆς καί ἀρίστης διαγωγῆς καί ἐπειδή ἔκανε καί στίς τότε ἀγροτικές φυλακές, ὅπου ἐμειώνετο ἡ ποινή, ἀποφυλακίσθηκε. Ἦτο πλέον 50 ἐτῶν. Στό χωριό ὅμως δέν ἔγινε δεκτός, ἐπειδή τόν πίστευαν ὅλοι γιά φονιά καί κυρίως οἱ συγγενεῖς τοῦ φονευμένου. Ἔτσι, μετακόμισε σέ μία γειτονική πόλι καί ἔκαμε τόν ἐργάτη, τόν οἰκοδόμο καί κυρίως τόν μαραγκό, δουλειά πού τήν ἔμαθε στήν φυλακή. Ἡ ζωή του ὅμως ἐξακολουθοῦσε νά εἶναι ζωή ἑνός ἀληθινοῦ χριστιανοῦ, μέ τήν ἀκριβῆ συμμετοχή στά Μυστήρια, μέ τήν σωστή τήρηση τῶν εὐαγγελικῶν ἐντολῶν καί ἰδιαιτέρως μέ τήν προσευχή. Ἡ προσευχή ἦταν τό ὀξυγόνο τῆς ζωῆς του. Ἡ Εὐχή καί τό Εὐαγγέλιο ἦσαν γι' αὐτόν «ἄρτος ζωῆς» καί «ὕδωρ ζῶν».
Μία κοπέλα 42 ἐτῶν, θεολόγος σέ κάποιο Γυμνάσιο τῆς περιοχῆς, πληροφορήθηκε ἀπό τόν Πνευματικό τῶν φυλακῶν, πού ἦτο καί δικός της Πνευματικός, τά πάντα γιά τόν Πέτρο Γ. καί ἰδιαιτέρως γιά τό πόσο ἦτο ἀφοσιωμένος στόν Χριστό καί στήν Ἐκκλησία Του. Πῆγε, τόν βρῆκε καί κατόπιν τόν ζήτησε ἡ ἴδια σέ γάμο!. Ἀπό τόν εὐλογημένο αὐτό γάμο προῆλθαν δυό παιδιά, ὑγιέστατα.
Ὕστερα ἀπό μερικά χρόνια, στό χωριό πού ἔγινε ὁ φόνος, κάποιος ἀρρώστησε βαρειά μέ ἀνεξήγητους φοβερούς πόνους σέ ὅλο του τό σῶμα. Ἡ ἐπιστήμη μέ τούς γιατρούς καί τίς κλινικές ἐξετάσεις, πού ἦσαν προηγμένες, στάθηκαν ἀδύνατον νά τόν βοηθήσουν!!! Οὔτε κἄν τήν αἰτία δέν μπόρεσαν νά ἐντοπίσουν!
Ἔτσι, μιὰ βραδυά στό σπίτι του, ἀφοῦ ἐπέστρεψε ἀπό τό νοσοκομεῖο, σ' αὐτήν τήν φοβερή κατάστασι, ἄρχισε νά κραυγάζη μέσα στούς φοβερούς του πόνους ὅτι αὐτός ἦτο ὁ φονιάς καί μέ τούς 4 ψευδομάρτυρες, τούς ὁποίους ἐξηγόρασε μέ μεγάλα χρηματικά ποσά, κατηγόρησαν τόν Πέτρο Γ., ποὺ συμπτωματικά περνοῦσε ἀπό ἐκεῖνο τό σταυροδρόμι, τήν ὥρα πού ἔγινε ὁ φόνος.
Φώναξαν τόν ἀστυνόμο τοῦ τμήματος τοῦ χωριοῦ, ὑπέγραψε τήν ὁμολογία του κατονομάζοντας καί τούς 4 ψευδομάρτυρες καί συνεργούς του. Ποιά νομική διαδικασία ἀκολουθήθηκε μετά, δέν γνωρίζω. Ἡ ὁμολογία του ὅμως ἔκανε κρότο στό χωριό, προκαλώντας σύγχυσι, ταραχές καί πολλές κατάρες, οἱ ὁποῖες βάραιναν τόν φονιά.
Παρά ταῦτα, ἡ ψυχή τοῦ φονιᾶ δέν ἔφευγε. Κι αὐτός ἐξακολουθοῦσε νά τσιρίζη καί νά κραυγάζη. Ὁ Πέτρος Γ., ὅπως ἦτο ἑπόμενον, τό ἔμαθε. Δέν κίνησε ὅμως καμιά διαδικασία γιά τήν ἀποκατάστασι τῆς τιμῆς του μέ ἀναθεώρησι τῆς δίκης, μέ μηνύσεις κατά τῶν ἐνόχων καί ἄλλων ἐνδίκων νομίμων μέσων. Ἀλλά τί ἔκανε; Πῆγε στό σπίτι τοῦ φονιά!...Οἱ πάντες πάγωσαν. Οἱ περισσότεροι χωρικοί, ὅταν τόν εἶδαν νά περνάη μέσα ἀπό τό χωριό, ἀπό τήν ντροπή τους κρύφθηκαν. Πάγωσε καί ὁ φονιάς ὅταν τόν ἀντικρυσε, καί μέ γουρλωμένα τά μάτια ἀπό τήν ἔκπληξι καί τήν φρίκη, τόν ἄκουσε νά τοῦ λέη: Γιῶργο, σέ συγχωρῶ μέ ὅλη μου τήν καρδιά. Καί σ' εὐχαριστῶ, γιατί ἤσουν ἡ αἰτία νά γνωρίσω τόν Χριστό μέ τήν Ἐκκλησία Του καί τά ἅγια Μυστήριά της. Εὔχομαι νά Τόν γνωρίσεις κι ἐσύ, μέ μετάνοια καί προσευχή! Τόν ἀγκαλίασε, τόν φίλησε καί ἔφυγε, ἐνῶ κάποια δάκρυα κρυφά ἔτρεχαν ἀπό τά μάτια του.
Ὁ θρίαμβος τῆς δικαιοσύνης τοῦ Θεοῦ ἦλθε, ὕστερα ἀπό 35 χρόνια! Ἀλλά ὑπῆρξε καί θρίαμβος τῆς ἐμπιστοσύνης, τῆς πίστεως καί τῆς ἀδιαλείπτου προσευχῆς τοῦ ἀδικημένου Πέτρου Γ. στήν Πρόνοια τοῦ Θεοῦ. Καί ταυτόχρονα στέφανος δόξης στήν ὑπομονή καί μακροθυμία, πού ἔδειξε τόσα χρόνια. Εὐλογήθηκε ἡ μετέπειτα ζωή του, ὅπως προείπαμε, μ' ἕναν χριστιανικό γάμο καί μέ οἰκογένεια πού ἦτο «κατ' οἶκον ἐκκλησία» καί μέ δύο τρισευλογημένα παιδιά. Καί μάλιστα, μετά τήν ὁλοκάρδια συγχώρησι πού ἔδωσε καί τήν ἀγάπη πού ἔδειξε πρός ὅλους, πολλαπλασιάσθηκε ἡ εὐλογία τοῦ Θεοῦ στό σπιτικό του. Εἶχε τήν Χάρι τοῦ Θεοῦ πάνω του, τήν εὐλογία τῆς Παναγίας, τήν προστασία τῶν Ἁγίων καί τήν συμπαράστασι τῶν Ἀγγέλων.
Ἐκοιμήθη ὁσιακῶς σέ ἡλικία 80 ἐτῶν, τό 1999. Παρών στήν κοίμησί του ἦτο καί ὁ ἐννενηντάχρονος ἱερεύς τῶν φυλακῶν, πού μοῦ διηγήθηκε αὐτό τό γεγονός, γιά νά μέ διαβεβαιώση ὅτι λίγο πρίν τό τέλος τοῦ Πέτρου Γ., Ἄγγελοι καί Ἀρχάγγελοι πλημμύρισαν τό δωμάτιό του, τούς ὁποίους ἔβλεπε ὄχι μόνο ὁ ψυχορραγῶν μέ τά μάτια του, ἀλλά καί ὁ ἐν λόγω ἱερεύς. Αὐτοί καί παρέλαβαν τήν ψυχή του, μετά τό τελευταῖο σημεῖον τοῦ σταυροῦ πού ἔκανε ὁ Πέτρος Γ., λέγοντας:
- Ἄγγελέ μου! Ἄγγελέ μου!, δέν τήν ἀξίζω αὐτή τήν τιμή. Καί τοῦτο εἰπών, ἐκοιμήθη!.
Ὁ ἄνθρωπος αὐτός, παρ' ὅλο πού ἦταν ἔγγαμος καί ζοῦσε μέσα στόν σημερινό κόσμο, μετά ἀπό τήν τεράστια καί ἄδικη δοκιμασία καί ταλαιπωρία του στήν φυλακή, μαζί μέ βαρυποινίτες, εἶχε καρπούς τῆς Εὐχῆς, τῆς θείας Κοινωνίας καί τῆς εὐαγγελικῆς ζωῆς. Ἡ ἔγγαμη ζωή του δέν τόν ἐμπόδισε νά λέγη μέρα-νύχτα τήν Εὐχή, ὅπως τήν ἔμαθε ἀπό τό βιβλίο «Οἱ περιπέτειες ἑνός προσκυνητοῦ».
Ἀπὸ τὸ βιβλίο, Ἡ Εὐχή μέσα στόν Κόσμο, Πρωτοπρεσβυτέρου Στεφάνου Ἀναγνωστόπουλου
